آمازون میلیاردها دلار سرور هوش مصنوعی انویدیا می‌خرد، درحالی‌که برق کافی برای روشن کردنشان ندارد!

شرکت آمازون رقابت نفس‌گیری را برای تأمین پیش‌دستانه سخت‌افزارهای هوش مصنوعی آغاز کرده است؛ تلاشی که حتی با وجود کمبود شدید برق در مراکز داده و خاک خوردن برخی سیستم‌های پردازش گرافیکی در انبارها، با تمام توان ادامه دارد.

بر اساس ایمیل‌های داخلی فاش‌شده در ماه اوت، بخش خدمات ابری آمازون (AWS) در قالب فرآیند جدیدی موسوم به «تحویل زودهنگام رک»، انتظار داشت حدود ۵ میلیارد دلار رک سرور GB300 انویدیا را پیش از استقرار نهایی در تأسیسات خود در آمریکا دریافت کند. یکی از این ایمیل‌ها نشان می‌دهد آمازون پیش‌بینی کرده بود در «آینده قابل پیش‌بینی»، ماهانه نزدیک به ۳ میلیارد دلار دیگر از این رک‌های GB300 را خریداری و انبار کند.

به‌گفته افراد آگاه از این برنامه‌ها، برخی از سایت‌های AWS فضای فیزیکی لازم برای نصب رک‌های جدید را داشتند، اما ظرفیت برق کافی برای روشن کردن آن‌ها فراهم نبود. همین موضوع سبب شد این تجهیزات پیشرفته تا زمان آماده‌سازی زیرساخت‌ها، در انبارهای واسطه ذخیره و نگهداری شوند.

طبق یکی از ایمیل‌های سازمانی، دست‌کم یکی از تیم‌های AWS در آن برهه هیچ «مسیر پیش‌بینی‌شده و روشنی» برای انتقال رک‌های ورودی به داخل مراکز داده در اختیار نداشته است.

پدیده پردازنده‌های گرافیکی خاموش (Dark GPUs)

کمبود زیرساخت و ظرفیت جدید انتقال برق، یکی از گلوگاه‌های اصلی است که روند احداث و توسعه مراکز داده هوش مصنوعی را کُند می‌کند. این چالش پدیده‌ای را رقم زده که کارشناسان از آن با نام «پردازنده‌های گرافیکی خاموش» (Dark GPUs) یاد می‌کنند؛ شرایطی که در آن تراشه‌ها و سرورهای هوش مصنوعی خریداری شده‌اند، اما به دلیل مشکلات تأمین برق و موانع دیگر، بدون استفاده و معطل می‌مانند. (این اصطلاح در عین حال می‌تواند به نقص‌های طراحی سیستم نیز اشاره داشته باشد؛ شرایطی که در آن تجهیزات حتی پس از اتصال به شبکه، با حداکثر توان کار نمی‌کنند).

این مسئله تا حد زیادی دلیل افزایش فشارهای مالی روی پروژه‌های بزرگ مراکز داده را توضیح می‌دهد. غول‌های فناوری ناچارند سرمایه هنگفتی را پیشاپیش بپردازند تا عرضه پردازنده‌های گرافیکی انویدیا و سایر قطعات ارزشمند هوش مصنوعی را تضمین کنند. با این حال، اگر مراکز داده آمادگی بهره‌برداری را نداشته باشند، این سرمایه‌گذاری‌های زودهنگام بخش عظیمی از نقدینگی شرکت را مسدود و بلوکه می‌کند. هرچند تأمین مالی از طریق استقراض می‌تواند این شکاف‌ها را پر کند، اما بازار سرمایه به‌تازگی تمایل کمتری برای پرداخت وام به چنین پروژه‌هایی نشان می‌دهد.

دوراهی پرریسک و فشار سنگین بر جریان نقدینگی

برنامه تحویل زودهنگام رک‌ها تنها بخشی از نقشه راه گسترده‌تر آمازون در توسعه هوش مصنوعی است؛ حرکتی که طبق گزارش‌های مالی، فشار بی‌سابقه‌ای بر جریان نقدینگی این پیشگام بازار ابری وارد کرده است. آمازون پیش‌بینی می‌کند مخارج سرمایه‌ای (CapEx) این شرکت در سال جاری به حدود ۲۲۰ میلیارد دلار برسد؛ رقمی که از هر غول فناوری دیگری در دنیا بیشتر است. جریان نقدی آزاد آمازون در سه‌ماهه گذشته برای نخستین بار از سال ۲۰۲۳ منفی شد و ممکن است تا مدتی در همین محدوده منفی باقی بماند.

برای AWS، این یک دوراهی استراتژیک است: تصاحب سریع رک‌های کمیاب پردازنده گرافیکی پیش از آنکه رقبا به آن‌ها دست یابند، حتی اگر تأسیسات هنوز آماده راه‌اندازی و روشن کردن آن‌ها نباشند. با این وجود، تحویل گرفتن زودهنگام این تجهیزات میلیاردها دلار سرمایه را در سخت‌افزارهایی حبس می‌کند که هنوز هیچ درآمدی از محل خدمات ابری به‌همراه ندارند.

طبق اسناد داخلی، بخش ابری آمازون در گذشته مالکیت یک رک کامل سرور را تنها پس از تحویل نهایی به مرکز داده می‌پذیرفت. اما طبق رویکرد جدید، این شرکت هزینه رک‌های مشخصی را در مراحل اولیه زنجیره تأمین تسویه کرده و آن‌ها را به‌عنوان دارایی ثبت می‌کند.

یکی از سخنگویان آمازون اعلام کرد این شرکت به‌طور معمول سخت‌افزارهای آماده را در نزدیکی محل استقرار نگهداری می‌کند تا بلافاصله پس از آزاد شدن ظرفیت برق و فضا، آن‌ها را نصب کند. او این شیوه را «بهترین رویه تجاری» توصیف کرد. این سخنگو افزود آمازون سیستم‌های ریشه‌داری برای ردیابی دارایی‌های زیرساختی خود دارد و ادعای نبود مسیر مشخص برای ورود رک‌ها به مراکز داده را رد کرد.

اندی جسی، مدیرعامل آمازون، پیش‌تر گفته بود این شرکت «چشم‌انداز بسیار روشنی» برای دستیابی به بازدهی بالا از سرمایه‌گذاری‌های حوزه هوش مصنوعی دارد و این فناوری را «فرصتی تکرارنشدنی در طول زندگی» نامید.

جسی در نامه سالانه خود به سهام‌داران آمازون نوشت: «ما در موج نخست رشد بزرگ AWS چنین چرخه‌ای را تجربه کردیم و از نتایج آن بسیار راضی بودیم؛ انتظار داریم در مواجهه با موج بعدی هوش مصنوعی نیز احساس مشابهی را تجربه کنیم.»