در حالی که ایلان ماسک در رویای پیوند مغز و ربات به سر می‌برد، شرکت BrainCo این فناوری را بدون جراحی محقق کرده است

در ویدیویی که مدتی پیش در محافل فناوری دستبهدست میشد، ایلان ماسک چشمانداز ویژهای را برای سال ۲۰۲۵ ترسیم کرد؛ آیندهای که در آن فناوری تهاجمی شرکت Neuralink با ربات‌های انساننمای Optimus پیوند می‌خورد تا اندام‌های ازدسترفته انسان را احیا کند. این وعده تصویری جذاب از تبدیل داستان‌های علمیتخیلی به واقعیت بود.

اما برای سیسی ژانگ که این ویدیو را از دفتر کارش در چین تماشا میکرد، واکنش کاملاً متفاوت بود. احساس او شگفتی در برابر آینده نبود، بلکه نوعی حس «آشناپنداری» یا تکرار گذشته بود.

ژانگ در جریان سخنرانی خود در اجلاس آینده هوشمند در شهر هانگژو خطاب به حاضران گفت: «این همان آیندهای است که ماسک برای سال ۲۰۲۵ پیش‌بینی می‌کند؛ در حالی که ما ۱۰ سال پیش به آن دست یافته بودیم.»

ژانگ معاون ارشد شرکت BrainCo است؛ یونیکورنی پیشگام در حوزه واسط‌های مغز و رایانه (BCI). این شرکت که دفتر مرکزی آن در حومه بوستون (در چندقدمی دانشگاه‌های هاروارد و MIT) مستقر است، تخصص در علوم اعصاب، یاد‌گیری ماشین و طراحی صنعتی را با هم ترکیب کرده تا فاصله میان ذهن بیولوژیک و ابزارهای دیجیتال را از میان بردارد. در شرایطی که سیلیکونولی با ایمپلنت‌های نیازمند جراحی سرتیتر اخبار را به خود اختصاص داده است، BrainCo نشان داده که برقراری این اتصال اصلاً نیازی به تیغ جراحی ندارد و تنها به الگوریتم‌های هوشمندتر متکی است.

پاسخدهی برقآسا در ۰٫۳۸ ثانیه

مسیر توسعه این فناوری نه با یک جاهطلبی بزرگ تجاری، بلکه با یک تراژدی شخصی آغاز شد. ۱۰ سال پیش، اعضای تیم تلاش کردند به یکی از همکاران خود که دست راستش را از دست داده بود کمک کنند. هدف آنها صرفاً بازسازی ظاهر دست نبود، بلکه میخواستند توانایی کنترل و عاملیت را دوباره به او برگردانند.

حاصل این تلاش، یک دست بیونیک پیشرفته بود که تمام کلیشه‌های سنتی درباره پروتزهای قلابمانند و ناشیانه گذشته را در هم شکست. این دست از طریق مچبندی مجهز به حسگر کنترل می‌شود که سیگنال‌های عضلانی (EMG) را از روی سطح پوست دریافت می‌کند و با تأخیر شگفتانگیز تنها ۰٫۳۸ ثانیه به واکنش درمیآید.

در جریان مراسم هانگژو، این فناوری توانایی خود را در عمل به رخ کشید. کاربری به نام ویل با بستن این دست مصنوعی، نهتن‌ها اشیا را به‌راحتی در دست میگرفت، بلکه به‌صورت زنده به هنرنمایی و خوشنویسی پرداخت. او با دست مکانیکی خود حروف چینی را با ظرافتی چشمنواز روی کاغذ آورد تا نشان دهد این اندام مصنوعی چگونه با روانی و هماهنگی شگفتانگیز از نیات ذهنی او پیروی می‌کند. دقت و سرعت پاسخدهی این فناوری به قدری بالاست که تاکنون ویدیوهایی از پیانو نواختن کاربران با این دست بیونیک منتشر شده و در یک آزمایش جالب، حتی توانسته‌اند دست مکانیکی جداشده از بدن را از فاصله ۲۰ متری کنترل کنند.

وقتی ربات‌ها حس انسانی پیدا می‌کنند

در رویدادی که سرعت سرسامآور اکوسیستم فناوری چین را نشان می‌دهد، نوآوری‌های BrainCo اکنون به بخش جدیدی سرریز شده است: ربات‌های انساننما.

ژانگ فاش کرد همان ظرافت و مهارتی که برای جایگزینی دست انسان لازم است، دقیقاً همان حلقه‌ای است که سازندگان ربات به دنبالش بوده‌اند. او تأکید کرد: «امسال با تقاضای چشمگیر و فزایندهای از سوی سازندگان ربات‌های انساننما مواجه شدیم.»

شرکت Unitree Robotics، یکی از بازیگران برجسته حوزه رباتیک در هانگژو، دست‌های هوشمند BrainCo را در ربات‌های انساننمای سری G1 خود ادغام کرده است. این ربات‌ها با جایگزین کردن پنجه‌های مکانیکی معمولی با دست‌های انسانمحور BrainCo، توانایی انجام کارهای بسیار ظریف و پیچیده را به دست می‌آورند. این یک رابطه همزیستی بینظیر است؛ فناوری که از دل نیازهای معلولان زاده شده، حالا به محرک اصلی نسل‌های آینده ماشین‌های هوشمند تبدیل شده است.

فناوری پیشرفته برای عموم جامعه

شاید شاخصترین ویژگی رویکرد BrainCo نه در اصل فناوری، بلکه در مدل تجاری متفاوتی باشد که در پیش گرفته است. در کشورهای غربی، پروتزهای پیشرفته با قیمت دهها هزار دلار فروخته می‌شوند و بسیاری از نیازمندان هرگز توان مالی خرید آنها را ندارند.

اما BrainCo مسیر دیگری را انتخاب کرد. ژانگ مدل نوآوران‌های از مسئولیت اجتماعی را توصیف می‌کند که در آن شرکت‌های بزرگ هزینه ساخت این ابزارها را تقبل می‌کنند. او به شرکت خودروسازی Leapmotor اشاره کرد که با اختصاص ۵ میلیون یوان کمک مالی، زمینه تهیه اندام مصنوعی برای ۱۰۰ فرد دارای قطع عضو را فراهم کرد.

ژانگ در این رابطه توضیح داد: «ما حتی یک سنت هم از این افراد سود دریافت نمی‌کنیم.» با تأمین هزینه خالص قطعات از طریق این حمایت‌های مالی، BrainCo تنها در سال ۲۰۲۳ به ۶٬۰۰۰ نفر کمک کرد تا توان حرکتی خود را بازیابند و هدف‌گذاری این مجموعه برای سال آینده، رساندن این رقم به ۳۰٬۰۰۰ نفر است.

فراتر از اندام‌های فیزیکی؛ ورود به سلامت مغز و اعصاب

بلندپروازی این شرکت به ساخت پروتزهای فیزیکی محدود نمی‌شود و چالش‌های حوزه سلامت روان و مغز را نیز در بر می‌گیرد. ژانگ راهکاری نوین برای درمان دیجیتال اتیسم معرفی کرد که در آن با استفاده از هدبندهای الکتروانسفالوگرافی (EEG)، تمرین‌های تعامل اجتماعی به بازی‌های تعاملی و جذاب تبدیل می‌شوند. او هم‌چنین داده‌های بالینی مربوط به دستگاه بهبود خواب با تحریک جمجم‌های را به اشتراک گذاشت؛ ابزاری که زمان بهخواب رفتن را در ۹۰ درصد از کاربران تا ۵۰ درصد کاهش داده است.

شرکت BrainCo به‌سرعت در حال گسترش مرزهای فعالیت خود است. ژانگ تأیید کرد که این مجموعه در سال آینده نخستین دفتر خود در خارج از سرزمین اصلی چین را در هنگکنگ افتتاح خواهد کرد تا خدمات خود را به بازارهای پهناور آسیا عرضه کند.

هدف نهایی BrainCo، دسترسی همگانی به این فناوری‌ها است. ژانگ سخنرانی خود را با ارایه نقش‌های سه مرحله‌ای به پایان برد: کمک به ۱ میلیون فرد دارای قطع عضو، یاری رساندن به ۱۰ میلیون بیمار مبتلا به اختلالات عصبی، و در نهایت فراهم کردن امکان تجربه مستقیم فناوری رابط مغز و رایانه برای ۱۰۰ میلیون انسان.

با پایان این نشست، تفاوت دو دیدگاه کاملاً روشن شد: در حالی که ایلان ماسک چشم به آینده دوردست ایمپلنت‌های تهاجمی مغزی دوخته، شرکت BrainCo واقعیتی کاربردی و بدون نیاز به جراحی را در مقیاس وسیع پیاده کرده است؛ تلاشی معنادار برای بازگرداندن کرامت و استقلال فردی به انسان‌ها با رمزگشایی گامبهگام از فرکانس‌های عصبی.