اعتماد به مسیریابی هوش مصنوعی کار دست کوهنورد نوجوان داد؛ گرفتاری روی صخره‌های مرگبار!

ماجرای یک کوهنورد نوجوان در کانادا به تازگی به درس عبرت تازه‌ای درباره خطرات اعتماد بیش از حد به هوش مصنوعی تبدیل شده است. این نوجوان ۱۶ ساله پس از تکیه بر مسیری که هوش مصنوعی برای صعود به کوه «کراون» (Crown Mountain) در استان بریتیش کلمبیا پیشنهاد داده بود، روی دیواره صخره‌ای بسیار پرشیب و خطرناکی در نزدیکی مسیری موسوم به «بیوه‌ساز» (Widowmaker) گرفتار شد. موقعیت این کوهنورد مسیرگم‌کرده آن‌قدر ناامن و وحشتناک بود که هماهنگی و اجرای نقشه نجات او حدود سه ساعت تمام زمان برد.

پل مارکی، مدیر عملیات جست‌وجو و نجات، در گفت‌وگو با رسانه North Shore News درباره این حادثه گفت: «این پسر شدیداً وحشت‌زده بود و واقعاً احساس می‌کرد جانش را از دست می‌دهد.»

موقعیت خطرناک این نوجوان در نزدیکی دیواره نهایی «بیوه‌ساز» مانع از آن شد که خلبانان بالگرد بتوانند برای بیرون کشیدن او به اندازه کافی نزدیک شوند. در عوض، تیم امداد حاضر در محل با استفاده از سیستم کارگاه و طناب‌ریزی خود را به او رساندند، تجهیزات حفاظتی لازم را به او پوشاندند و سپس او را به نقطه‌ای امن‌تر برای انتقال منتقل کردند. از قضا شانس با این نوجوان یار بود، چون نیروهای امدادی دقیقاً در همان روز دوره آموزشی و مانور تخصصی نجات را در فاصله‌ای نه‌چندان دور از محل حادثه به پایان رسانده بودند.

مارکی در ادامه اضافه کرد: «هوش مصنوعی او را در موقعیتی قرار داده بود که فراتر از توانایی‌ها و مهارتش بود؛ به همین خاطر اوضاع می‌توانست خیلی راحت و سریع به یک فاجعه تمام‌عیار تبدیل شود.»

با وجود پیشرفت‌های چشمگیر صنعت هوش مصنوعی، بسیاری از محصولات پرطرفدار این حوزه هنوز هم ممکن است خروجی‌هایی غیرقابل اعتماد، گمراه‌کننده یا حتی کاملاً غلط تحویل کاربران دهند. هوش مصنوعی مولد پیش از این هم شاهکارهایی مثل پیشنهاد اضافه کردن چسب به سس پیتزا برای غلیظ‌تر شدن، ادعای پستاندار بودن مارها، و توصیه به پر کردن مخزن خیالی «روغن راهنما» برای تعمیر چراغ راهنمای خودرو را در کارنامه خود ثبت کرده است!

این ماجرا تنها دسته‌گل هوش مصنوعی در کوهنوردی نیست. تنها یک ماه قبل از حادثه کوه کراون، سه کوهنورد پس از استفاده از هوش مصنوعی گوگل جمینای (Google Gemini) برای برنامه‌ریزی سفرشان، در نزدیکی کوه شاستا در کالیفرنیا زمین‌گیر شدند. جمینای در میان تمام راهنمایی‌های اشتباهش، به آن‌ها پیشنهاد کرده بود آب و غذایی به مراتب کم‌تر از نیاز واقعی همراه ببرند؛ توصیه‌ای که یک کوهپیمایی معمولی ۸ ساعته را به یک بحران چندروزه و عملیات نجات تبدیل کرد. 

مسئولان و کارشناسان امداد و نجات مانند مارکی تأکید می‌کنند که کوهنوردان به جای اتکا به چت‌بات‌های هوش مصنوعی، سراغ اپلیکیشن‌های تخصصی، آزموده‌شده و معتبر مسیریابی کوهنوردی مانند AllTrails، CalTopo و Gaia GPS بروند.