رمزگشایی از اسناد ناپلئون تا پروتکل‌های امنیتی؛ رکوردشکنی مدل‌های هوش مصنوعی در حل معماهای رمزنگاری

• مدل GPT-6 Astra یک رمز نظامی متعلق به قرن نوزدهم را شکسته است
• هوش مصنوعی Claude نیز مشغول ارزیابی و رمزگشایی سیستم‌های رمزنگاری منحنی بیضوی بوده است
• هر دو دستاورد بر جهش چشمگیر توانمندی‌های مدل‌های هوش مصنوعی تأکید دارند

هوش مصنوعی پیوسته مرزهای توانایی را در هر وظیفه‌ای که به آن محول می‌شود جابه‌جا می‌کند و اکنون دو گزارش جدید، از توانمندی فزاینده این فناوری در رمزگشایی و ارزیابی پروتکل‌های امنیتی پرکاربرد پرده برداشته‌اند.

در نخستین مورد، گزارش وب‌سایت Japan Today نشان می‌دهد کارتر چرچ، مهندس هوش مصنوعی، با به‌کارگیری مدل GPT-6 Astra شرکت اوپنای‌آی موفق شده است دست‌نوشته رمزگذاری‌شده‌ای را که بیش از ۲۰۰ سال پیش توسط یکی از ژنرال‌های ناپلئون بناپارت استفاده می‌شد، رمزگشایی کند. تاریخ این پیام به سال ۱۸۰۹ میلادی بازمی‌گردد و موقعیت استقرار نیروهای نظامی فرانسه و متحدانش را شرح می‌دهد.

این نامه تاریخی در آرشیوی آنلاین به دست فراموشی سپرده شده بود تا اینکه چرچ تصمیم گرفت بخت خود را برای گشودن رمز آن بیازماید. رمزگشایی دستی این نمادها، اعداد و حروف در حالت عادی می‌توانست چندین هفته به طول بینجامد، اما هوش مصنوعی موفق شد کل فرآیند را تنها ظرف ۶ ساعت به پایان برساند.

چرچ در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه (AFP) دراین‌باره گفت: «مهم‌ترین ویژگی هوش مصنوعی، پشتکار خستگی‌ناپذیر آن است.» او افزود پس از پدیدار شدن پاسخ نهایی، «حسی باورنکردنی از هیجان و رضایت خاطر» پیدا کرده است. صحت این رمزگشایی توسط ساتوشی توموکیو، مهندس ثبت اختراع که فهرستی آنلاین از معماهای حل‌نشده رمزنگاری را برای علاقه‌مندان گردآوری می‌کند، تأیید شده است.

منحنی‌ها و کلیدهای رمزنگاری

دومین بخش از دستاوردهای اخیر هوش مصنوعی در رمزگشایی، به فرآیند تولید کلیدهای رمزنگاری مربوط می‌شود؛ یعنی همان روش‌هایی که نرم‌افزارها و سخت‌افزارها برای رمزگذاری و ایمن‌سازی داده‌ها به کار می‌برند. منحنی‌های بیضوی یکی از راهکارهای بنیادین تولید این کلیدها هستند و مقادیر اولیه یا اصطلاحاً «دانه‌ها» (Seeds)، نقطه آغازین شکل‌گیری این منحنی‌ها به شمار می‌روند.

بر اساس گزارش Cyber Security News، نسخه داخلی مدل هوش مصنوعی Claude که در شرکت آنتروپیک استفاده می‌شود، توانسته است منشأ پنج دانه منحنی بیضوی تولیدشده توسط آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) را در کمتر از ۳۰ دقیقه ردیابی کند. بیش از ۲۵ سال، یعنی از زمان انتشار این دانه‌ها، همواره این ادعا وجود داشت که مقادیر مذکور دارای آسیب‌پذیری‌های پنهانی هستند و NSA می‌تواند از آن‌ها به‌عنوان درِ پشتی (Backdoor) برای نفوذ استفاده کند.

با این حال، بررسی‌های کلود نشان داد که این‌چنین نیست؛ هیچ نقصی در کار نبوده و شایعات صحت نداشته‌اند. همان‌طور که آنتروپیک در گزارش پژوهشی خود اشاره می‌کند، اغلب پژوهشگران پیش از این نیز به امنیت این منحنی‌ها اعتماد داشتند و نیازی به اقدام خاصی نیست، اما این ماجرا «فصل پایانی جذابی» برای یک معمای قدیمی به شمار می‌رود که بار دیگر مهارت و کارایی هوش مصنوعی را به نمایش می‌گذارد.

جالب اینکه مدل کلود حتی فرصتی پیدا کرد تا به متخصصان انسانی رمزنگاری طعنه بزند. طبق گزارش‌های مربوط به لاگ‌های تفکر داخلی این مدل، هوش مصنوعی در مسیر رسیدن به پاسخ نهایی پرسیده بود: «آیا مشکوک نیست که چنین نکته آشکاری در طول ۲۵ سال کشف نشده باقی مانده باشد؟» گویا این مدل‌ها نه‌تنها در حل محاسبات بنیادین ریاضی عملکردی بسیار فراتر از انسان نشان می‌دهند، بلکه در این مسیر، کنایه زدن و به رخ کشیدن برتری‌شان را هم از یاد نمی‌برند.