فیلم مستقل جدید درباره بنیان‌گذار استارتاپ هوش مصنوعی؛ داستانی که روزبه‌روز واقعی‌تر می‌شود

فیلم مستقل جدید درباره بنیان‌گذار استارتاپ هوش مصنوعی؛ داستانی که روزبه‌روز واقعی‌تر می‌شود

از تلاش سراسیمه غول‌های بزرگ فناوری برای تکرار موفقیت OpenAI با ChatGPT گرفته تا تغییر نام توییتر به X زیر نظر ایلان ماسک، سیلیکون‌ولی در سال ۲۰۲۳ تحولاتی بی‌سابقه و انکارناپذیر را تجربه می‌کرد.

حدود ۳ هزار مایل دورتر در نیویورک، دو جوان بیست و چند ساله با نگاهی تردیدآمیز تلاش می‌کردند معنای این تحولات سریع را درک کنند؛ در نتیجه، تصمیم گرفتند درباره آن فیلمی بسازند.

جیمز هایلند، یکی از سازندگان ۲۵ ساله فیلم، درباره این اثر می‌گوید: «این پروژه‌ای کاملاً شخصی بود. ما می‌خواستیم اثری خلق کنیم که از تجربیات واقعی‌مان و حال‌وهوای دنیای امروز بگوید؛ موضوعی که در نهایت به هوش مصنوعی و بیگانگی ناشی از فناوری گره خورد.»

هایلند و مایلز فلوسر فیلم «آنا پشت پنجره» (Anna by the Window) را تولید کردند؛ اثری در ژانر بلوغ که به بررسی سوگ و چگونگی تضعیف پیوندهای انسانی توسط فناوری در عصر هوش مصنوعی مولد می‌پردازد. این فیلم‌سازان مستقل، فیلم را در سال ۲۰۲۳ به‌همراه دوستانشان در استودیوی فیلم‌سازی خود به نام Baggysuit نویسندگی، کارگردانی و تهیه کردند.

فلوسر ۲۶ ساله می‌گوید: «به‌ویژه احساس می‌شود مدیران پلتفرم‌های اجتماعی بزرگ (مانند یوتیوب، اینستاگرام و موارد دیگر) بیش از هر زمان دیگری از تبدیل شدن این فضاها به باتلاقی از محتوای بی‌کیفیت، ربات‌های هوش مصنوعی و محتوای غیرانسانی رضایت دارند. این وضعیت از سویی برایم کنجکاوی‌برانگیز است و از سوی دیگر مسلماً مرا می‌ترساند.»

نسل زد (Zoomers) از جمله فلوسر و هایلند در میان انبوهی از گوشی‌های هوشمند، شبکه‌های اجتماعی و مخاطرات همراه‌شان بزرگ شده‌اند. یک سال پس از فیلم‌برداری «آنا پشت پنجره»، جراح کل ایالات متحده اعلام کرد که شبکه‌های اجتماعی به‌دلیل اثرات مخرب بر سلامت روان باید برچسب هشدار دریافت کنند. مدتی بعد نیز متا برای حل‌وفصل شکایتی حقوقی از سوی ائتلافی از ایالت‌های آمریکا که این شرکت را به طراحی پلتفرم‌های اعتیادآور برای کودکان متهم کرده بودند، به مصالحه رسید.

هیاهو و بمباران مداوم ناشی از زندگی دیجیتال باعث شده است برخی جوانان به جنبش نئولودیسم (جنبش مخالفت با اتکای مفرط به فناوری) بپیوندند؛ حرکتی که با تأکید بر ارتباطات چهره‌به‌چهره و واقعی در دنیای فیزیکی، در برابر وابستگی شدید به فناوری‌های مدرن موضع می‌گیرد.

هایلند یکی از سازمان‌دهندگان گروهی نئولودیست به نام The Lamp Club است. هرچند فیلم مستقیماً به خاطر این جنبش ساخته نشده، اما بسیاری از مضامین مشترک آن را بازتاب می‌دهد.

هایلند در این باره می‌گوید: «فکر می‌کنم این هم‌پوشانی نشان‌دهنده هماهنگی میان پروژه سینمایی ما و جریان گسترده‌تری است که در سراسر کشور شکل می‌گیرد؛ جایی که مردم از این سامانه‌های فناورانه به ستوه آمده‌اند.»

وقتی خیال به واقعیت بدل می‌شود

فیلم «آنا پشت پنجره» نگاهی گذرا به دنیای رایان می‌اندازد؛ نوجوانی که به شهر نیویورک سفر می‌کند تا با برادر بزرگترش جیمز که بنیان‌گذار یک استارتاپ هوش مصنوعی است، ارتباط دوباره برقرار کند.

عوامل فیلم در سراسر ایالت نیویورک فیلم‌برداری کردند و از ابزارهای گوناگونی برای پیشبرد پروژه بهره بردند؛ از جمله نرم‌افزار صوتی هوش مصنوعی ElevenLabs برای بازآفرینی صدای پدر رایان و جیمز در طول داستان. این دو فیلم‌ساز حتی چت‌بات واقعی ChatGPT را به سمت توهم (Hallucination) سوق دادند و فایل صوتی خروجی آن را در فیلم گنجاندند.

هایلند می‌گوید: «می‌توان گفت در فیلم یک چت‌بات هوش مصنوعی وجود دارد که کاملاً کنترل خود را از دست می‌دهد. ما واقعاً تمام تنظیمات را تا انتها تغییر دادیم؛ چت‌بات شروع به گفتن کلمه خطا کرد و به زبان‌های مختلف سخن گفت.»

فلوسر تأکید می‌کند که آن‌ها می‌خواستند ماهیت وهم‌آلود و غریب هوش مصنوعی را به شکلی دقیق بازتاب دهند. با این حال، آن‌ها تمایلی به استفاده مجدد از محصولات هوش مصنوعی در پروژه‌های آینده خود ندارند؛ بخش اعظم فیلم با تکیه بر ابزارهای سنتی مانند دوربین سونی، فیلم‌نامه‌های اولیه مکتوب و بداهه‌پردازی ساخته شده است.

فلوسر توضیح می‌دهد: «هنگام تعامل با چت‌بات‌ها و هوش مصنوعی، حسی از غرابت و بیگانگی پدیدار می‌شود. ما تلاش کردیم این حس را با نهایت خلوص به تصویر بکشیم، بنابراین احساس کردیم برای خلق این فضا استفاده مستقیم از خود هوش مصنوعی کاملاً ضروری است.»

در حالی که بخش‌هایی از فیلم کاملاً داستانی هستند، بخش‌های دیگر مستقیماً از زندگی واقعی کارگردانان سرچشمه گرفته‌اند.

فلوسر می‌گوید: «برادرم اخیراً فوت کرده بود و بسیاری از اتفاقات فیلم به این موضوع ربط دارند. صحنه اوج داستان میان دو برادر، در حقیقت برشی دقیق از زندگی شخصی من است که دوباره روی پرده سینما جان گرفته است.»

با این حال، تصویری که فیلم‌سازان از شخصیت جیمز در فیلم ترسیم کرده‌اند (فردی متوهم، سرخورده و گریزان از واقعیت)، با شخصیت برادر واقعی فلوسر تفاوت دارد. نقش جیمز را در فیلم خودِ هایلند بازی کرده و او تأکید دارد که این نسخه از بنیان‌گذار استارتاپ هوش مصنوعی بر اساس فرد خاصی شکل نگرفته است.

هایلند می‌گوید: «شخصیت من در مرحله انکار قرار داشت و از این فناوری بهره می‌برد تا بتواند به آرامش روحی برسد یا خلأ ارتباطی خود را پر کند. این ویژگی‌ها او را تا حدی به شخصیتی دلسوز و قابل‌درک تبدیل می‌کند.»

نمایش «آنا پشت پنجره» بر پرده نقره‌ای سینما

هالیوود این روزها تمرکز ویژه‌ای روی زندگی واقعی بنیان‌گذاران فناوری پیدا کرده است. استودیوهای بزرگ از ساخت آثاری درباره ایلان ماسک بنیان‌گذار SpaceX، سم آلتمن مدیرعامل OpenAI، مارک زاکربرگ بنیان‌گذار متا و الیزابت هولمز مدیرعامل سابق ترانوس حمایت کرده‌اند. حتی انیمیشن «داستان اسباب‌بازی ۵» نیز با معرفی یک تبلت هوشمند به‌عنوان ضدقهرمان داستان، به دنیای فناوری ورود کرده است.

اکنون فیلم «آنا پشت پنجره» نیز به فهرست آثاری می‌پیوندد که صنعت فناوری را زیر ذره‌بین نقادانه خود قرار داده‌اند.

فلوسر می‌گوید: «هنگامی که فیلم‌برداری را شروع کردیم، بیشتر مجذوب و شگفت‌زده هوش مصنوعی بودیم، اما در اواخر پروژه، نگاهمان به این فناوری به‌شدت بدبینانه و نقادانه شد.»

به گفته هایلند و فلوسر، تماشای سرعت تکامل هوش مصنوعی هم‌زمان با ساخت فیلمی درباره همین فناوری، تجربه‌ای غریب و سورئال بوده است.

فلوسر می‌گوید: «بسیار عجیب بود؛ وقتی کار را آغاز کردیم، تصور می‌کردیم در حال ساخت یک اثر علمی‌تخیلی آینده‌نگرانه درباره هوش مصنوعی هستیم، اما حالا به نظر می‌رسد هیچ بخشی از این داستان دیگر علمی‌تخیلی نیست و کاملاً رنگ واقعیت گرفته است.»

تیم سازنده «آنا پشت پنجره» اکران فیلم را در تابستان امسال در شهر نیویورک و منطقه هادسون‌ولی آغاز کردند. اکران‌های بعدی نیز در ماه نوامبر در لس‌آنجلس برگزار خواهد شد. این اثر از ۱۵ دسامبر روی پلتفرم استریم Dolph به نمایش درمی‌آید.