زنگ خطر دیپ‌فیک‌ها بیخ گوش انتخابات؛ چگونه محتوای ساختگی هوش مصنوعی را تشخیص دهیم؟

در عصر هوش مصنوعی، دیگر نمی‌شود به هر چیزی که می‌بینید یا می‌شنوید درجا اعتماد کنید. ابزار‌های تولید تصویر و ویدیوی هوش مصنوعی کار را به جایی رسانده‌اند که هر کسی می‌تواند در عرض چند ثانیه محتوایی فوق‌العاده طبیعی بسازد. به لطف پیشرفت‌های چشمگیر دو سال اخیر، مرز بین واقعیت و محتوای هوش مصنوعی آن‌قدر باریک شده که تشخیص آن‌ها تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسد؛ وضعیتی که هیچ‌وقت به اندازه روز‌های حساس و پرالتهاب انتخابات، خطرناک و نگران‌کننده نبوده است.

انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۲۶ در تاریخ سه‌شنبه ۳ نوامبر (۱۳ آبان) برگزار می‌شود؛ انتخاباتی که در آن سرنوشت تمام ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان، ۳۳ کرسی مجلس سنا و شمار زیادی از رقابت‌های ایالتی و محلی در سراسر ایالات متحده مشخص خواهد شد. شهروندان می‌توانند با استفاده از ابزار رایگان وبسایت Vote.org، وضعیت ثبت‌نام رای‌دهی خود را بررسی کنند و فهرست نامزدهای حاضر در برگه رای را ببینند.

در پاییز امسال، شاهد موجی از تبلیغات سیاسیِ ادیت‌شده با هوش مصنوعی بوده‌ایم؛ تبلیغاتی که برخی با برچسب شفاف‌سازی و بسیاری هم مخفیانه منتشر شده‌اند. همان‌طور که انتظار می‌رفت، هوش مصنوعی پای ثابت جنجالی‌ترین رقابت‌ها بوده است؛ از جمله تغییر چهره جان آساف، سناتور جورجیا با هوش مصنوعی و ساخت تصاویری جعلی که وانمود می‌کرد جیمز تالاریکو، نامزد سنای تگزاس، به کتاب مقدس بی‌احترامی کرده است. بر اساس تحلیل شبکه CNN، کمپین‌ها و گروه‌های سیاسی تنها در سال جاری بیش از ۱۶ میلیون دلار صرف این دست تبلیغات هوش مصنوعی کرده‌اند.

تجربه نشان داده که هوش مصنوعی مولد چطور می‌تواند در فصل انتخابات آشوب به پا کند. در جریان انتخابات مقدماتی ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۴، با بسیاری از رای‌دهندگان در نیوهمپشایر تماس تلفنی گرفته شد که در آن صدای شبیه‌سازی‌شده جو بایدن با لحنی کاملاً واقعی از آن‌ها می‌خواست پای صندوق‌های رای نروند! این تماس‌ها هیچ ارتباطی با ستاد بایدن نداشت و از آنجا که تماس‌های خودکار (Robocall) با هوش مصنوعی غیرقانونی است، مشاور سیاسی دموکراتی که پشت این ماجرا بود، به اتهام تلاش برای سرکوب آرا تحت پیگرد قانونی قرار گرفت و ۶ میلیون دلار جریمه شد.

پیشرفت‌های سرسام‌آور فناوری‌های هوش مصنوعی از سال ۲۰۲۴ به بعد، این ابزار‌ها را به سلاحی تیزتر و برّنده‌تر در دست افراد سودجو تبدیل کرده است. برای آن‌که در دام کلاهبرداری‌ها نیفتید و فریب دیپ‌فیک‌های هوش مصنوعی را نخورید، رعایت چند نکته حیاتی ضروری است.

بررسی اصالت محتوا: آیا این عکس، ویدیو یا صدا کار هوش مصنوعی است؟

سوتی‌های ضایع و قدیمی مثل دست‌های هفت‌انگشتی در تصاویر هوش مصنوعی، با تکامل مدل‌ها روزبه‌روز کم‌تر دیده می‌شوند. این یعنی خبر بد برای کسانی که صرفاً با چشم می‌خواهند جعلی یا واقعی بودن تصاویر را بسنجند.

در عوض، استفاده از ابزار‌های آنلاین اعتبارسنجی می‌تواند راهکار بسیار دقیق‌تری باشد. در ادامه بهترین گزینه‌های موجود را مرور می‌کنیم:

• ابزار Inspect از ابتکار اصالت محتوا (CAI): این ابزار قابلیت شناسایی انواع مختلفی از محتواهای تولیدشده با هوش مصنوعی را دارد.
• ابزار Verify شرکت اوپن‌ای‌آی (OpenAI): می‌تواند محتواهایی را که توسط چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT) ساخته شده‌اند، تشخیص دهد.
• آشکارساز SynthID گوگل: این ابزار محتواهای هوش مصنوعی ساخت گوگل را ردیابی می‌کند. همچنین می‌توانید فایل‌ها را مستقیماً در جمینای (Gemini) آپلود کنید تا از نظر وجود واترمارک‌های SynthID اسکن شوند.

روش کار این ابزار‌ها به این شکل است که متادیتای فایل‌های ویدیویی، صوتی یا تصویری را اسکن می‌کنند تا امضاهای دیجیتال پنهانی را که نشان‌دهنده تولید فایل توسط هوش مصنوعی است، بیابند. این روش‌ها بی‌نقص و ضدخطا نیستند، اما می‌توانند بخش قابل‌توجهی از محتواهای ساختگی را به دام بیندازند.

سرویس‌های پولی دیگری هم برای ردیابی محتوای هوش مصنوعی وجود دارند؛ مثلاً اشتراک ماهانه ۲۰ دلاری پنگرام (Pangram) برای کاربران عادی. اپل نیز ویژگی جدیدی برای اعتبارسنجی با نام Reference Images معرفی کرده که البته در حال حاضر به جدید‌ترین مدل‌های آیفون ۱۸ پرو محدود است.

البته حواستان باشد: هر ابزار تشخیص هوش مصنوعی که ادعای دقت ۱۰۰ درصدی دارد، بی‌تردید دروغ می‌گوید! تنوع سرویس‌های هوش مصنوعی آن‌قدر زیاد است و استانداردهای یکپارچه در این صنعت آن‌قدر کم، که هیچ سیستمی نمی‌تواند در همه شرایط کاملاً بدون خطا عمل کند.

همیشه اطلاعات را با منابع رسمی محک بزنید

دهه‌ها تحقیق در حوزه امنیت سایبری نشان می‌دهد کلاهبرداران دقیقاً روی احساسات افراد دست می‌گذارند تا آن‌ها را به دام بیندازند. هدف مهاجمان این است که قدرت تفکر منطقی شما را مختل کنند؛ بنابراین، قوی‌ترین سلاح برای مقابله با این تله‌ها، مسلح شدن به آگاهی و راستی‌آزمایی است.

برای نمونه، اگر پیامکی دریافت کردید مبنی بر این‌که محل حوزه رای‌گیری شما تغییر کرده و لینکی برای آدرس جدید گذاشته شده، هرگز روی آن کلیک نکنید! مستقیماً به وبسایت هیئت انتخابات ایالت خود مراجعه کنید تا ببینید آیا تغییری اعمال شده یا نه؛ چون این سایت‌ها رسمی‌ترین و موثق‌ترین اطلاعات را درباره زمان و مکان حوزه‌ها دارند.

می‌توانید به نقشه کمیسیون کمک انتخاباتی ایالات متحده (EAC) سر بزنید تا به اطلاعات تماس و درگاه‌های رسمی ایالت خود دسترسی داشته باشید. همچنین جستجوی نام هیئت انتخابات ایالتی یا وبسایت فرمانداری می‌تواند راهگشا باشد. پلتفرم غیرانتفاعی Vote.org نیز در پیدا کردن مشخصات برگه‌های رای‌گیری در تمام ایالت‌ها به شما کمک می‌کند.

اگر می‌خواهید مواضع واقعی یک نامزد را بدانید و اسیر ویدیوها یا عکس‌های تقطیع‌شده و جعلی نشوید، هوشمندانه‌ترین کار مراجعه مستقیم به وبسایت رسمی کمپین و برنامه‌های انتخاباتی اوست. گرچه تضمینی نیست که همه وعده‌ها کاملاً صادقانه باشند، اما حداقل تصویر شفاف‌تری از دیدگاه‌های اصلی آن نامزد به شما می‌دهد.

خونسرد باشید، پیش‌دستی کنید و از همین حالا برنامه بریزید

شاید کلیشه‌ای به نظر برسد، اما واقعیت دارد: هر چیزی را که در فضای مجازی می‌بینید باور نکنید. دوران انتخابات پر از هیاهو و جنجال است و ناگزیر با شایعات و مطالب نادرست زیادی روبرو خواهید شد. به حس ششم خود اعتماد کنید و دچار هیجان‌زدگی نشوید. در این مسیر، وبسایت‌های راستی‌آزمایی و فکت‌چکینگ مانند Snopes.com منابع بسیار سودمندی هستند.

بهترین راه برای در امان ماندن از کلاهبرداری‌ها و دیپ‌فیک‌ها این است که از قبل برنامه‌ریزی داشته باشید: برنامه رای‌دهی خود را از همین حالا مشخص کنید؛ در بسیاری از ایالت‌ها امکان رای‌گیری زودهنگام از اواسط اکتبر فراهم است. قوانین مربوط به مدارک شناسایی معتبر برای رای‌دهندگان را بررسی کنید و پیش از رفتن به پای صندوق، تمام نامزدهای برگه رای را بشناسید، نه فقط چهره‌های سرشناس را.

در صورت بروز هرگونه مشکل یا تخلف در حوزه‌های رای‌گیری، خط ویژه حفاظت از انتخابات با شماره 866-687-8683 پاسخگوی رای‌دهندگان است.

همچنین برای در امان ماندن از آسیب‌های احتمالی هوش مصنوعی در زندگی روزمره، آگاهی از نحوه مواجهه با جعل هویت دیجیتال و دیپ‌فیک از مهم‌ترین ضرورت‌های عصر کنونی به شمار می‌رود.