کاهش ۵۸ درصدی زمان صدور مجوزهای ساختمانی در انگلستان با دستیار هوش مصنوعی PlanAssist گوگل

واحد هوش مصنوعی دیپ‌مایند گوگل در حال گسترش پروژه PlanAssist است؛ دستیاری مبتنی بر مدل قدرتمند Gemini که برای بررسی پرونده‌های درخواست ساخت‌وساز و بازسازی مسکونی طراحی شده است. اجرای آزمایشی این ابزار در مناطق بارنت (Barnet)، کمدن (Camden) و دورست (Dorset) زمان ارزیابی کارشناسان را به‌طور میانگین ۵۸ درصد کاهش داده است. این فاز آزمایشی از ماه ژوئن آغاز شده بود و اکنون وارد یک مرحله آزمایشی ۱۲ ماهه می‌شود تا درخواست‌های واقعی شهروندان را بررسی کند.

دستیار PlanAssist به‌طور ویژه بر اعتبارسنجی مدارک و بازبینی انطباق با قوانین در پرونده‌هایی نظیر ساخت اتاق زیرشیروانی، الحاق بنا و احداث گلخانه متمرکز است. این سیستم پیش‌نویس ارزیابی‌ها را همراه با ارجاع دقیق به بندهای قانونی برای کارشناسان رسمی شهرسازی آماده می‌کند؛ کارشناسانی که می‌توانند این گزارش‌ها را ویرایش کرده و همچنان مسئولیت نهایی تمام تصمیم‌گیری‌ها را بر عهده داشته باشند.

درخواست‌های خرد با بار اداری سنگین

درخواست‌های مسکونی خرد معمولاً به تغییرات نه‌چندان بزرگ در خانه‌های موجود مربوط می‌شوند، اما حجم بالای آن‌ها بار اداری سنگینی را به شهرداری‌ها تحمیل می‌کند. این پرونده‌های روزمره و پرتکرار گاه تا ۷۰ درصد از حجم کاری کارشناسان شهرسازی را به خود اختصاص می‌دهند؛ چراکه هر درخواست مستلزم تأیید مدارک، بررسی محدودیت‌های زمین، تطبیق با مقررات و در نهایت نگارش یک گزارش ارزیابی کامل است.

خودکارسازی بخش‌هایی از این فرایند می‌تواند وقت کارشناسان را برای رسیدگی به پروژه‌های پیچیده توسعه شهری و طرح‌های بزرگ مسکونی آزاد کند. این ظرفیت مازاد می‌تواند به تحقق هدف دولت بریتانیا برای ساخت ۱٫۵ میلیون مسکن جدید تا سال ۲۰۲۹ میلادی کمک کرده و هم‌زمان زمان انتظار مالکان برای دریافت پاسخ در پروژه‌های کوچک را کاهش دهد.

چهار مرحله بررسی در قالب یک گزارش مستند

دیپ‌مایند گوگل این دستیار هوشمند را با همکاری دولت بریتانیا، شرکت Google Cloud و شرکت هوش مصنوعی Faculty توسعه داده است. این سامانه سلسله مراتبی از وظایف را دقیقاً منطبق بر مراحل بازبینی یک کارشناس انسانی اجرا می‌کند:

1. اعتبارسنجی مدارک ارسالی: اطمینان از اینکه فرم‌های درخواست، اسناد پیوست و نقشه‌های معماری حاوی تمام اطلاعات لازم هستند.
2. بررسی محدودیت‌های محیطی: شناسایی مواردی نظیر قرارگیری در بافت میراث فرهنگی، احکام حفاظت از درختان و سایر محدودیت‌های محلی.
3. تطبیق با ضوابط شهرسازی: ارزیابی طرح پیشنهادی بر اساس قوانین و مقررات محلی و ملی.
4. تنظیم پیش‌نویس ارزیابی: خلاصه‌سازی یافته‌ها، گنجاندن اعتراض‌ها یا ایرادهای ثبت‌شده و ارجاع دقیق به قوانین و مستندات پشتیبان.

مدل Gemini پیش‌نویس‌ها را به‌گونه‌ای می‌نویسد که تمام ادعاها به بندهای قانونی و مدارک ارائه‌شده از سوی متقاضی پیوند دارند. این ارجاعات مستند به کارشناسان امکان می‌دهد منشأ هر نتیجه‌گیری را ردیابی کنند، خطاهای احتمالی را تصحیح کرده و گزارش نهایی را در چارچوب فرایند قانونی فعلی به تأیید برسانند.

نتایج طرح آزمایشی: پیش‌نویس‌های سریع‌تر با کمترین ویرایش

آمار ۷۰ درصدیِ بدون ویرایش، مواردی مانند بررسی انطباق با قوانین و کامل بودن مدارک را شامل می‌شود. از آنجا که کارشناسان متخصص تک‌تک گزارش‌ها را بازبینی کرده‌اند، این شاخص نشان‌دهنده کارآمدی بالای سیستم در مرحله اول بازبینی و در چارچوب یک فرایند تحت نظارت انسانی است؛ البته نرخ پذیرش نهایی درخواست‌ها شاخصی مستقل به‌شمار می‌رود.

گسترش مرحله آزمایشی برای ارزیابی ضوابط متنوع

مرحله آزمایشی جدید طی ۱۲ ماه آینده، ۱۲ شورای محلی دیگر را در سه گروه به این برنامه اضافه می‌کند و مجموع مناطق تحت پوشش را به ۱۵ شورا می‌رساند. این پیاده‌سازی مرحله‌بندی شده ابتدا با گروه کوچکی از شهرداری‌ها آغاز می‌شود و همگام با پیشرفت آزمایش‌ها توسعه می‌یابد.

شوراهای محلی شرکت‌کننده ترکیبی از نواحی کلان‌شهری و مناطق روستایی هستند؛ موضوعی که امکان ارزیابی گسترده‌تر سیستم را در جوامعی با طرح‌های جامع متفاوت، محدودیت‌های مکانی گوناگون و الگوهای درخواستی متنوع فراهم می‌کند. تفاوت قوانین در مناطق مختلف یکی از چالش‌های اصلی مقیاس‌پذیری است؛ زیرا طرحی که در یک شورا قانونی تلقی می‌شود، ممکن است در منطقه‌ای دیگر نیازمند ارزیابی متفاوتی باشد.

در صورت موفقیت‌آمیز بودن این دوره آزمایشی، دولت انگلستان قصد دارد دستیار PlanAssist را تا سال ۲۰۲۷ در دسترس تمامی شوراهای محلی این کشور قرار دهد. در تمام این مراحل، بازبینی و تأیید نهایی گزارش‌ها پیش از صدور مجوز، همچنان منحصراً بر عهده کارشناسان دارای صلاحیت خواهد بود.

الگویی کاربردی برای توسعه ایجنت‌های قانونمند

ابزار PlanAssist بخشی از همکاری گسترده‌تر دیپ‌مایند با دولت بریتانیا در زمینه به‌کارگیری هوش مصنوعی در خدمات عمومی است و در ادامه برنامه‌های پیشین این شرکت در حوزه شهرسازی ارائه می‌شود. شیوه پیاده‌سازی این ابزار، چند درس عملی ارزشمند برای تیم‌هایی دارد که به دنبال ساخت عامل‌های هوشمند (Agents) در محیط‌های دارای مقررات سخت‌گیرانه هستند:

• انتخاب یک جریان کاری محدود با قوانین شفاف و ورودی‌های تکرارپذیر.
• مستند‌سازی و پیوند دادن تمام خروجی‌های مدل به منابع اصلی و بندهای قانونی.
• حفظ نظارت کامل متخصصان پاسخگو بر ویرایش و تصمیم‌گیری نهایی.
• سنجش تفکیک‌شده سرعت پردازش از نرخ پذیرش در بررسی اولیه.
• آزمایش سامانه در حوزه‌های قضایی و اداری مختلف با قوانین و شرایط مرزی گوناگون.

این نسخه بتای زنده مشخص خواهد کرد که آیا رکورد صرفه‌جویی در زمان و نرخ بالای عدم نیاز به ویرایش، در مقیاس‌های بزرگ‌تر، تنوع بیشتر مقررات محلی و گستره وسیع‌تری از پرونده‌ها نیز حفظ می‌شود یا خیر. داده‌های حاصل از عملکرد این ۱۵ شورای محلی، مبنای اصلی تصمیم‌گیری برای استقرار سراسری این سیستم در سال ۲۰۲۷ خواهد بود.