اتهام سنگین در دنیای رانندگی خودکار؛ استارتاپ نوپا رقیبش را به هک و سرقت مدل هوش مصنوعی متهم کرد

یک استارتاپ فعال در حوزه فناوری خودرو مدعی شده است که سیستم‌های نرم‌افزاری آن هدف حمله افرادی قرار گرفته که قصد سرقت مدل هوش مصنوعی رانندگی خودکار این مجموعه را داشته‌اند؛ حملاتی که ردپای آن‌ها به یک آدرس IP منتسب به یکی از رقبای سرشناس این حوزه می‌رسد.

این استارتاپ نوپا به نام IQ.Lvbs، ماجرای این رخنه امنیتی ادعایی را در قالب یک پست وبلاگی شرح داده است.

در تاریخ ۳ اکتبر، استارتاپ IQ.Lvbs نسخه بتای خصوصی NovaSpark را که نخستین مدل هوش مصنوعی اپلیکیشن IQ.Pilot به شمار می‌رود، در کانال دیسکورد شرکت Comma.ai معرفی کرد. دلیل انتشار مدل در این کانال، وابستگی آن به سخت‌افزار دوربین‌های Comma.ai بود که به‌طور اختصاصی برای خودروهای خودران ساخته شده‌اند.

اما درست از همین نقطه، اوضاع شکل عجیبی به خود گرفت.

در پست وبلاگی IQ.Lvbs آمده است: «از ۷ تا ۱۴ اکتبر، ما با تلاش‌های پیاپی برای سرقت مدل NovaSpark، دسترسی به دستگاه‌های کاربران و فایل‌های خصوصی رانندگی آن‌ها و همچنین سوءاستفاده از سیستم ورود کاربرانمان روبه‌رو شدیم. اولین درخواست‌های مشکوک مستقیماً از یک آدرس IP ثبت‌شده به نام شرکت Comma.ai ارسال شده بود.»

علاوه بر این، در تاریخ ۸ اکتبر—اندکی پس از آغاز این حملات مشکوک—تیم IQ.Lvbs از کانال دیسکورد Comma.ai اخراج و مسدود شد. پیام‌های منتشرشده در کانال دیسکورد IQ.Pilot نشان می‌دهد افرادی هم که در آزمایش بتای خصوصی IQ.Lvbs مشارکت داشتند، از کانال این رقیب بن شده‌اند.

یکی از ۳ عضو اصلی تیم IQ.Lvbs که طراح رابط و تجربه کاربری (UI/UX) است و با نام مستعار «Cat» فعالیت می‌کند، درباره انگیزه‌های احتمالی این حملات سایبری و مسدود شدن در دیسکورد توضیحاتی ارائه داد.

او در این باره می‌گوید: «مدل ما یعنی NovaSpark، عملکردی به‌مراتب جلوتر از جدیدترین مدل‌های کوچک و بزرگ Comma دارد؛ موضوعی که مدل کسب‌وکار اصلی آن‌ها را مستقیماً به خطر می‌اندازد، چراکه این شرکت برای فروش سخت‌افزار اختصاصی خود ناچار است مدل‌های هوش مصنوعی جذابی ارائه کند. شرکت Comma مدت‌هاست که در بهبود مدل‌های رانندگی‌اش درجا زده و همین رکود، انگیزه اصلی ما برای ساخت مدل NovaSpark بود.»

در پیام دیسکوردی که در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۶ توسط کاربری با شناسه Torq_boi ارسال شده و گفته می‌شود متعلق به هارالد شفر (Harald Schäfer)، مدیر ارشد فناوری Comma.ai است، ادعا شده که مدل NovaSpark صرفاً با روش تقطیر (Distillation) از دل مدل اختصاصی Rebellious Hope این شرکت بیرون کشیده شده است.

او در ابتدای این پیام نوشته بود: «من از اینکه افراد مختلف روی آموزش مدل‌ها کار می‌کنند و دست به آزمایش می‌زنند خوشحالم، اما نباید درباره کاری که انجام می‌دهید به مردم دروغ بگویید و ادعا کنید مدلتان فاین‌تیون مدل‌های فعلی Comma نیست، در حالی که دقیقاً همین است. این کار اصلاً جالب و درست نیست.»

استارتاپ IQ.Lvbs این ادعا را قویاً رد کرده و تأکید دارد که تمام مراحل آموزش و توسعه مدل حاصل کار مستقل خود این مجموعه بوده است: «این ادعا که NovaSpark صرفاً همان مدل Rebellious Hope است که فاین‌تیون مختصری روی آن صورت گرفته و سیاست کنترلی آن تغییری نکرده، از هرگونه بررسی کارشناسانه رد می‌شود. ما واقعاً نمی‌دانیم Comma چگونه به چنین نتیجه‌ای رسیده است، به‌ویژه با در نظر گرفتن این نکته که آن‌ها اصلاً به وزن‌های مدل (Model Weights) یا فایل‌های ONNX دسترسی ندارند.»

در لاگ‌ها و داده‌های ثبتی که استارتاپ IQ.Lvbs برای اثبات ادعاهایش منتشر کرده، نام کاربری haraschax به‌عنوان یکی از شناسه‌های مرتبط با آدرس‌های IP شرکت Comma.ai علامت‌گذاری شده است؛ نام کاربری دقیقی که شفر در گیت‌هاب از آن استفاده می‌کند.

شرکت Comma.ai و هارالد شفر به درخواست‌های ارسالی برای ارائه توضیح یا شفاف‌سازی پاسخی ندادند. همچنین حساب کاربری Torq_boi در کانال دیسکورد Comma.ai نیز به پیام‌های مستقیم پاسخی ارائه نکرده است.

شرکت Comma.ai هم‌اکنون از سوی اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراه‌های آمریکا (NHTSA) تحت تحقیقات رسمی قرار دارد تا مشخص شود آیا فناوری رانندگی خودکار این شرکت در وقوع ۵ تصادف و ۳ مورد فوتی نقش داشته است یا خیر.

استارتاپ IQ.Lvbs اعلام کرده که پیگیری حقوقی این نفوذ و سرقت ادعایی را به شکلی جدی مدنظر دارد. به گفته کت: «ما در حال حاضر گزینه‌های قانونی خود را بررسی می‌کنیم و در پی آن هستیم که نهادهای قانونی و قضایی را نیز وارد این پرونده کنیم.»