غول‌های هوش مصنوعی چطور چهره نیکوکاری و خیریه‌های جهان را دگرگون می‌کنند؟

جهش خیره‌کننده هوش مصنوعی در آستانه بازنویسی قواعد نیکوکاری در مقیاس جهانی است و مرکز ثقل آن را به سیلیکون‌ولی منتقل می‌کند؛ جایی که عرضه عمومی اولیه سهام (IPO) غول‌های هوش مصنوعی مانند آنتروپیک و اوپنای‌آی، بزرگ‌ترین سازمان‌های خیریه تاریخ را پدید خواهد آورد.

چرا این موضوع اهمیت دارد: موج جدید کمک‌های مالی به‌جای شیوه سنتی اهدای مبالغ هنگفت برای نام‌گذاری بخش‌های بیمارستانی یا دانشکده‌های دانشگاهی، از فرهنگ استارتاپی الگوبرداری می‌کند؛ رویکردی مبتنی بر سرمایه‌گذاری منعطف، شرط‌بندی‌های جاه‌طلبانه و پیگیری نتایج عینی و ملموس.

اصل ماجرا: آنتروپیک به‌تازگی رسماً اعلام کرد که قصد دارد با اختصاص ۵ درصد از کل سهام خود، یک صندوق عام‌المنفعه بسیار بزرگ تأسیس کند.

نگاه دقیق‌تر: تعهد این شرکت به یک صندوق عام‌المنفعه اختصاص می‌یابد و ارزش آن هم‌زمان با رشد ارزش‌گذاری آنتروپیک افزایش خواهد یافت؛ رقمی که در صورت رسیدن ارزش شرکت به ۲ تریلیون دلار در عرضه اولیه سهام، به مرز ۱۰۰ میلیارد دلار خواهد رسید.

• آنتروپیک می‌گوید این صندوق در قالب یک شرکت با مسئولیت محدود (LLC) با مالکیت صددرصدی فعالیت خواهد کرد؛ ساختاری که انعطاف‌پذیری لازم را برای اهدای کمک‌های مالی سنگین به نهادهای غیرانتفاعی یا توزیع مستقیم پول میان گروه‌های هدف فراهم می‌کند.

• این تعهد در ادامه تصمیم هم‌بنیان‌گذاران شرکت برای بخشیدن ۸۰ درصد از دارایی‌های خود انجام می‌شود. علاوه بر این، برنامه‌ای برای نخستین کارمندان آنتروپیک اجرا شده که در آن شرکت به ازای هر دلار کمک مالی کارمندان، ۳ دلار می‌پردازد (نسبت ۳ به ۱)؛ برنامه‌ای که به گفته آنتروپیک، حدود نیمی از کارکنان در آن مشارکت دارند.
• آنتروپیک تأکید می‌کند سهام این صندوق به هیچ‌وجه برای لابی‌گری یا کمک‌های مالی سیاسی در داخل آمریکا یا خارج از آن استفاده نخواهد شد.

تصویر بزرگ‌تر: با این اقدام، آنتروپیک در مسیری مشابه اوپنای‌آی گام برمی‌دارد. اوپنای‌آی تحت کنترل یک بنیاد غیرانتفاعی اداره می‌شود که ۲۶ درصد از سهام این شرکت را در اختیار دارد؛ سهمی که با توجه به ارزش‌گذاری کنونی شرکت، حدود ۱۳۰ میلیارد دلار ارزش دارد و این بنیاد از اختیار عزل و نصب اعضای هیئت‌مدیره اوپنای‌آی نیز برخوردار است.

دیدگاه مدیران: آنتروپیک توضیح می‌دهد که بخش عمده‌ای از فعالیت‌های عام‌المنفعه این مجموعه، از جمله تحقیقات ایمنی و تفسیرپذیری هوش مصنوعی، پژوهش‌های زیست‌پزشکی کاربردی و ارائه تخفیف به مؤسسات علمی و سازمان‌های غیرانتفاعی، همچنان در ساختار درونی خودِ شرکت دنبال خواهد شد.

• به گفته این شرکت، صندوق جدید ایجاد شده تا امکان پرداخت کمک‌های مالی از گونه‌های دیگر و در مقیاسی بسیار گسترده‌تر را فراهم کند.
• آنتروپیک از پیامدهای هوش مصنوعی بر بازار کار به‌عنوان یکی از اهداف احتمالی این صندوق یاد کرده و می‌گوید تاکنون ۲۰۰ میلیون دلار برای مطالعه و رسیدگی به این بحران اختصاص داده است، هرچند که شاید «به رویکردهای جسورانه‌تری نیاز باشد».
• با این حال، این شرکت هنوز مشخص نکرده است که این رویکردها دقیقاً چه مواردی را شامل می‌شوند یا اینکه آیا صندوق یادشده مستقیماً به کارگران متضرر از توسعه هوش مصنوعی پرداختی خواهد داشت یا خیر.

پشت پرده ماجرا: بنیان‌گذاران و برخی از کارکنان آنتروپیک پیوندهای نزدیکی با جنبش «دگرخواهی مؤثر» (Effective Altruism) دارند؛ جنبشی فلسفی که هدف خود را هدایت منابع مالی به حوزه‌هایی می‌داند که بیشترین خیر و فایده ممکن را به جامعه برسانند.

• جنبش دگرخواهی مؤثر با انتقادهای تند و شدیدی از سوی کاخ سفید در دولت ترامپ روبه‌رو شده است؛ رویکردی که روی جنبه‌هایی از این جنبش دست گذاشته که فرسنگ‌ها با جریان سنتی و اصلی نیکوکاری فاصله دارد.
• از جمله این موارد می‌توان به حساسیت ویژه روی رفاه حیوانات و تأملات نظری پیرامون ارزش حیات انسان‌ها، مانند مقایسه ارزش جان یک نوزاد با یک فرد بزرگ‌سال یا ارزش نسل‌های آینده در مقایسه با انسان‌های امروز اشاره کرد.
• تیلور بودوویچ، از مقامات سابق کاخ سفید، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس اظهار نظری از داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک در سال ۲۰۱۰ را بازنشر کرد که وی در پستی وبلاگی نوشته بود مرگ یک فرد بزرگ‌سال «شاید ۲ یا ۳ برابر ناگوارتر از مرگ یک نوزاد باشد».
• بودوویچ همچنین به چند مورد دیگر از آنچه «باورهای نامتعارف تصمیم‌گیرندگان آنتروپیک در اولویت‌بندی کمک‌های خیریه» خواند، اشاره کرد.

جمع‌بندی: صندوق آنتروپیک در کنار کمک‌های مالی طبقه جدید میلیونرها و میلیاردرهای فعال در این عرصه، می‌تواند به یکی از بزرگ‌ترین بسترهای اهدای ثروت در تاریخ تبدیل شود.

• تحول بزرگ‌تر شاید زمانی رقم بخورد که نسل جدید خیرین سیلیکون‌ولی ساختار و اولویت‌های سنتی دنیای نیکوکاری را به‌کلی بازتعریف کنند.