وقتی چت‌بات هوش مصنوعی کوهنورد را به دیواره مرگ فرستاد؛ نجات دلهره‌آور نوجوان ۱۶ ساله در کانادا

تیم امداد و نجات «نورث شور» (North Shore Rescue) یک نوجوان اهل ونکوور را که در میان صخره‌های عمودی کوهستان گیر افتاده بود نجات داد؛ آن هم بعد از اینکه یک چت‌بات هوش مصنوعی برای صعود انفرادی او به قله، مسیری فوق‌العاده خطرناک و صعب‌العبور چیده بود!

این نوجوان ۱۶ ساله بعد از اعتماد به مسیری که یک ابزار هوش مصنوعی ادعا کرده بود او را به قله می‌رساند، در پای دیواره‌ای عمودی و وحشتناک به نام تیغه ویدومیکر (Widowmaker Arete) در کوه کراون واقع در استان بریتیش کلمبیا گیر افتاد و به شدت ترسیده بود. در نهایت امدادگران نورث شور موفق شدند بیش از ۱۰ ساعت پس از شروع کوهنوردی‌اش، او را با هلیکوپتر به سلامت بالا بکشند.

چت‌بات‌های همه‌منظوره هوش مصنوعی می‌توانند مسیرهای کوهنوردی و طبیعت‌گردی را طوری با اعتمادبه‌نفس و مطمئن پیشنهاد دهند که کاملاً معتبر به نظر برسد؛ اما واقعیت این است که این سیستم‌ها هنوز هیچ راه مطمئنی برای تشخیص یک مسیر پیاده‌روی ساده از دیواره‌های فنی و فوق‌العاده خطرناک صخره‌نوردی ندارند. طبق گزارش شبکه خبری CTV News، ابزار مورد استفاده این نوجوان چت‌بات کلود (Claude) ساخته شرکت آنتروپیک (Anthropic) بوده است؛ البته در گزارش‌های اولیه به نام این ابزار اشاره‌ای نشده بود و این ادعا هنوز به صورت کاملاً مستقل تأیید نشده است.

چگونه یک کوهنوردی ساده به عملیات نجات هلیکوپتری تبدیل شد؟

برنامه‌ای که قرار بود یک پیاده‌روی و کوهنوردی صبحگاهی از کوه گروس باشد، به یک عملیات نجات هوایی پیچیده تبدیل شد که تقریباً تمام روز طول کشید.

این نوجوان حوالی ساعت ۸ صبح روز ۳ اکتبر ۲۰۲۶ به قصد صعود به کوه کراون، مسیرش را از کوه گروس آغاز کرد. مسیری که هوش مصنوعی پیش پای او گذاشته بود، او را از گردنه کراون (Crown Pass)، تخته‌سنگ‌های کریتر (Crater Slabs) و آبراهه صخره‌ای کراون (Crown Couloir) عبور داد تا اینکه در نهایت او را درست به پای دیواره نهایی «تیغه ویدومیکر» رساند؛ منطقه‌ای فنی و بسیار دشوار که فقط برای صخره‌نوردان حرفه‌ای با تجهیزات کامل مناسب است.

به گزارش CTV News، پل مارکی (Paul Markey)، مدیر عملیات جست‌وجو در تیم امداد و نجات نورث شور، تأیید کرد که این کوهنورد «کاملاً از مسیر اصلی پیاده‌روی کوه کراون خارج شده بود».

مارکی در این رابطه توضیح داد که این نوجوان حسابی وحشت کرده بود و کاملاً مشخص بود که برای جانش می‌ترسد.

نیروهای امدادی موقعیت دقیق او را از طریق تلفن همراه پیدا کردند. اما از آنجایی که دیواره کاملاً عمودی بود، نزدیک شدن مستقیم هلیکوپتر به او امکان نداشت. بنابراین، دو تکنسین امداد با طناب از هلیکوپتر روی نقطه‌ای بالا‌تر از او فرود آمدند، نوجوان را به نقطه‌ای امن و مناسب برای انتقال رساندند و سرانجام حوالی ساعت ۶:۳۰ بعدازظهر با کابل هلیکوپتر به بالا کشیده و نجات داده شد.

خوشبختانه تیم امداد نورث شور صبح همان روز یک مانور آموزشی هلیکوپتر در کوه کراون برگزار کرده بود و امدادگران شناخت بسیار تازه و دقیقی از موقعیت جغرافیایی منطقه داشتند.

زنگ خطری که توجه تیم‌های امداد را جلب کرده است

حادثه کوه کراون یک اتفاق تصادفی و تکی نبود؛ درست چند هفته قبل هم ماجرایی فوق‌العاده شبیه به این در یکی از قله‌های کالیفرنیا رخ داده بود.

در سپتامبر ۲۰۲۶، سه کوهنورد تازه‌کار پس از اتکای بیش از حد به گوگل جمینای (Google Gemini) نیازمند امدادرسانی شدند. آن‌ها برای انتخاب مسیر و وسایل سفر از جمینای مشاوره گرفته بودند و دفتر کلانتر شهرستان سیسکیو اعلام کرد جمینای به آن‌ها پیشنهاد داده بود آب و غذایی به مراتب کم‌تر از حد نیاز همراه خود ببرند؛ توصیه‌ای غلط که یک صعود ۸ ساعته را به کابوسی چند روزه تبدیل کرد!

دو حادثه، دو چت‌بات کاملاً متفاوت، اما یک خطای مشترک و مرگبار: مشاوره‌هایی با لحن فوق‌العاده مطمئن اما بدون درک واقعی از عوارض زمین و شرایط محیطی! بر اساس شواهد موجود، این تکرار الگو نشان می‌دهد که باید نگاهی موشکافانه‌تر به نحوه عملکرد این سیستم‌ها در زندگی روزمره داشت.

به گزارش CTV News، مارکی از کوهنوردان خواسته است هرگز مسیرهای پیشنهادی هوش مصنوعی را بدون بررسی عقلانی و اعتبارسنجی جدی دنبال نکنند. او اپلیکیشن‌های تخصصی مانند Gaia GPS، CalTopo و AllTrails را به عنوان ابزار‌های بسیار مناسب‌تر برای ناوبری معرفی کرد، هرچند تأکید کرد حتی در استفاده از این برنامه‌ها هم کاربران باید درک درستی از پستی و بلندی‌های مسیر داشته باشند و وضعیت را شخصاً بررسی کنند.

دفتر کلانتر شهرستان سیسکیو نیز پس از عملیات نجات در کوه شاستا توصیه مشابهی صادر کرد و به کوهنوردان گوشزد نمود که برای برنامه‌ریزی سفر به جای تکیه صرف به هوش مصنوعی، حتماً با ایستگاه محیط‌بانی محلی خدمات جنگل‌داری ایالات متحده تماس بگیرند.

هوش مصنوعی در دسته‌بندی اطلاعات، خلاصه کردن نام مسیرها و چیدن یک توالی به‌ظاهر منطقی عالی عمل می‌کند؛ اما نمی‌تواند پرتگاه و صخره‌ای را ببیند که در انتهای مسیر انتظار شما را می‌کشد! تا زمانی که این ابزار‌ها نتوانند با اطمینان تشخیص دهند که سوال یک کاربر از یک پیاده‌روی ساده فراتر رفته و به حوزه صخره‌نوردی فنی رسیده است، وظیفه بررسی پاسخ‌ها با نقشه‌های معتبر و شرایط واقعی منطقه بر عهده خود شماست، نه چت‌بات!