صدور کارت شناسایی رسمی برای خواننده‌های هوش مصنوعی در چین؛ آواتارهای مجازی هم صاحب هویت شدند!

دولت چین در قالب یک برنامه آزمایشی در پکن، آواتارهای هوش مصنوعی را در صنعتی با بیش از ۱.۳ میلیون شرکت فعال، رسماً به اپراتورهای انسانی دارای مجوز متصل می‌کند.

یک خواننده هوش مصنوعی به نام «یوری» (Yuri) حالا مدارک شناسایی رسمی در پکن دریافت کرده است. او پرونده‌ای شامل نام ثبت‌شده، نشانی مشخص و چهره‌ای ضبط‌شده دارد و در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶، تحت چارچوب محیط آزمون مقرراتی (سندباکس) منطقه اقتصادی پکن (Beijing E-Town)، موفق به دریافت کارت هنرمند دیجیتال شده است.

یوری یک انسان واقعی نیست؛ گردانندگان او انسان هستند و تمام نکته و اهمیت ماجرا دقیقاً در همین تفاوت نهفته است.

برنامه آزمایشی پکن اسناد هویتی اداری را به شخصیت‌های مجازی تولیدشده با هوش مصنوعی اختصاص می‌دهد و هر آواتار را مستقیماً به شرکت یا تیمی که آن را مدیریت می‌کند متصل می‌سازد.

بر اساس گزارش شبکه ABC استرالیا و رسانه سایبرنیوز (Cybernews)، بخش انسان‌های دیجیتال در چین ظاهراً بیش از ۱.۳ میلیون شرکت فعال را در خود جای داده است؛ هرچند روش‌شناسی و نحوه محاسبه این آمار هنوز به طور علنی اعلام نشده است.

این مدارک هویتی دقیقاً شامل چه مواردی می‌شوند؟

این مدارک هویتی، جزئیات ثبت‌شده شخصیت دیجیتال را به شرکت گرداننده آن پیوند می‌دهند، نه به یک هویت حقوقی مستقل.

همان‌طور که شبکه ABC استرالیا گزارش داده، این مدارک شامل نام، تاریخ تولد، نشانی و ویژگی‌های چهره این شخصیت دیجیتال است. علاوه بر این، یوری تحت چارچوب منطقه اقتصادی پکن یک مجوز دسترسی به محیط سندباکس برای اجراهای تجاری دیجیتال نیز دریافت کرده است.

عنوان یوری به عنوان یک «شهروند دیجیتال» صرفاً اداری است و به نظر نمی‌رسد به منزله اعطای شخصیت حقوقی انسانی باشد؛ هرچند در اطلاعیه رسمی هنوز حدود قانونی این اصطلاح به روشنی مشخص نشده است.

دسترسی‌ها و تراکنش‌های مالی نیز از کانال شرکت گرداننده انجام می‌شود، نه از طریق خود آواتار به شکل مستقل. گزارش‌های موجود از دسترسی به کیف پول ارز دیجیتال و صلاحیت همکاری‌های تجاری برای گردانندگان پشتیبانی می‌کنند، اما اثبات نمی‌کنند که شخصیت‌های مجازی بتوانند به طور مستقل حساب بانکی سنتی باز کنند.

چرا این طرح اجرا شد و چه ابهاماتی به جا گذاشته است؟

دلیل و منطق پشت این مسئولیت‌پذیری کاملاً روشن است: ثبت رسمی، کاراکتر مجازی را به یک نهاد انسانی مشخص و مسئول متصل می‌کند. این پیوند باعث می‌شود در صورت بروز کلاهبرداری، تبلیغات گمراه‌کننده یا اختلافات مالکیت معنوی، نهادهای ناظر مسیر شفاف‌تری برای پیگیری داشته باشند.

محیط سندباکس منطقه پکن تعهدات مشخصی را بر دوش شرکت‌ها می‌گذارد؛ آن‌ها باید مالکیت خود بر کاراکتر را اثبات کنند، پایداری فنی سیستم را نشان دهند و همیشه یک فرد انسانی مسئول را در دسترس داشته باشند تا در صورت بروز مشکل مداخله کند.

با این حال، منتقدان نگرانی نگران‌کننده‌تری را مطرح می‌کنند؛ به باور آن‌ها، ثبت اجباری هویت می‌تواند ناشناس‌بودن کاربران را کاهش دهد و نظارت دولت بر فضاهای دیجیتال را گسترده‌تر کند؛ اتفاقی که می‌تواند به خودسانسوری دامن بزند، درست شبیه فضایی که در اپلیکیشن‌های نظارتی برای رصد مخالفان سیاسی ایجاد می‌شود.

از سوی دیگر، تجمیع داده‌های مربوط به ویژگی‌های چهره و سوابق رفتاری در سامانه‌های دولتی، در صورت نفوذ به این پایگاه‌ها یا سوءاستفاده از آن‌ها، خطرات امنیتی جدی ایجاد می‌کند؛ خطراتی که حوادثی مانند درز اطلاعات هزاران بازیگر و کارگردان هالیوودی گوشه‌ای از آن را نشان داد. همچنین یکی از پرسش‌هایی که این برنامه آزمایشی پاسخی به آن نداده این است که آیا این مدارک، هویت کاراکتر خیالی را مشخص می‌کنند یا هویت فرد انسانی که چهره‌اش برای ساخت آن استفاده شده، یا هر دو؟ پاسخی که تبعات بزرگی برای حقوق چهره و حریم خصوصی داده‌ها به همراه دارد.

آینده هویت دیجیتال به چه سمتی می‌رود؟

مدل پکن یکی از نخستین نمونه‌هایی است که در آن یک دولت، شخصیت‌های مجازی را بدون اعطای وضعیت حقوقی کامل انسانی، به عنوان بازیگران تجاری قابل شناسایی به رسمیت می‌شناسد. با انباشت دارایی‌های دیجیتال توسط اینفلوئنسرهای مجازی، اجرای کمپین‌های تبلیغاتی و عقد قراردادهای بزرگ، سایر دولت‌ها نیز به احتمال زیاد با فشاری مشابه روبه‌رو خواهند شد.

مباحث قانونی و سیاستی که احتمالاً در ادامه مطرح خواهند شد شامل مسئولیت گردانندگان، افشای اجباری محتوای هوش مصنوعی، حقوق چهره و مالکیت معنوی، مالیات، انطباق مالی، حفاظت از داده‌ها و به رسمیت شناختن بین‌المللی این هویت‌ها خواهد بود.

مدرک شناسایی که یوری امروز در دست دارد، در عمل به عنوان یک سازوکار انطباق قانونی برای یک محصول تجاری عمل می‌کند؛ اما سوالی که همچنان بی‌پاسخ مانده این است: اگر این محصول دست به تصمیماتی بزند که اپراتورهایش هرگز پیش‌بینی نکرده بودند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟