انقلاب هوش مصنوعی در اقتباس‌های سینمایی؛ رمان حماسی «چنگیزخان» با کسری از بودجه هالیوود سریال می‌شود!

کان ایگولدن بارها از زبان تهیه‌کننده‌های مختلف شنیده بود که تبدیل مجموعه رمان‌های «چنگیزخان» او به فیلم چقدر خرج روی دستشان می‌گذارد. او در یک مصاحبه ویدیویی تعریف می‌کند که در یکی از مذاکراتش با هالیوود، تهیه‌کننده‌ای صریح به او گفته بود: «کان، تنها کاری که باید بکنیم این است که یک ۵۰۰ میلیون دلار ناقابل جور کنیم تا کار را استارت بزنیم!»

اما روز سه‌شنبه، استودیوی Authors First که یک استودیوی نیویورکی برای تبدیل کتاب به فیلم و سریال است، با جذب سرمایه اولیه بیش از ۱۰ میلیون دلار رسماً اعلام حضور کرد. اولین پروژه این استودیو، یک سریال شش‌قسمتی بر اساس رمان پرفروش ایگولدن یعنی چنگیز: زایش یک امپراتوری (Genghis: Birth of an Empire) است که در آینده‌ای نزدیک منتشر خواهد شد. به گفته مسئولان این شرکت، هزینه تولید هر دقیقه نسخه نهایی حدود ۴ هزار دلار تمام می‌شود. علاوه بر این، ایگولدن خودش حق تدوین نهایی (Final Cut) را دارد و پس از بازگشت بخش مشخصی از هزینه‌های اولیه استودیو، در سود فروش هم شریک خواهد بود.

این شیوه کاری معادله را برای چنین کتاب‌های پرهزینه‌ای به‌کل تغییر می‌دهد؛ چرا که دیگر رقم سرسام‌آور بودجه تعیین نمی‌کند که آیا رمانی به قاب تصویر می‌رسد یا نه، بلکه میزان استقبال و تقاضای مخاطب ملاک اصلی است؛ هرچند رابرت هاموی، بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت، می‌گوید هنوز معلوم نیست میزان این استقبال در عمل چقدر باشد.

وقتی حرف آخر را خود نویسنده می‌زند

حق تدوین نهایی یا همان اختیار تأیید نسخه آماده پخش، در سیستم سنتی سینما همیشه در دست استودیوهاست. نویسندگانی که حق اقتباس رمان‌هایشان را می‌فروشند، عملاً هیچ اختیاری روی خروجی نهایی فیلم ندارند. ایگولدن در ویدیویی که این شرکت منتشر کرده می‌گوید: «نویسنده‌های زیادی را می‌شناسم که بعد از تماشای فیلمِ کتابشان هاج‌و‌واج می‌مانند و می‌گویند: واقعاً نمی‌دانم این چه چیزی بود که ساختند، ولی هرچه بود قطعاً داستان من نبود!»

ایگولدن دیگر تقریباً از تماشای اقتباس تصویری رمان چنگیز ناامید شده بود. داستان این مجموعه با خانواده‌ای طردشده در یکی از خشن‌ترین اقلیم‌های جهان آغاز می‌شود و کم‌کم به نبردهای عظیم، لشکریان پرتعداد و در نهایت یک امپراتوری پهناور می‌رسد. پروژه‌های قبلی سینمایی هرگز نتوانسته بودند از پس چنین ابعاد غول‌آسایی بربیایند.

پیش از شروع تولید، تیم Authors First تصاویری به او نشان دادند که دنیای داستان و شخصیت‌هایش روی پرده نمایش چطور به نظر خواهند رسید. همین تصاویر اولیه از کاراکترها و چشم‌اندازها، سرآغاز ماه‌ها جلسات ویدیویی دوهفته‌یک‌بار با تیم تولید شد تا کم‌کم فصل اول این سریال ۶ قسمتی شکل بگیرد.

ایگولدن اعتراف می‌کند که در ابتدای کار تصورش از فیلم‌سازی با هوش مصنوعی کاملاً غلط بوده است: «راستش اول فکر می‌کردم هوش مصنوعی مثل چوب جادوگری است؛ یعنی یک پرامپت یا دستور می‌نویسی و سیستم هم تق، خروجی نهایی را تحویل می‌دهد!» اما در عمل ماجرا کاملاً فرق داشت؛ او مستقیماً وارد نگارش فیلم‌نامه، انتخاب بازیگران و چهره‌ها، طراحی استوری‌بورد، تدوین و بازبینی نسخه‌های اولیه شد.

جالب اینجاست که برخی از مهم‌ترین تصمیم‌ها، در جزئیات خیلی کوچک گرفته شدند.

در یکی از صحنه‌ها، «بگتر» برادر بزرگ‌تر تموچین، با دختر جوانی که قرار است با او ازدواج کند بدرفتاری می‌کند. ایگولدن وقتی نسخه اولیه این دختر را در تصاویر دید، احساس کرد از نظر جسمی زیادی ظریف و شکننده طراحی شده است.

او توضیح می‌دهد: «آن دختر بیش از حد ضعیف و بی‌پناه به نظر می‌رسید و همین باعث می‌شد بگتر خیلی شرورتر و هیولاصفت‌تر از چیزی که باید باشد دیده شود. بگتر قرار بود فقط یک نوجوان بدقلق و شر باشد، اما هنوز یک بچه بود، نه یک هیولای تمام‌عیار.»

تیم تولید بلافاصله ظاهر او را اصلاح کرد. ایگولدن همچنین اصرار داشت که درهای چادرهای مغولی باید طبق واقعیت تاریخی بسیار کوتاه باشند؛ طوری که هرکس می‌خواهد وارد شود مجبور به خم شدن باشد و همین کار برای چند لحظه او را در برابر حمله آسیب‌پذیر کند.

البته در اختیار داشتن تدوین نهایی به این معنی نبود که تمام ایده‌های بصری از ذهن خود نویسنده تراویده باشد. برای مثال، کارگردان پروژه پالت رنگی ویژه‌ای ابداع کرد که در آن تموچین با رنگ قرمز و بقیه شخصیت‌ها با رنگ آبی مشخص می‌شدند. ایگولدن می‌گوید: «این یک ایده بصری فوق‌العاده جالب بود که خودم عمراً به ذهنم نمی‌رسید.»

البته این فناوری همیشه هم نمی‌توانست دقیقاً همان چیزی را که نویسنده می‌خواست اجرا کند. در یک دیالوگ خاص، شخصیتی باید با تکیه روی کلمه «من» با اصرار می‌گفت: «من این کار را نکردم!» اما بازی و صدای هوش مصنوعی بارها و بارها نتوانست تأکید صدا را به‌درستی روی واژه مورد نظر پیاده کند.

بنابراین ماجرا این نیست که ایگولدن کل رمان را داخل یک سیستم هوش مصنوعی ریخته باشد و فقط دکمه تأیید را زده باشد! او تک‌تک تصمیم‌های روایی درباره شخصیت‌ها، بازی‌ها و جزئیات بصری را با دقت هدایت می‌کند، در حالی که این ابزار‌های هوش مصنوعی صرفاً مسیر رسیدن این ایده‌ها به صفحه نمایش را تغییر داده‌اند.

حساب‌وکتاب اقتصادی یک فصل ۱۵ دلاری

هاموی که سال‌ها سابقه سرمایه‌گذاری خطرپذیر و سرمایه خصوصی دارد، می‌گوید هر فصل از سریال‌ها به‌صورت یک‌جا و با یک‌بار پرداخت فروخته خواهد شد. طبق اعلام استودیوی Authors First، فصل اول رمان چنگیز روی اپلیکیشن اختصاصی این شرکت با قیمت ۱۴٫۹۹ دلار عرضه می‌شود و برای خریداران زودهنگام در مرحله پیش‌خرید ۹٫۹۹ دلار خواهد بود.

این استودیو قصد دارد سریال‌های خود را از طریق شبکه توزیع Filmhub (پلتفرمی که فیلم‌ها و سریال‌های مستقل را روی سرویس‌های دیجیتال معتبر عرضه می‌کند) در فروشگاه‌های آنلاین دیگر هم به فروش برساند و قیمت‌گذاری یکسانی را حفظ کند؛ البته هنوز نام این پلتفرم‌ها یا تاریخ انتشار دقیق اعلام نشده است.

کل ۶ قسمت این مجموعه حدود ۲۰۰ دقیقه خواهد بود. هاموی می‌گوید هزینه ساخت هر دقیقه ظرف یکی دو ماه آینده به ۳ هزار دلار کاهش پیدا می‌کند؛ این یعنی تولید یک فصل با این مدت‌زمان، حدود ۶۰۰ هزار دلار هزینه مستقیم در پی خواهد داشت.

بخش عمده این هزینه‌ها مربوط به نیروی انسانی است. هاموی توضیح می‌دهد که هر قسمت، قبل از اینکه کوچک‌ترین تصویر یا ویدیویی با هوش مصنوعی ساخته شود، با یک فیلم‌نامه دست‌نویسِ انسانی و ۵۰۰ تا ۶۰۰ فریم استوری‌بورد دستی آغاز می‌شود. این شرکت بین ۳۰ تا ۳۵ کارمند دارد که همگی از عوامل باسابقه سینما و تلویزیون هستند. به گفته او، هزینه محاسباتی سرور‌ها و پردازش هوش مصنوعی تنها ۲۰ تا ۲۵ درصد از کل هزینه‌ها را تشکیل می‌دهد.

نویسندگانی که رمان‌هایشان وارد این پروژه می‌شود، در ابتدا حق واگذاری دریافت می‌کنند و استودیو هزینه‌های تولید خود را به ازای هر دقیقه ۲ هزار دلار جبران می‌کند، بدون اینکه هزینه‌های بازاریابی از آن کسر شود. در یک فصل ۲۰۰ دقیقه‌ای، این استودیو می‌تواند تا سقف ۴۰۰ هزار دلار از هزینه‌های تولیدش را بردارد؛ پس از آن، هر درآمدی که تا پایان عمر این اثر حاصل شود، به‌صورت ۵۰-۵۰ میان استودیو و نویسنده تقسیم خواهد شد.

مالکیت خود سریال در اختیار استودیوی Authors First است، اما نویسنده نیمی از درآمد حاصل از کالاهای جانبی و محصولات تجاری را دریافت می‌کند و حق ساخت نسخه لایو‌اکشن (سینمایی واقعی) را هم برای خودش حفظ می‌کند. ایگولدن در این باره می‌گوید: «من فقط حق اقتباس را در ازای یک مبلغ ثابت واگذار نکردم؛ بلکه در تمام این مسیر شریک هستم.»

حرف اصلی هاموی این است که هالیوود دیگر زیر بار سرمایه‌گذاری روی چنین کتاب‌هایی نمی‌رود: «خیلی سخت است که استودیوها بخواهند یک ریسک ۵۰۰ میلیون دلاری روی تاریخ مغول‌ها یا دنیای رمان‌های پیتر همیلتون بکنند.» استودیوی Authors First در حال حاضر ۳ پروژه در دست تولید دارد، پروژه چهارم را تا پایان سال آماده می‌کند و برای انتشار آثار مختلف تا سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی کرده است.

از جمله آثاری که نامشان اعلام شده می‌توان به رمان ستاره پاندورا (Pandora's Star) اثر پیتر همیلتون و اقتباس از کتاب‌های دیوید بال و آر. ای. سالواتوره اشاره کرد.

تبدیل کتاب‌خوان‌ها به خریداران بلیت

آزمون تجاری اصلی این مدل، تعداد نسخه‌های فروخته‌شده است. با ۱۰ هزار نسخه فروش، یک فصل حدود ۱۵۰ هزار دلار درآمد ناخالص خواهد داشت که به گفته هاموی با این ارقام کار پیش نمی‌رود. او هدف اصلی را دستیابی به حدود ۱۰۰ هزار نسخه فروش می‌داند و می‌گوید اگر فروش به ۱ میلیون نسخه برسد، یک موفقیت رویایی و شگفت‌انگیز خواهد بود.

او صادقانه می‌گوید: «این یک قمار و ریسک بزرگ است؛ واقعیت این است که هنوز نمی‌دانیم بازار چطور واکنش نشان می‌دهد.»

این معادلات اقتصادی مشخص خواهد کرد که تولید سریال‌ها تا کجا ادامه پیدا کند. هاموی می‌گوید اگر فصل اول موفق شود، هرکدام از پنج رمان مجموعه «فاتح» (Conqueror) می‌توانند به دو فصل سریال تبدیل شوند. جالب اینجاست که کار روی فصل دوم از همین حالا آغاز شده است.

استودیوی Authors First در وهله اول، خوانندگان پرشور همین رمان‌ها را هدف گرفته است. هاموی توضیح می‌دهد که تبلیغات دیجیتال آن‌ها ابتدا روی کسانی متمرکز خواهد بود که قبلاً کتاب‌ها را خوانده‌اند و در مراحل بعدی به سراغ علاقه‌مندان به این ژانر و مخاطبانی می‌روند که کنجکاوِ تماشای فیلم‌سازی با هوش مصنوعی هستند.

البته هاموی محدودیت‌های خروجی هوش مصنوعی را هم انکار نمی‌کند: «قرار نیست کاراکترهای هوش مصنوعی ما به این زودی‌ها برنده اسکار بهترین بازیگری شوند!» اما برای ایگولدن این محدودیت‌ها چیزی از لذت تجربه کم نکرده است: «اینکه می‌بینم کلمات کتابم دوباره در یک قالب بصری و سینمایی جان گرفته‌اند، برایم بی‌نهایت لذت‌بخش است.»

استودیوی Authors First موفق شده بخش پرهزینه اقتباس‌های سینمایی را بسیار ارزان‌تر کند و در عین حال کنترل و نظارت بسیار بیشتری به نویسندگانی چون ایگولدن بدهد. حالا تنها پرسش بزرگی که باقی می‌ماند این است که آیا این فرمول تازه می‌تواند خوانندگان رمان را به تماشاگرانی تبدیل کند که حاضرند برای دیدن این تصاویر دست به جیب شوند یا خیر.

حق تدوین نهایی تعیین می‌کند که کدام روایت از رمان چنگیز روی پرده بیاید؛ اما اینکه چه تعداد از خوانندگان برای تماشای آن بلیت بخرند، سؤالی است که فقط گذر زمان پاسخش را خواهد داد.