کشف دارو و پادتن تا ۸ برابر سریع‌تر؛ داناهر از آزمایشگاه خودکار هوش مصنوعی رونمایی کرد

شرکت بزرگ داناهر (Danaher) در تازه‌ترین گزارش خود رسماً اعلام کرد که قصد دارد اولین آزمایشگاه تحقیقاتی تمام‌خودکار و مجهز به هوش مصنوعی خود را راه‌اندازی کند؛ آزمایشگاهی نوین که برای کمک به دانشمندان در طراحی سریع‌تر و دقیق‌تر پادتن‌های سفارشی و سایر ابزار‌های مولکولی ساخته شده است.

این آزمایشگاه که در مجموعه آبکم (Abcam، از شرکت‌های زیرمجموعه داناهر) مستقر است، انتظار می‌رود در اوایل سال ۲۰۲۷ به ظرفیت عملیاتی کامل برسد. این پروژه، هوش مصنوعی، رباتیک و تخصص چند شرکت تابعه داناهر از جمله بکمن کولتر (Beckman Coulter Life Sciences)، سایتیوا (Cytiva)، ژن‌دیتا (Genedata)، آی‌دی‌تی (Integrated DNA Technologies) و مولکولار دیوایسز (Molecular Devices) را در قالب یک جریان کاری یکپارچه گردهم می‌آورد. به گفته این شرکت، هماهنگی دستگاه‌ها و اتوماسیون رباتیک نیز با همکاری شرکت اتوماتا (Automata) توسعه یافته است؛ استارتاپی که داناهر در ژانویه ۲۰۲۶ روی آن سرمایه‌گذاری کرده بود.

این سامانه هوشمند با کمک هوش مصنوعی، واکنش‌گرهای زیستی و پادتن‌های جدید را طراحی می‌کند و سپس هر نمونه را وارد مراحل ساخت و آزمایش‌های تجربی می‌نماید؛ در ادامه، نتایج آزمایش‌ها پیوسته به مدل هوش مصنوعی بازگردانده می‌شود تا در چرخه‌های بعدی طرح‌های دقیق‌تری ارائه دهد. به گفته داناهر، این چرخه پیوسته «طراحی، ساخت، آزمایش و یادگیری» می‌تواند زمان تبدیل یک ایده اولیه به واکنش‌گر تاییدشده را تا ۸ برابر کوتاه‌تر کند و ظرفیت سالانه تولید را از ده‌ها مورد به صدها مورد (افزایشی ۱۰ برابری) برساند.

«این آزمایشگاه نماد الگوی جدیدی برای اکتشافات علمی است؛ جایی که هوش مصنوعی، اتوماسیون و تخصص انسانی در یک چرخه یادگیری مداوم در کنار هم کار می‌کنند.» این بخشی از صحبت‌های جی‌سی گوتیرز-راموس (JC Gutierrez-Ramos)، معاون ارشد و مدیر ارشد علمی داناهر است. او می‌گوید: «سرعت بالا همان موتور محرک این چرخه است. هر نتیجه، طرح بعدی را دقیق‌تر و بی‌نقص‌تر می‌کند؛ بنابراین هرچه این چرخه سریع‌تر بچرخد، سرعت اکتشافات جدید هم چندبرابر می‌شود.»

گوتیرز-راموس همچنین تاکید کرد که دانشمندان همچنان سکان‌دار تصمیم‌گیری‌های حیاتی باقی می‌مانند، در حالی که این پلتفرم امور تکراری و طاقت‌فرسای آزمایشگاهی را به دوش می‌کشد.

جولی سایر مونتگومری (Julie Sawyer Montgomery)، مدیرعامل داناهر، نیز در بیانیه‌ای اشاره کرد که این آزمایشگاه «گامی سرنوشت‌ساز به‌سوی آینده‌ای است که در آن هوش مصنوعی، اتوماسیون و سیستم‌های هوشمند، مسیر کشف علمی تا ایجاد تأثیر ملموس در دنیای واقعی را به‌طرز چشمگیری سرعت می‌بخشند.»

داناهر اعلام کرده که این آزمایشگاه نخستین گام از برنامه‌ای بسیار بزرگ‌تر برای ساخت مجموعه‌ای از تجهیزات هوشمند است؛ دستگاه‌هایی که داده‌های استاندارد برای هوش مصنوعی تولید می‌کنند و از ایجنت‌های فوق‌پیشرفته بهره می‌برند. در گام‌های بعدی، این تجهیزات به هم متصل می‌شوند تا زنجیره‌های کاری یکپارچه و آزمایشگاه‌های خودکار دیگری بسازند که قادرند چرخه‌های طراحی تا یادگیری را در پروژه‌های مختلف تحقیقاتی اجرا کنند.

این شرکت یادآور شد که رویکرد مذکور مسیر را برای پژوهش‌های پیش‌بینانه هموار می‌کند؛ جایی که مدل‌های هوش مصنوعی پیش از ساخت فیزیکی، طرح‌های پرامید را غربالگری و اولویت‌بندی کرده و ربات‌ها نیز انجام آزمایش‌ها را با دقتی یکدست و بدون خطا پیش می‌برند.