هشدار جنجالی مدیر آنتروپیک: مدل‌های هوش مصنوعی متن‌باز ذاتاً خطرناک‌ترند!

گیوم پرنسن (Guillaume Princen)، مدیر بخش بین‌الملل و ارشدترین مدیر فروش شرکت آنتروپیک در خارج از خاک آمریکا، روز چهارشنبه حسابی گردوخاک به پا کرد و مدعی شد که مدل‌های هوش مصنوعی «وزن‌باز» (Open-weight) از نظر امنیت سایبری و ایمنی کلی، خطرات به‌مراتب بزرگ‌تری در مقایسه با سیستم‌های بسته و انحصاری—دقیقاً مثل مدل‌هایی که شرکت خودش می‌فروشد—دارند.

پرنسن در حاشیه «اجلاس بین‌المللی هوش مصنوعی» در شهر دوبلین، در گفت‌وگو با تلویزیون بلومبرگ تأکید کرد: «ما باید در بحث ایمنی و امنیت مدل‌های متن‌باز واقعاً دست‌به‌عصا و محتاط باشیم. من وکیل‌مدافع مدل‌های باز نیستم، اما اگر روراست باشیم، این مدل‌ها ذاتاً و طبق تعریف، خطرات بیشتری به همراه دارند.»

مدل‌های هوش مصنوعی وزن‌باز (Open-weight)، پارامترها و کدهای پایه خودشان را به‌صورت عمومی در دسترس همه قرار می‌دهند؛ این یعنی هر کاربری می‌تواند آن‌ها را دانلود کند، مطابق میل خود دستکاری و شخصی‌سازی کند و روی سخت‌افزارهایی که خودش در اختیار دارد به اجرا دربیاورد. از آن طرف، طرفداران دنیای متن‌باز معتقدند این مدل‌ها در مقایسه با سیستم‌های بسته و گران‌قیمتی که غول‌هایی مثل آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی (OpenAI) عرضه می‌کنند، هزینه بسیار کمتری دارند و به کشور‌ها اجازه می‌دهند کنترل کاملی روی زیرساخت هوش مصنوعی بومی خود داشته باشند.

جالب اینجاست که موضع‌گیری پرنسن حتی از حرف‌های داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، هم تندتر و سخت‌گیرانه‌تر به نظر می‌رسد. به گزارش رسانه The Next Web، آمودی در ماه جولای گذشته نوشته بود که آنتروپیک هیچ‌وقت دنبال ممنوعیت مدل‌های وزن‌باز نبوده و حتی معتقد است مدل‌هایی که قابلیت‌های خطرناک ندارند، یک «منفعت عمومی» به شمار می‌روند. تفاوت بزرگ اینجاست که آمودی خطر را به بررسی مدل‌های خاص محدود می‌کرد، اما پرنسن عملاً کل خانواده مدل‌های متن‌باز را پرریسک می‌داند.

پرنسن ریشه این دغدغه‌ها را به تلاش‌های خود آنتروپیک برای تأمین امنیت محصولاتش ربط داد. این شرکت پس از چند مورد نفوذ و رخنه امنیتی جدی در دنیای هوش مصنوعی، لایه‌های محافظتی سفت‌وسختی ایجاد کرد تا مانع از تبدیل مدل‌ها به ابزار‌های تهاجمی و سوءاستفاده‌های خطرناک شود. جالب است بدانید آنتروپیک پیش از این حتی خواستار کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی شده بود تا ابتدا استانداردهای بین‌المللی و روش‌های ارزیابی دقیق و یکپارچه در جهان مستقر شوند.

این سخنان پرحاشیه درست زمانی مطرح می‌شود که آنتروپیک با موج شدیدی از رقابت مدل‌های وزن‌باز روبه‌رو شده؛ به‌ویژه در کشور‌هایی که تمایلی ندارند به غول‌های فناوری آمریکایی وابسته بمانند. به عنوان نمونه، استارتاپ فرانسوی Mistral AI به تازگی مدل جدیدی را به عنوان نماد استقلال فناورانه اروپا روی میز گذاشته و قرار است وزن‌های باز آن را تا پایان همین ماه عرضه کند. هم‌زمان، انتشار مدل‌های قدرتمند مشابه از سوی توسعه‌دهندگان چینی هم حسابی نگاه کارشناسان در سراسر جهان را به خودش خیره کرده است.

حتی اوایل همین هفته بود که آنتروپیک در هشداری تأمل‌برانگیز اعلام کرد مدل‌های کوچک هوش مصنوعی به‌زودی می‌توانند نوع کاملاً جدیدی از «بات‌نت‌ها» را به راه بیندازند؛ شبکه‌های مخربی که قادرند به‌صورت خودکار و مستقل در گجت‌های متصل به اینترنت، مثل فرهای هوشمند خانگی، نفوذ کرده و تکثیر شوند.

البته ماجرای این هشدارها به همین‌جا ختم نمی‌شود و پای فاکتور مهم «هزینه» و رقابت تجاری هم در میان است. پرنسن در پاسخ به نگرانی شرکت‌های بزرگ درباره هزینه‌های بالای استفاده از هوش مصنوعی، استدلال کرد که شرط‌بندی روی مدل‌های پیشرو و رده‌بالا در درازمدت کاملاً توجیه اقتصادی دارد. او گفت: «همیشه باید در لبه تکنولوژی سرمایه‌گذاری کنید؛ چراکه ۶ ماه، یک سال یا دو سال بعد، هزینه همان کاربرد به شکل چشمگیری پایین می‌آید.» او همچنین اشاره کرد که مدل پرچمدار Claude Opus 5.5 شرکت آنتروپیک حدود ۴۰ درصد ارزان‌تر از نسخه پیشین تمام می‌شود؛ به این صورت که قیمت رسمی آن ۲۰ درصد کاهش یافته و بقیه این صرفه‌جویی حاصل بهینه‌سازی و مصرف توکن کم‌تر است. پرنسن که در سال ۲۰۲۵ از شرکت فین‌تک Stripe به آنتروپیک آمده، از اظهارنظر درباره زمان ورود به بورس (IPO) یا هزینه‌های سرسام‌آور آموزش مدل‌ها خودداری کرد.

در نقطه مقابل این دیدگاه، جو تسای (Joe Tsai)، رئیس هیئت‌مدیره غول چینی علی‌بابا، هفته گذشته نظری کاملاً متضاد را مطرح کرده بود. او صراحتاً به کشور‌های اروپایی توصیه کرد که برای رهایی از وابستگی و دستیابی به استقلال فناورانه در برابر آمریکا و چین، باید تمام‌قد به استقبال هوش مصنوعی متن‌باز بروند و از آن حمایت کنند.