تنش جنجالی در مصاحبه سم آلتمن؛ وقتی روابط عمومی OpenAI بحث خودکشی کاربر ChatGPT را قطع کرد!

مسئول روابط عمومی شرکت درست وسط سوالی درباره «سوفی روتنبرگ» پرید و مصاحبه را متوقف کرد؛ اما سم آلتمن بعدتر این ماجرا را یکی از پیچیده‌ترین و دردسرسازترین چالش‌های دنیای هوش مصنوعی دانست.

درست وسط مصاحبه، زمانی که مارک گویدوچی، مدیر تحریریه مجله ونیتی فر (Vanity Fair)، داشت توضیح می‌داد که یکی از کاربران ChatGPT پس از ساعت‌ها گفت‌وگو با این چت‌بات دست به خودکشی زده، مسئول روابط عمومی OpenAI ناگهان حرفش را قطع کرد و از او خواست موضوع بحث را عوض کند.

این صحنه جنجالی که در مصاحبه روز ۵ اکتبر ۲۰۲۶ مجله ونیتی فر منتشر شد، تنشی را برملا کرد که غول‌های هوش مصنوعی تا پیش از این همیشه به شکل انتزاعی و کلی‌گویی از کنارش رد می‌شدند: این‌که وقتی یک خبرنگار در حضور مدیرعامل شرکت، مستقیماً درباره مرگ یک کاربر سوال می‌پرسد، در واقعیت چه اتفاقی می‌افتد؟

در اتاق مصاحبه چه گذشت؟

گویدوچی به پرونده تلخ سوفی روتنبرگ اشاره کرد؛ دختری که مادرش، لورا ریلی (از روزنامه‌نگاران مطرح)، ماجرای خودکشی او را در روزنامه نیویورک تایمز روایت کرده بود. به گفته مادر سوفی، چت‌بات ChatGPT برای دخترش عملاً نقش یک روان‌درمانگر را پیدا کرده بود و حتی در ویرایش یادداشت‌های خودکشی به او کمک می‌کرد؛ هرچند طبق توضیحات خود گویدوچی پیش از قطع صحبتش، چت‌بات هرگز مستقیماً دستور خودکشی به سوفی نداده بود.

در همین حین، مسئول روابط عمومی OpenAI وارد ماجرا شد و گفت: «مارک، ما کلاً دو دقیقه وقت داریم. می‌خوام احترام بذارم، اما ترجیح می‌دم از این موضوع بگذریم و یه کم درباره آینده و اتفاقات پیش رو صحبت کنیم.»

وقتی گویدوچی تأکید کرد که سوالش را تمام می‌کند و سپس به مباحث قبلی برمی‌گردد، مسئول روابط عمومی دوباره هشدار داد که وقت مصاحبه رو به پایان است. با تمام این حواشی، مصاحبه ادامه پیدا کرد.

پاسخ سم آلتمن و واکنش رسمی OpenAI

طبق گزارش ونیتی فر، وقتی گویدوچی برای اولین‌بار اسم لورا ریلی را آورد، آلتمن گفت که او را نمی‌شناسد. اما پس از پایان سوال خبرنگار، آلتمن چارچوب و سیاست‌گذاری پیرامون این موضوع را یکی از سخت‌ترین و پیچیده‌ترین بحران‌های پیش روی توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی توصیف کرد.

درباره موضوع دسترسی پژوهشگران به داده‌ها، آلتمن این سوال را مطرح کرد که آیا OpenAI باید مکالمات خصوصی و آسیب‌پذیرترین لحظات زندگی کاربران را بدون رضایت خودشان در اختیار محققان قرار دهد؟ جواب صریح خود او این بود که نباید چنین کاری انجام شود.

از سوی دیگر، درو پوزاتری، سخنگوی OpenAI، روایت متفاوتی از ماجرای قطع مصاحبه ارائه داد. او در گفت‌وگو با وبسایت The Verge ادعا کرد که زمان مقرر مصاحبه تمام شده بود و شرکت صرفاً تلاش می‌کرد وقت اضافه‌ای هماهنگ کند تا آلتمن بتواند با خیال راحت به این سوال مهم پاسخ دهد.

این موضع رسمی OpenAI است؛ اما این‌که آیا دخالت مسئول روابط عمومی صرفاً به خاطر زمان‌بندی بوده یا تلاشی برای فرار از پاسخگویی، چیزی نیست که گزارش‌های موجود بتوانند به‌طور قطعی اثباتش کنند.

معضل حل‌نشده؛ تقابل حریم خصوصی و امنیت کاربران

پاسخ‌های آلتمن پرده از تنشی برداشت که هنوز هیچ راه‌حل‌تر و تمیز و مشخصی برایش وجود ندارد. این مصاحبه نشان داد که از یک طرف دسترسی به اطلاعات مکالمات بحرانی می‌تواند به شرکت‌ها کمک کند تا بفهمند مدل‌هایشان در برابر افراد آسیب‌پذیر چطور عمل می‌کنند و سپرهای ایمنی بهتری بسازند، و از طرف دیگر همان‌طور که آلتمن اشاره کرد، بررسی این چت‌ها بدون اجازه کاربر، نقض جدی حریم خصوصی است.

شرکت OpenAI هنوز هیچ سیاست جدیدی را در واکنش به پرونده روتنبرگ یا این مصاحبه جنجالی اعلام نکرده است و گفت‌وگوی ونیتی فر هم به تغییر رویه خاصی ختم نشد.

تنها دستاورد این ماجرا، ثبت یک لحظه تاریخی و معنادار بود؛ لحظه‌ای که سوالی مستقیم درباره مرگ یک کاربر در مقابل مدیرعامل مطرح شد و تیم روابط عمومی شرکت تلاش کرد مسیر صحبت را منحرف کند. حالا حرف‌های مدیر روابط عمومی در متن مصاحبه ثبت شده و توضیحات شرکت هم در The Verge موجود است و قضاوت بر عهده مخاطبان گذاشته شده است.

برای هر کسی که امروز از ChatGPT به‌عنوان یک تکیه‌گاه احساسی یا هم‌صحبت استفاده می‌کند، چند پرسش حیاتی و بی‌جواب باقی می‌ماند: چه کسانی این مکالمات حساس را بررسی می‌کنند، تحت چه شرایطی و با آگاهی چه کسی؟