دور زدن هزینه‌های سنگین عکاسی مدارس با چت‌جی‌پی‌تی؛ ترفند پرطرفدار اما پرریسک والدین!

آپلود عکس بچه‌ها در چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT) شاید هزینه‌های سرسام‌آور عکس‌های یادگاری مدارس را به صفر برساند، اما تغییر چهره ناخواسته و دغدغه‌های حریم خصوصی خطرات کاملاً واقعی و جدی این ماجرا هستند.

پکیج‌های عکس مدرسه معمولاً بین ۲۵ تا ۶۰ دلار برای هر دانش‌آموز آب می‌خورند؛ رقمی که برای خانواده‌های چندفرزندی خیلی زود سر به فلک می‌کشد. همین موضوع باعث شد ترفند خلاقانه کارلی باند (Carlie Bond)، یکی از تولیدکنندگان محتوا در تیک‌تاک، حسابی وایرال شود: کافی است از بچه‌ها جلوی یک دیوار ساده در خانه عکس بگیرید، آن را داخل چت‌جی‌پی‌تی آپلود کنید و با یک پرامپت ساده بخواهید پس‌زمینه‌ای گرادیانتی و شبیه عکس‌های رسمی مدرسه به آن اضافه کند.

این ترفند چطور کار می‌کند؟

مراحل اولیه بسیار سرراست و ساده هستند، اما خروجی نهایی کاملاً به نوع اشتراک چت‌جی‌پی‌تی شما و توانایی هوش مصنوعی در دست‌نخورده نگه داشتن چهره بستگی دارد.

کل این ماجرا فقط به یک گوشی هوشمند، یک دیوار خالی و دسترسی به قابلیت آپلود تصویر چت‌جی‌پی‌تی نیاز دارد. شرکت OpenAI تأیید کرده که این ویژگی فعال است، هرچند در دسترس بودن آن به نوع اشتراک و تنظیمات حساب کاربری شما بستگی دارد.

به گزارش Fast Company، کارلی باند از هر سه فرزندش جلوی یک دیوار ساده عکس گرفت و در پرامپت خود به چت‌جی‌پی‌تی تأکید کرد که چهره بچه‌ها کاملاً دست‌نخورده بماند و فقط یک پس‌زمینه به سبک پرتره‌های مدرسه اضافه شود. طبق گزارش‌ها، خروجی این ابزار پس‌زمینه‌های گرادیانتی تمیزی ساخته بود که با عکس‌های آتلیه‌ای مدارس تفاوت چندانی نداشتند.

نکته انحرافی ماجرا: چهره فرزندتان شاید جان سالم به در نبرد!

هوش مصنوعی مولد حتی وقتی صراحتاً از آن بخواهید قیافه را دستکاری نکند، باز هم ممکن است ظاهر کودک را تغییر دهد.

برخی از والدین گزارش داده‌اند که به گزارش رسانه دکسرتو (Dexerto)، صورت فرزندانشان در طول پردازش هوش مصنوعی تغییر کرده است؛ آن هم در حالی که به‌طور مشخص از چت‌جی‌پی‌تی خواسته بودند ویژگی‌های چهره را حفظ کند. در واقع، خروجی به‌دست‌آمده بیش‌تر یک پرتره استایل‌یافته هوش مصنوعی است تا یک عکس واقعی و وفادار به واقعیت! بنابراین قبل از تأیید نهایی عکس، حالت چشم‌ها، تناسب اجزای صورت و خط رویش مو را حسابی زیر ذره‌بین بگذارید.

حریم خصوصی؛ قبل از آپلود عکس خوب فکر کنید

آپلود تصویر فرزندتان در پلتفرم‌های عمومی هوش مصنوعی پیامدهایی دارد که حتماً پیش از شروع کار باید از آن‌ها آگاه باشید.

طبق سیاست‌های حفظ حریم خصوصی شرکت OpenAI، تصاویر آپلودشده جزو محتوای کاربر (User Content) به حساب می‌آیند. بر اساس مستندات راهنمای این شرکت، فایل‌ها در طول مدت نگهداری چت به حساب کاربری متصل می‌مانند، هرچند نحوه مدیریت آن‌ها بسته به استفاده از قابلیت‌هایی مثل حافظه لایبرری یا GPTهای سفارشی ممکن است تفاوت داشته باشد.

البته OpenAI کنترل‌هایی هم در اختیار کاربران گذاشته است. شما می‌توانید استفاده از داده‌ها برای آموزش مدل را غیرفعال کنید (Opt out)، از قابلیت گفت‌وگوی موقت (Temporary Chat) استفاده کنید تا جلسه در تاریخچه ثبت نشود (اگرچه OpenAI اشاره کرده که ممکن است نسخه‌ای را تا ۳۰ روز برای مسائل ایمنی نگه دارد)، چت‌ها را پاک کنید و از اطلاعات حسابتان خروجی بگیرید. علاوه بر این، OpenAI برای افراد زیر ۱۸ سال اجازه والدین یا سرپرست را الزامی می‌داند و مسیری اختصاصی برای گزارش موارد مربوط به کودکان زیر ۱۳ سال در نظر گرفته است.

یک تفاوت مهم: این ماجرا با حذف واترمارک فرق دارد

استفاده از هوش مصنوعی برای پاک کردن واترمارک از پیش‌نمایش عکس‌های عکاسان حرفه‌ای، داستانی کاملاً جدا با تبعات حقوقی متفاوت است.

حرکت حاشیه‌ساز دیگری که در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود، استفاده از هوش مصنوعی برای حذف واترمارکِ نمونه‌های عکاسان مدارس به جای خرید نسخه نهایی است. این ترفند کاملاً با روش ابداعی کارلی باند تفاوت دارد و پای مسائل کپی‌رایت، مالکیت معنوی و لایسنس عکس‌ها را پیش می‌کشد؛ اینکه چنین اقدامی غیرقانونی تلقی شود یا نه، به قرارداد عکاس و قوانین محلی بستگی دارد.

در نهایت، این شیوه شاید هزینه‌های عکاسی را برای بسیاری از خانواده‌ها به طرز چشمگیری کم کند، اما دغدغه‌های تغییر چهره کودک و امنیت داده‌های هویتی هم به همان اندازه جدی و ملموس هستند. آگاهی از هر دو جنبه ماجرا پیش از روز عکاسی مدرسه تصمیم عاقلانه‌تری است، و برای خانواده‌هایی که دغدغه حریم خصوصی دارند، یادگیری چند ترفند ساده عکاسی خانگی می‌تواند جایگزینی مطمئن در درازمدت باشد.