فروش تمام دارایی و سفر ۲ هزار کیلومتری برای دیدار با اینفلوئنسری که هوش مصنوعی بود

یک مرد برزیلی پس از دل باختن به شخصیتی ساخته هوش مصنوعی که با ۳۰۰ هزار دنبال‌کننده خود را زنی واقعی جا زده بود، خانه خود را فروخت و با اتوبوس مسیری ۲ هزار کیلومتری را پیمود.

یک بنای ۴۹ ساله اهل شهر ایمپراتریز در ایالت مارانیائوی برزیل، وسایل زندگی‌اش را فروخت، سوار اتوبوس شد و مسافتی بیش از ۲ هزار کیلومتر را در خاک برزیل پیمود تا با زنی به نام ژسیکا الیویرا (Jéssica Oliveira) دیدار کند. این زن با بیش از ۳۰۰ هزار دنبال‌کننده، داشتن یک مزرعه و انتشار ویدیوهایی مبنی بر حمایت مالی از شریک زندگی آینده‌اش شناخته می‌شد؛ اما یک مشکل بزرگ وجود داشت: او هرگز وجود خارجی نداشت.

بر اساس گزارش رسانه‌های برزیلی، ادیمار روچا مارتینز روز ۱۱ اکتبر وارد شهر بلو هوریزونته شد؛ اما به شهری غریب پا گذاشت که هیچ ردی از آن زن در آن نبود. در نهایت نیز مشخص شد فردی که به او دل بسته بود، تنها یک کاراکتر ساخته هوش مصنوعی است که با هدف افزایش تعامل کاربران و فروش تجاری طراحی شده بود.

این ماجرا صرفاً داستانی درباره ساده‌لوحی یک انسان نیست؛ بلکه تصویری روشن از وضعیتی است که در آن، رسانه‌های سنتتیک (تولیدشده با هوش مصنوعی) آن‌قدر باورپذیر می‌شوند که حس یک رابطه عاطفی واقعی را القا می‌کنند.

چگونه ۳۰۰ هزار دنبال‌کننده به فردی که وجود نداشت هویت بخشیدند؟

یک شخصیت مجازی با طراحی بسیار دقیق، از شمار بالای مخاطبان و روایت احساسی برای القای حس اعتماد کامل بهره برد.

این حساب کاربری که با نام «جسیکا فازندیرا» (Jessica Fazendeira) فعالیت می‌کرد، روایتی از زندگی روستایی را به تصویر می‌کشید: زنی که به‌دنبال شریکی برای زندگی در مزرعه‌اش می‌گردد و به مرد مناسب، امنیت مالی پیشنهاد می‌دهد. به گزارش رسانه‌های برزیلی، تعداد دنبال‌کنندگان این صفحه به بیش از ۳۰۰ هزار نفر رسیده بود.

این رقم کارکرد روانی بزرگی داشت. شمار دنبال‌کنندگان در چنین مقیاسی، درست شبیه تیک آبی در دوران پیش از کم‌ارزش شدن نشان‌های تأیید هویت در شبکه‌های اجتماعی عمل می‌کند؛ این عدد به کاربر القا می‌کند که هزاران نفر پیش از او، واقعی بودن این حساب و اعتبار آن را پذیرفته‌اند.

طراحی این صفحه منطبق بر الگویی است که فرهنگ اینفلوئنسرهای مجازی سال‌ها است به عادی‌سازی آن دامن می‌زند. شخصیت Lil Miquela، اینفلوئنسر کامپیوتری (CGI) با میلیون‌ها دنبال‌کننده و قراردادهای تبلیغاتی بزرگ، پیش‌تر نشان داد که یک شخصیت مصنوعی می‌تواند سرمایه‌گذاری عاطفی واقعی انسان‌ها را جلب کند. صفحه «جسیکا فازندیرا» نیز همان منطق را به کار گرفت، اما در فضایی که ریسک عاطفی برای مخاطبان به‌مراتب سنگین‌تر بود.

به گزارش رسانه‌های برزیلی، ادمین این صفحه بعداً با انتشار ویدیویی اعتراف کرد که این شخصیت با هوش مصنوعی خلق شده است. این گرداننده ناشناس هرگونه گفت‌وگوی خصوصی با مارتینز یا دعوت از او برای سفر را تکذیب کرد و مدعی شد هدف از ایجاد صفحه صرفاً جلب تعامل کاربران برای فروش و فعالیت‌های تجاری بوده است. با این حال، گزارش‌های موجود نشان نمی‌دهند مارتینز دقیقاً چگونه به این باور رسیده بود که رابطه‌ای شخصی با این کاراکتر دارد.

آنچه پلتفرم‌ها ممکن ساختند و پرسش‌هایی که بی‌پاسخ ماند

این پرونده پرسش‌های جدی و بی‌پاسخی را درباره مسئولیت‌پذیری پلتفرم‌ها مطرح می‌کند؛ خلأیی که قوانین حقوقی و رگولاتوری هنوز پاسخی برای آن ندارند.

زمانی که مارتینز نتوانست نشانی از این زن پیدا کند، به مقامات محلی و سازمان خدمات اجتماعی شهر بلو هوریزونته پناه برد. بر اساس گزارش رسانه‌ها، او از کمک‌هایی مانند دریافت غذا، امکان استحمام و هماهنگی برای بازگشت به خانه بهره‌مند شد. پلیس ایالت میناس گرایس اعلام کرد تا زمان انتشار این خبر هیچ شکایت رسمی ثبت نشده است. همچنین گزارش‌های موجود اثبات نمی‌کنند که گرداننده صفحه مارتینز را به‌طور هدفمند نشانه گرفته باشد یا این موضوع یک کلاهبرداری عاطفی سنتی بوده باشد.

آنچه این گزارش‌ها روشن می‌سازند، مسئله‌ای است که قانون‌گذاری برای آن به‌مراتب دشوارتر است: شخصیتی ساختگی با روایتی عاشقانه، مخاطبانی پرشمار و اهداف تجاری، بدون هیچ محدودیتی در یک پلتفرم اجتماعی فعالیت کرد تا اینکه در نهایت انسانی واقعی برای دیدن او سراسر یک کشور را زیر پا گذاشت.

این تفاوت ظریف برای هر کسی که در فضای مجازی به‌دنبال ارتباط است اهمیتی حیاتی دارد. تعداد دنبال‌کنندگان، ویدیوهای جذاب و داستان‌های احساسی صرفاً تکنیک‌های جلب توجه هستند، نه دلیلی برای احراز هویت. برقراری یک تماس ویدیویی زنده و بی‌واسطه، نخستین گام ضروری پیش از اتخاذ هر تصمیم بزرگی در روابط آنلاین است. فروش دارایی‌ها یا اقدام به سفرهای غیرقابل بازگشت بدون دیدار حضوری و اطمینان از سلامت رابطه، فارغ از میزان باورپذیری یک حساب کاربری، خطراتی جبران‌ناپذیر به‌همراه دارد.

در گزارش‌های منتشرشده هیچ واکنش حقوقی یا اقدام مشخصی از سوی نهادهای ناظر در قبال این رویداد دیده نمی‌شود. این خلأ دقیقاً بازتاب‌دهنده وضعیتی است که مسئله مسئولیت‌پذیری در برابر شخصیت‌های تولیدشده با هوش مصنوعی در آن به سر می‌برد.

مردی که همچنان به‌دنبال یک رابطه واقعی است

امیدواری و تاب‌آوری مارتینز پس از چنین تجربه‌ای، افزون بر نمایش روحیه تسلیم‌ناپذیر او، معیاری هشداردهنده از هزینه‌هایی است که شخصیت‌های هوش مصنوعی بر انسان‌های واقعی تحمیل می‌کنند.

به گزارش رسانه‌های برزیلی، مارتینز گفته است امیدوار است روزی دوباره به بلو هوریزونته بازگردد و این‌بار شریک زندگی واقعی خود را در آنجا بیابد. این سخنان نمایانگر فردی است که با وجود تحمل ضربه‌ای خردکننده و عمیق، تسلیم نمی‌شود و از خواسته‌های حقیقی خود در زندگی دست نمی‌کشد.

با این حال، پرسش دشوارتر متوجه پلتفرم‌هایی است که به شخصیتی خیالی امکان دادند ۳۰۰ هزار دنبال‌کننده جمع کند و ساختاری بسازد که حس یک رابطه واقعی را تداعی نماید. مارتینز تاوان سیستمی را پرداخت که هیچ کنترلی بر آن نداشت؛ سیستمی که تا این لحظه هیچ قانون مشخصی غول‌های فناوری را به پاسخگویی در قبال این خلأ خطرناک ملزم نکرده است.