تجربه خودکارسازی روابط با ایجنت‌های هوش مصنوعی؛ وقتی چت‌بات‌ها پا را فراتر می‌گذارند

بیشتر مردم به مناسبت‌ها و روزهای خاص زندگی اهمیت زیادی می‌دهند. ورق خوردن سال و فرارسیدن سالروز تولدها، تعطیلات و سالگردهای ازدواج فرصتی دلپذیر برای جشن گرفتن، ردوبدل کردن هدایا و ابراز محبت به کسانی است که دوستشان داریم؛ اما از طرفی، فراموش کردن این تاریخ‌ها می‌تواند به دلخوری‌های جدی و تضعیف روابط منجر شود.

اگر شما هم تجربه فرستادن پیام‌های «با تأخیر تولدت مبارک» را داشته‌اید، سالگرد مهمی را از یاد برده‌اید یا اساساً در حفظ ارتباط منظم با دیگران مشکل دارید، احتمالاً ایده سپردن این کارها به فناوری برایتان وسوسه‌انگیز است. با اینکه باید برای انجام این امور طاقت‌فرسا به یک ایجنت هوش مصنوعی اعتماد کنید، شاید دیگر هرگز نگران فراموش کردن ارسال کارت تبریک نباشید.

هوش مصنوعی شاید درکی از احساسات انسانی، شادی یا پیوندهای عاطفی نداشته باشد، اما کارهای روتین و تکراری را بسیار خوب انجام می‌دهد. در آزمایشی عملی، تلاش شد تا با استفاده از چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT) و چند ابزار دیگر مبتنی بر هوش مصنوعی، حفظ و مدیریت روابط شخصی و کاری به‌صورت خودکار درآید؛ اما ماجرا دقیقاً از همین نقطه به بیراهه رفت.

پایان دوران تبریک تولدهای دیرهنگام؟

هرچه سن بالاتر می‌رود، هزینه فراموش کردن تاریخ تولدها نیز سنگین‌تر می‌شود. طولی نمی‌کشد که نه‌تنها تولد دوستان صمیمی، بلکه سالروز تولد فرزندان و نوه‌های آن‌ها نیز از ذهن پاک می‌شود و این چرخه بی‌پایان فراموشی ادامه می‌یابد.

در این بررسی از چت‌جی‌پی‌تی کمک گرفته شد؛ مدلی که در میان سه ابزار آزمایش‌شده، تنها گزینه‌ای به نظر می‌رسید که پتانسیل خودکارسازی کامل این فرآیند را داشت. هدف این بود که تاریخ تولدهای مهم اعضای خانواده و دوستان استخراج شده و سیستمی خودکار ایجاد شود تا دیگر هیچ رویدادی فراموش نشود.

مدل کلود (Claude) ساخت آنتروپیک امکان دسترسی به ایمیل‌ها، نگارش پیش‌نویس پیام‌ها و طراحی کارت‌های تبریک را داشت، اما قادر به ارسال خودکار آن‌ها نبود.

مدل جمینای (Gemini) گوگل نیز تنها در محیط چت برای نوشتن پیش‌نویس و خلق کارت‌های تبریک شخصی‌سازی‌شده همکاری می‌کرد و عملکردی درون صندوق ورودی جیمیل نداشت. علاوه بر این، در حال حاضر ایجنت هوش مصنوعی اختصاصی گوگل به نام Gemini Spark تنها در دسترس گروه محدودی از کاربران قرار دارد.

برای اجرای آزمایش، به چت‌جی‌پی‌تی و قابلیت عاملیت‌محور آن یعنی Dots دسترسی داده شد تا تقویم گوگل و جیمیل را برای یافتن و تطبیق تاریخ تولد نزدیکان بررسی کند. این کار با مراجعه به بخش تنظیمات (Settings) از طریق آیکون پروفایل در چت‌جی‌پی‌تی و ورود به بخش افزونه‌ها (Plugins) امکان‌پذیر است.

علاوه بر این، دسترسی لازم برای خواندن، نوشتن و ارسال ایمیل‌ها از طرف کاربر به چت‌جی‌پی‌تی داده شد.

سپس از چت‌جی‌پی‌تی خواسته شد تا با جستجو در تقویم و صندوق ورودی ایمیل، تا جای ممکن تاریخ تولدهای مهم را کشف و ثبت کند.

چت‌جی‌پی‌تی توانست با اتکا به داده‌های موجود در ایمیل‌ها، علایق دوستان و اعضای خانواده را دسته‌بندی کند و کارت‌های تبریک دیجیتالی بسازد که کاملاً با شخصیت و سلیقه آن‌ها همخوانی داشت؛ به‌طوری‌که حتی برای دوستی که اطلاعات کمی درباره‌اش در ایمیل‌ها وجود داشت، کارتی بسیار دقیق و متناسب طراحی شد.

تلاش برای خودکارسازی پیام‌های محبت‌آمیز

در این مرحله نوبت به حساس‌ترین بخش ماجرا رسید: تنظیم چت‌جی‌پی‌تی برای ارسال خودکار کارت‌ها و تبریک‌های دیجیتال به افراد مهم زندگی، به‌گونه‌ای که هیچ خطایی رخ ندهد. برای آزمایش این قابلیت، از چت‌جی‌پی‌تی خواسته شد تا یک کارت و پیام تبریک برای تولد حیوان خانگی طراحی کرده و ایمیل آن را برای همسر ارسال کند.

در همین حین، محدودیت پیام در چت اعلام شد و چت‌جی‌پی‌تی هشداری به نمایش گذاشت که خواستار اجازه دستی برای ارسال ایمیل بود. هرچند درخواست تأیید پیش از ارسال ایمیل از جنبه امنیتی قابلیت مثبتی به شمار می‌آید، اما هدف اصلی این آزمایش، خودکارسازی کامل و ارسال مستقل این پیام‌ها بدون دخالت کاربر بود.

علاوه بر ایمیل، ایجنت هوش مصنوعی متا به نام Meta Muse نیز در اینستاگرام مورد ارزیابی قرار گرفت تا تصاویری خنده‌دار (میم) و پیام‌های احوال‌پرسی برای چند تن از دوستان ارسال کند. نتیجه این آزمایش دردسری بیش از حد فایده‌اش بود؛ محتوایی که Muse برای ارسال انتخاب می‌کرد بر هیچ معیار مشخصی استوار نبود و صرفاً پست‌هایی تصادفی از پلتفرم بودند که شاید تا حدی سرگرم‌کننده به نظر می‌رسیدند.

وقتی ایجنت‌های هوش مصنوعی پا را فراتر می‌گذارند

اینجا بود که کارایی واقعی سیستم زیر سؤال رفت. زحمتی که صرف بهینه‌سازی و تنظیم ابزارهای Dots و Muse شد تا پیام‌هایی مرتبط و منطقی ارسال کنند، اصلاً ارزشش را نداشت. اگر زمان لازم برای بررسی، ویرایش و تأیید یک ایمیل یا دایرکت ساده بیشتر از نوشتن دستی آن باشد، تمام وعده‌ها و ادعاهای پیرامون هوش مصنوعی عاملیت‌محور (Agentic AI) رنگ می‌بازد.

نکته مهم دیگری که باید به آن توجه داشت این است که وقتی با یک ایجنت هوش مصنوعی تعامل دارید، ممکن است از محدوده تعیین‌شده فراتر رود. در طول آزمایش، به هر دو ابزار Dots و Muse تذکر داده شد که از اقدامات خودسرانه دست بکشند؛ زیرا با اینکه اجازه مرور ایمیل‌ها و شبکه‌های اجتماعی به آن‌ها داده شده بود، این دسترسی صرفاً برای انجام چند اقدام کاملاً مشخص و محدود صادر شده بود.

به‌عنوان نمونه، ابزار Dot بدون هیچ درخواستی، با بررسی خودسرانه ایمیل‌ها متوجه شد که بلیت سینمای خریداری‌شده با زمان کلاس زبان تداخل دارد و در قالب هشداری این موضوع را اعلام کرد. شاید این هشدار در ظاهر مفید به نظر برسد، اما کاربر بلافاصله پس از خرید بلیت به استاد خود ایمیل زده و غیبتش را اطلاع داده بود، در نتیجه چنین هشداری کاملاً غیرضروری بود.

از سوی دیگر، ایجنت Muse پیام‌های ناخواسته‌ای درباره وضعیت آب‌وهوا و آتش‌سوزی در مالیبو ارسال می‌کرد. هر دو ابزار تلاش مداومی داشتند تا هنگام باز بودن برنامه، کاربر را به استفاده از ویژگی‌های متفرقه و متعدد خود ترغیب کنند.

در نهایت، نتیجه این تجربه طولانی نه تقویت روابط انسانی با نزدیکان، بلکه احساس وابستگی بیشتر و ناخواسته به شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی بود.