«دوران نرم‌افزار تمام شد!»؛ شبیه‌سازی رایگان و متن‌باز ابزار‌های ادوبی با هوش مصنوعی کلود

مدت‌هاست کاربرانی که دل خوشی از قیمت‌های نجومی و دردسرهای اشتراک ادوبی کریتیو سوئیت (Adobe Creative Suite) ندارند، به سراغ جایگزین‌های رایگان و متن‌باز متعددی می‌روند که بخشی یا تمام این قابلیت‌ها را پوشش می‌دهند. اما حالا یک برنامه‌نویس با استفاده از مهندسی معکوسِ مبتنی بر هوش مصنوعی، قصد دارد ظاهر، حس‌وحال و کارایی دقیق نرم‌افزارهای معروف ادوبی را با دقتی مو‌به‌مو شبیه‌سازی کند.

پروژه Artcraft سال گذشته کارش را به عنوان یک «هوش مصنوعی قابل کنترل برای هنرمندان» آغاز کرد تا امکان ویرایش دقیق تصاویر و ویدیوهای هوش مصنوعی را پس از تولید فراهم سازد. با این حال، این مجموعه در روز‌های اخیر تغییر مسیر داد و از بسته‌ای شامل هفت برنامه متن‌باز رونمایی کرد؛ ابزار‌هایی که رابط کاربری و ابزار‌های کلیدی نرم‌افزارهای فتوشاپ، ایلاستریتور، پریمیر، لایت‌روم، افتر افکتس، این‌دیزاین و آکروبات پرو را بازسازی کرده‌اند.

برندون توماس، توسعه‌دهنده این نرم‌افزارها، هنگام معرفی این برنامه‌ها در ردیت اعلام کرد که با کمک مدل قدرتمند Claude Opus 5.5 از شرکت آنتروپیک، جایگزین‌های مستقلی موسوم به «اتاق پاک» (Clean-Room) را برای نرم‌افزارهای انحصاری ادوبی با زبان Rust پیاده‌سازی کرده است (که نسخه‌های وب‌اسمبلی آن‌ها هم در مرورگر در دسترس است). با وجود آنکه کاربران در هکر نیوز و شبکه‌های اجتماعی دیگر حسابی به نواقص و کاستی‌های پرتعداد فعلی این برنامه‌ها اشاره کرده‌اند، توماس با اطمینان کامل مدعی شده که این وضعیت در مرحله «آلفای بسیار اولیه» خیلی زود به ابزار‌هایی با همان قدرت و کارایی شاهکارهای ادوبی تبدیل خواهد شد.

توماس در ردیت درباره برنامه خود برای رفع سریع باگ‌ها و توسعه قابلیت‌ها با کمک جامعه کاربری نوشت: «ما ظرف یک ماه به برابری ۱۰۰ درصدی امکانات با ادوبی می‌رسیم.» البته چند روز بعد، موضعش را در هکر نیوز کمی تعدیل کرد و گفت: «رسیدن به برابری ۹۹ درصدی کمی زمان می‌برد، اما مطمئنم مقیاس آن چند ماه خواهد بود، نه چند سال!»

آیا دوران نرم‌افزار به پایان رسیده است؟

توماس که می‌گوید حدود یک دهه تجربه در پروژه‌های بزرگ با زبان Rust دارد، در هکر نیوز نوشت جرقه‌ی ساخت این جایگزین‌های متن‌باز زمانی در ذهنش خورد که بارها به دام ترفندهای تاریک ادوبی و «جریمه‌های سنگین لغو اشتراک» افتاده بود. به گفته او، هزینه توسعه این ابزار‌های کاملاً رایگان که تحت مجوزهای MIT و آپاچی منتشر شده‌اند، از طریق فروش دسترسی توکنی به مدل هوش مصنوعی و محیط توسعه Artcraft تأمین می‌شود؛ قابلیتی که در کنار سایر مدل‌های متفرقه برای تولید تصویر در داخل این برنامه‌ها گنجانده شده است. توماس تأکید دارد این مدل درآمدی مانع از رها شدن پروژه‌ها می‌شود: «ما تیمی داریم که برای فیلم‌سازان نرم‌افزارهای محبوب می‌سازد، بنابراین پشتیبانی از این پروژه کاملاً تأمین مالی شده است.»

توماس جدید‌ترین برنامه‌نویسی است که به موج پرشمار استفاده از ابزار‌های هوش مصنوعی برای سرعت بخشیدن به مهندسی معکوس پیوسته است؛ فرایندی سنتی و طاقت‌فرسا که در آن کارایی یک نرم‌افزار بدون کپی مستقیم کدها بازسازی می‌شود. هرچند این شیوه در بیش‌تر مواقع از نظر قوانین حقوقی بدون مانع شناخته شده است، اما اگر این برنامه‌ها در زمینه «طرح تجاری و هویت بصری» بیش از حد به ظاهر آشنا و رابط کاربری ادوبی شبیه باشند، ممکن است با چالش‌های حقوقی جدی روبه‌رو شوند.

توماس پس از ماه‌ها کدنویسی انحصاری با ابزار‌های هوش مصنوعی، در اظهارنظری جالب گفت آینده‌ای نزدیک را می‌بیند که در آن هر توسعه‌دهنده‌ای می‌تواند نرم‌افزارهای پولی و محبوب را در قالب نسخه‌های متن‌باز بازسازی کند تا «اینترنت را پس بگیرد و فناوری را برای همیشه به دست خود کاربران بسپارد.»

او می‌نویسد: «حالا دیگر می‌توانید بدون دسترسی به کدهای اصلی، معادل‌های کاملاً هم‌ترازی بسازید که پرسرعت و چندسکویی باشند؛ هیچ چیز جلودارتان نیست. ما جستجوی گوگل را جایگزین خواهیم کرد، گوشی‌های هوشمند اختصاصی خودمان را خواهیم ساخت و زیرساخت‌های بهتری بنا می‌کنیم. همه تبلیغات مزاحم را دور می‌ریزیم و دنیای فناوری را از این باتلاق انحصار نجات می‌دهیم.»

او حتی در پیامی پرسروصدا با لحنی هیجان‌زده ادعا کرد: «دوران نرم‌افزار به پایان رسیده است؛ من فتوشاپ را با هوش مصنوعی یک‌ضرب بازنویسی کردم؛ تمام و کمال!»