هشدار فدرال رزرو درباره موج هوش مصنوعی: سرمایه‌گذاری‌های نجومی AI آتش تورم را مهارنشدنی می‌کند!

بر اساس متن صورت‌جلسه نشست اخیر فدرال رزرو (۱۵ و ۱۶ سپتامبر)، مقامات ارشد بانک مرکزی آمریکا نگران‌اند که هزینه‌های سرسام‌آور ناشی از بحران انرژی، سرمایه‌گذاری‌های نجومی در حوزه هوش مصنوعی و شوک‌های اقتصادی دیگر، به کل بدنه اقتصاد سرایت کرده و تورم را ریشه‌دارتر و ماندگارتر کند.

چرا این ماجرا مهمه: آن نشست با نخستین تصمیم فدرال رزرو برای افزایش نرخ بهره در طول سه سال گذشته به پایان رسید. حالا صورت‌جلسه نشان می‌دهد «چندین نفر» از مسئولان معتقد بودند نرخ‌های بهره فعلی تأثیر چندانی روی ترمز زدن به اقتصاد نداشته‌اند؛ موضوعی که احتمال افزایش مجدد نرخ بهره در ماه‌های آینده را تقویت می‌کند.

مقامات چه می‌گویند: طبق این صورت‌جلسه، «تعدادی از اعضای حاضر تأکید کردند افزایش بیش‌تر نرخ بهره سیاستی کمک می‌کند تا رشد قیمت‌ها در بخش‌های خاص — که از اختلالات بازار انرژی و تقاضای سنگین حوزه هوش مصنوعی ناشی می‌شود — به سایر بخش‌ها سرایت نکند و به یک چرخه تورمی سرسخت و ادامه‌دار بدل نشود.»

• «بسیاری» از مقامات نگران این موضوع بودند که هرچه قیمت انرژی برای مدت طولانی‌تری بالا بماند، «ریسک اینکه رشد هزینه‌ها در برخی بخش‌ها به فشار قیمتی گسترده در کل اقتصاد منجر شود، بسیار بیش‌تر خواهد شد.»

تصویر کلی ماجرا: مقامات اقتصادی همچنین جهش ناگهانی بازدهی اوراق قرضه بلندمدت خزانه‌داری آمریکا را بررسی کردند؛ جایی که «تعدادی» از اعضا به آمار‌های اقتصادی قوی‌تر از حد انتظار، وام‌گیری‌های سنگین برای پروژه‌های هوش مصنوعی و تحولات ژئوپلیتیکی به عنوان محرک‌های اصلی این روند اشاره کردند.

• با وجود بالا رفتن نرخ بهره، «بسیاری» از مقامات بر این باور بودند که شرایط وام‌گیری و سرمایه‌گذاری همچنان حامی رشد اقتصاد است و به رشد قیمت سهام و وفور اعتبارات مالی اشاره داشتند.

نکته جالب و قابل‌تأمل: «چندین نفر» از مسئولان صراحتاً گفتند که نرخ‌های بهره فعلی «انقباضی نیستند یا در بهترین حالت تنها اندکی انقباضی محسوب می‌شوند»؛ موضوعی که نشان می‌دهد آنها فکر نمی‌کنند سیاست‌های فدرال رزرو هنوز کار خاصی برای مهار شتاب اقتصاد انجام داده باشد.

• به نقل از این صورت‌جلسه، «بیش‌تر» مقامات معتقد بودند که یک مرحله افزایش دیگر نرخ بهره تا پیش از پایان سال میلادی اقدامی مناسب خواهد بود. این رویکرد کاملاً با پیش‌بینی‌های ارائه‌شده هم‌راستاست؛ جایی که ۱۶ نفر از ۱۸ عضوی که پیش‌بینی خود را ثبت کردند، دست‌کم یک دور دیگر افزایش نرخ بهره را در سال ۲۰۲۶ پیش‌بینی کرده‌اند.
• کوین وارش (از مقامات فدرال رزرو) پیش‌بینی مکتوبی ارائه نکرده بود و در گفت‌وگو با خبرنگاران در ماه گذشته نیز اشاره مشخصی به گام‌های بعدی نداشت.

پشت پرده تحولات: البته از زمان آن نشست تاکنون، دو تن از چهره‌های کلیدی فدرال رزرو سیگنال داده‌اند که فعلاً عجله‌ای برای افزایش دوباره نرخ بهره در کار نیست.

• جان ویلیامز، رئیس فدرال رزرو نیویورک گفته «هیچ فوریت و عجله‌ای وجود ندارد»، و فیلیپ جفرسون، نایب‌رئیس فدرال رزرو نیز تأکید کرده که سیاست‌گذاران احتمالاً به زمان بیشتری نیاز دارند تا ارزیابی کنند آیا افزایش مجدد لازم است یا نه.

چه چیزی را باید زیر نظر داشت: تورم همچنان سرسختانه در برابر کاهش مقاومت می‌کند؛ چرا که اقتصاد هنوز در حال هضم تبعات قیمت‌های بالای انرژی ناشی از جنگ ایران و فشارهای فزاینده قیمتی گره‌خورده به انفجار هوش مصنوعی است.

• از طرفی، رونق هوش مصنوعی از رشد اقتصادی فراتر از انتظار نیز پشتیبانی می‌کند. «چندین نفر» از مسئولان فدرال رزرو اعلام کردند ابعاد و سرعت ساخت‌وساز زیرساخت‌های هوش مصنوعی همچنان به شکلی خیره‌کننده و رو به بالا همه را غافلگیر کرده است.
• به عقیده مقامات، این موج تازه باعث تقویت سرمایه‌گذاری و افزایش دستمزدها در بخش‌های خاصی شده و نویدبخش رشد بهره‌وری در سال‌های آینده است.

گام بعدی چیست: گزارش مهم بعدی درباره وضعیت تورم — یعنی شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) ماه سپتامبر — قرار است هفته آینده منتشر شود و نقشه راه بعدی فدرال رزرو را روشن‌تر کند.