حمله جنجالی ران دیسانتیس به مدیرعامل آنتروپیک: «متبرک کردن هوش مصنوعی واقعاً چندش‌آوره!»

نشست اسفند ۱۴۰۴ (مارس ۲۰۲۶) آنتروپیک در سان‌فرانسیسکو حدود ۱۵ رهبر مسیحی را دور هم جمع کرد تا درباره اخلاق هوش مصنوعی گفتگو کنند، نه اینکه به چت‌بات کلود تبرک بدهند یا برایش ادعای شعور کنند!

ران دیسانتیس، فرماندار فلوریدا، اخیراً اقدام شرکت آنتروپیک در ارتباط با رهبران مسیحی را «کاری عجیب و چندش‌آور» توصیف کرد و مدعی شد این شرکت پای روحانیون را به سان‌فرانسیسکو کشانده تا بر ایده باشعور بودن چت‌بات Claude مهر تأیید بزنند. با این حال، گزارش‌ها و مستندات موثق به هیچ وجه ادعای او را تأیید نمی‌کنند.

اما واقعیت ماجرا چیست؟ آنتروپیک در اواخر مارس ۲۰۲۶ یک نشست دو روزه و خصوصی در مقر خود ترتیب داد و تقریباً ۱۵ نفر از رهبران مسیحی شامل چهره‌های کاتولیک و پروتستان، استادان دانشگاه و فعالان کسب‌وکار را برای تبادل‌نظر دعوت کرد.

در نشست سان‌فرانسیسکو واقعاً چه گذشت؟

تمرکز گردهمایی آنتروپیک روی راهنمایی‌های اخلاقی و معنوی بود، نه برپایی مراسم مذهبی برای یک چت‌بات!

محور اصلی گفتگوها این بود که چت‌بات Claude در مواجهه با سوگواری، پریشانی‌های روحی و افکار آسیب به خود، چگونه باید با کاربران تعامل کند. طبق گزارش روزنامه SF Standard، آنتروپیک این جلسه را نوعی همفکری و مشورت با اهالی «سنت‌های خرد و معرفتی» خوانده بود تا در شکل‌گیری پایه‌های اخلاقی سیستم‌های هوش مصنوعی این شرکت کمک کنند.

در این میان، موضوع جنجالی دیگری هم مطرح شد؛ اینکه آیا هوش مصنوعی می‌تواند به نوعی «فرزند خدا» تلقی شود؟ با این حال، برایان پاتریک گرین، پژوهشگر اخلاق هوش مصنوعی که در این نشست حضور داشت، به رسانه DNYUZ گفت موضوع شعور داشتن مدل‌ها اصلاً دغدغه یا محور اصلی جلسات نبود. مدیران آنتروپیک نیز به خبرنگاران توضیح دادند که هدفشان جلب مشارکت دیدگاه‌های متنوع جامعه در فرآیند توسعه هوش مصنوعی بوده، نه گرفتن تأییدیه مذهبی برای آگاهی و خودآگاهی کلود.

ادعای دیسانتیس چقدر با واقعیت همخوانی دارد؟

برچسب «چندش‌آور» دیسانتیس فراتر از هر سندی است که تا الان منتشر شده است.

دیسانتیس معتقد است نسبت دادن مفاهیم معنوی و انسانی به هوش مصنوعی کار کاملاً اشتباهی است و یک چت‌بات تحت هیچ شرایطی روح ندارد؛ موضعی فلسفی که حق دارد از آن دفاع کند. اما ادعای مشخص او مبنی بر اینکه آنتروپیک از رهبران دینی خواسته مراسم تبرک اجرا کنند و کلود را موجودی با درک و شعور بنامند، اصلاً با واقعیت همخوانی ندارد و هیچ مدرکی برای اثباتش ارائه نشده است.

علاوه بر این، فرماندار فلوریدا این اقدام را بخشی از تمایلات افراطی «ترابشریت» (Transhumanism) برای برتر دانستن فناوری نسبت به انسان‌ها جلوه داد؛ برداشتی کاملاً سیاسی از هدف نشست که نه با اظهارات حاضران جلسه همخوانی دارد و نه با توضیحات رسمی شرکت.

با همه این‌ها، پرسش‌هایی که آنتروپیک در این نشست مطرح کرده ارزش بازخوانی و بررسی جدی دارند. وقتی یک شرکت خصوصی هوش مصنوعی پشت درهای بسته با رهبران مذهبی درباره نحوه رفتار سیستم‌هایش در شرایط بحرانی مشورت می‌کند و شفافیت عمومی اندکی درباره نتایج آن به خرج می‌دهد، این ماجرا مسأله‌ای نیست که بشود صرفاً با یک بیانیه مطبوعاتی ساده از کنارش رد شد.

پشت پرده نبرد قوانین هوش مصنوعی

لایحه پیشنهادی فلوریدا برای حمایت از مصرف‌کنندگان، خطرات عملی هوش مصنوعی را هدف گرفته، نه مباحث متافیزیکی!

برنامه‌های کلی دیسانتیس در حوزه هوش مصنوعی روی زمینه‌های بسیار ملموس‌تری متمرکز است. بر اساس گزارش Route Fifty، لایحه پیشنهادی او موسوم به «منشور حقوق هوش مصنوعی» در ایالت فلوریدا مواردی مثل لزوم رضایت والدین برای تعامل نوجوانان با چت‌بات‌های همدم، اعلام اجباری غیرانسان بودن هوش مصنوعی به کاربران، محدودیت‌های شدید روی دیپ‌فیک‌ها و حفاظت از داده‌های کاربران را شامل می‌شود.

نسخه‌ای از این لایحه با بخشی از این بندها به تصویب مجلس سنای فلوریدا رسید، اما به گزارش واکس، در مجلس نمایندگان این ایالت متوقف ماند. با این حال سرنوشت قانون هر چه باشد، این سازوکارهای نظارتی مستقیماً از کاربرانی حفاظت می‌کنند که در برابر آسیب‌های طراحی نامناسب سیستم‌های هوش مصنوعی بی‌دفاع‌ترند.

بحث اصلی و سرنوشت‌ساز این نیست که آیا هوش مصنوعی کلود می‌تواند غسل تعمید بگیرد یا نه! بحث واقعی این است که اگر یک نوجوان آسیب‌پذیر در اوج بحران روحی به یک چت‌بات پناه برد و آن مکالمه به فاجعه ختم شد، آیا آنتروپیک و شرکت‌های مشابه پاسخگوی عواقب آن خواهند بود یا خیر؟ وقتی پای جان انسان‌ها در میان است، قطعاً یک نفر باید مسئولیت را به گردن بگیرد.