ماجرای عجیب دوربین‌های هوش مصنوعی در فلوریدا: ۱۱ دوربین پلاک‌خوان بدون مجوز پیدا شد و هیچ‌کس گردن نمی‌گیرد!

پلیس ایالت فلوریدا این روز‌ها با موجی از سوالات و انتقادات جدی روبه‌رو شده است؛ ماجرا از جایی آغاز شد که پس از صدور دستور جمع‌آوری تمام دوربین‌های پلاک‌خوان هوش مصنوعی فلاک (Flock) از سطح جاده‌های شهرستان سنت لوسی (St. Lucie County)، مأموران محلی متوجه شدند بیش از دوازده دوربین مشکوک بدون هیچ‌گونه مجوزی در حال ثبت رفت‌وآمد خودروها بوده‌اند.

ساکنان محلی در گفتگو با روزنامه واشنگتن‌پست اعلام کردند از این ماجرا حسابی نگران شده‌اند، چرا که عملاً هیچ‌کس نمی‌داند چه کسی پشت این دوربین‌های مرموز ایستاده است.

از بین ۱۴ دوربینی که کشف شد، ۱۱ دوربین هیچ صاحب مشخصی نداشتند؛ موضوعی که زنگ خطری جدی درباره دسترسی افراد ناشناس به داده‌های حساس شهروندان و احتمال سوءاستفاده از آن به شمار می‌رود. پس از کشف این دوربین‌ها، جیمز کلسبی، یکی از اعضای کمیسیون شهرستان سنت لوسی، در گفتگو با یکی از رسانه‌های محلی گفت: «این احتمال وجود دارد که افراد یا نهادهایی غیرپلیسی این دوربین‌ها را در سطح شهر کار گذاشته باشند، و من به هیچ وجه با چنین موضوعی کنار نمی‌آیم.»

جالب اینجاست که دفتر کلانتر شهرستان سنت لوسی در نهایت مالکیت سه دستگاه از این دوربین‌ها را به عهده گرفت، اما حاضر نشد توضیح دهد که چرا از ابتدا برای نصب آن‌ها هیچ مجوزی دریافت نکرده است. این دفتر همچنین به پرسش‌ها درباره این‌که آیا تاکنون به داده‌های ثبت‌شده توسط این دوربین‌ها دسترسی داشته یا خیر، پاسخ شفافی نداده است.

در ایالت فلوریدا، سابقه سوءاستفاده مأموران پلیس از دوربین‌های هوش مصنوعی فلاک موضوع جدیدی نیست؛ بارها مچ مأمورانی گرفته شده که از این سیستم پلاک‌خوان برای ردیابی خودروی افراد به دلایل کاملاً شخصی استفاده کرده بودند. طبق گزارش واشنگتن‌پست، یکی از مأموران پلیس در فورت پیرس به نام جوزفر کراچ‌فیلد، ۳۸۲ بار وارد پایگاه‌داده فلاک شده بود تا نامزد سابقش را تعقیب کند! در موردی دیگر، یک مأمور پلیس به نام کریستوفر گودسون بر اساس گزارش‌ها نزدیک به دو برابر این رقم (بیش از ۷۰۰ بار) سیستم را برای ردگیری همسرش زیرورو کرده است.

رسوایی‌ها به همین‌جا ختم نمی‌شود؛ اخیراً دو معاون کلانتر در شهرستان پینلاس نیز به دلیل سوءاستفاده و ردگیری غیرقانونی با دوربین‌های فلاک بازداشت شدند؛ یکی از آن‌ها به نام تراویس استنتون سوابق یک فرد زیر سن قانونی را جستجو می‌کرد و دیگری، کارل گوین، زنی را که قصد داشت با او ارتباط برقرار کند زیر نظر گرفته بود. بررسی‌های واشنگتن‌پست نشان می‌دهد در سرتاسر آمریکا دست‌کم ۵۰ پرونده سوءاستفاده مشابه توسط نیروهای پلیس ثبت شده است. با بالا گرفتن این بحران، شرکت فلاک مدعی شده که تدابیر امنیتی جدیدی برای جلوگیری از سوءاستفاده مأموران در سامانه‌اش در نظر گرفته، اما کارشناسان امنیت و حریم خصوصی هشدار می‌دهند که این تدابیر کاملاً ناکارآمد و صوری هستند.

برای شهروندانی که هر روز از کنار این دوربین‌های بدون مجوز رد می‌شوند، نگرانی‌ها همچنان پابرجاست؛ به‌خصوص که مسئولان شهرستان به صاحبان این دوربین‌ها یک مهلت ۳۰ روزه داده‌اند تا بدون هیچ بازخواست یا پاسخی به مراجع قانونی، دوربین‌هایشان را جمع کنند! مایت سانتاماریا، سرپرست موقت اداری شهرستان، اعلام کرد که اخطاریه‌هایی با «رنگ قرمز پررنگ» روی دوربین‌ها چسبانده‌اند و خبرنگار واشنگتن‌پست هم تأیید کرده که تا الان یکی از این دوربین‌ها جمع‌آوری شده است.

به گزارش واشنگتن‌پست، پلیس هنوز مطمئن نیست که آیا این دوربین‌ها در حال حاضر مشغول جمع‌آوری اطلاعات هستند یا خیر. تا زمان پایان این ضرب‌الاجل — که برای برخی دوربین‌ها ممکن است تا ۲۰ اکتبر طول بکشد — اریک گیل، سخنگوی شهرستان، به واشنگتن‌پست گفته است که «پرسنل اداری قصد دارند روی این دوربین‌ها را با کیسه‌های پلاستیکی بپوشانند» تا دید لنز آن‌ها کاملاً کور شود.

شاید این راهکار موقت جلوی دید لنز دوربین‌ها را بگیرد و مانع ردیابی افراد شود، اما یکی از شهروندان منطقه به نام تای گرنت می‌گوید نگرانی‌ها حتی درباره دوربینی که به سرعت برداشته شد، همچنان باقی است. به گفته گرنت، برای تمام افرادی که تصویر یا پلاک خودروی‌شان توسط این دوربین‌ها ثبت شده، بسیار حیاتی است که پلیس بفهمد این دستگاه‌ها دقیقاً متعلق به چه کسی بوده است.

گرنت می‌گوید: «این ماجرا حس ناامنی شدیدی به من می‌دهد.»

تاد ریشتر، مدیر یک فروشگاه لوازم ماهیگیری که درست روبه‌روی یکی دیگر از این دوربین‌ها قرار دارد، می‌گوید با اصل فناوری پلاک‌خوان هوشمند فلاک مشکلی ندارد، اما به شرطی که کاملاً شفاف باشد چه کسی پشت سیستم نشسته و این داده‌ها را زیر نظر دارد.

ریشتر تأکید می‌کند: «تا وقتی نفهمم چه کسی به این اطلاعات دسترسی دارد اصلاً راضی نیستم؛ و در حال حاضر هیچ‌کدام از ما این را نمی‌دانیم.»

شبکه تارعنکبوتی دوربین‌های مرموز فلاک

به نظر می‌رسد مسئولان شهرستان سنت لوسی ترجیح می‌دهند قبل از شروع تحقیقات قضایی و مشخص کردن هویت مالکان، به آن‌ها فرصت دهند خودشان دوربین‌ها را پایین بکشند. گیل به واشنگتن‌پست گفت اگر مهلت ۳۰ روزه تمام شود و دوربین‌ها سر جایشان بمانند، مستقیماً با شرکت فلاک تماس خواهند گرفت.

این احتمال وجود دارد که خود شرکت فلاک در ارسال درخواست مجوز برای استفاده شخصی یا پلیسی از این دوربین‌های مرموز کوتاهی کرده باشد. بررسی‌های مجله فوربز در سال ۲۰۲۴ نشان داد که این رویه سال‌هاست ادامه دارد و واشنگتن‌پست هم به نمونه‌های تازه‌تری از آن اشاره کرده است؛ به عنوان مثال، دسامبر گذشته در کمبریج ماساچوست، در حالی که مقامات محلی استفاده از این فناوری را رسماً ممنوع کرده بودند، فلاک بدون اطلاع به هیچ‌کس دو دوربین در شهر نصب کرد! همین ماه گذشته هم مسئولان شهر میل‌کریک در ایالت یوتا وقتی یک دوربین ناشناس را روی املاک شهری پیدا کردند که نه شهرداری و نه پلیس مجوزی برای نصبش نداده بودند، حسابی غافلگیر شدند.

در فاصله یک ساعتی از محل کشف این دوربین‌های مشکوک، مقامات شهر پالم بی در فلوریدا نیز پس از آن‌که متوجه شدند فلاک مدام بدون ثبت درخواست بازرسی نهایی دوربین نصب می‌کند، فعالیت سیستم دوربین‌های این شهر را تعلیق کردند؛ هرچند در نهایت مسئولان شهری مجوزهای فلاک را تصویب کردند.

کلسبی، کمیسر شهرستان سنت لوسی، در گفتگو با رسانه‌ها تأکید کرد که فراتر از بحث سوءاستفاده پلیس و حریم خصوصی داده‌ها، این‌که «اصلاً معلوم نیست دوربین‌ها متعلق به چه کسی است» یک معضل اساسی دیگر است که فلاک حتماً باید درباره‌اش پاسخگو باشد.

شرکت فلاک که هم‌اکنون نیز با موج سنگینی از انتقادات روبه‌رو است — به‌ویژه در فلوریدا که تنها ایالت تحریم‌کننده نصب دوربین در جاده‌های ایالتی به شمار می‌رود — ظاهراً قصد دارد پیش از پایان مهلت ۳۰ روزه با مقامات شهرستان وارد مذاکره شود.

سخنگوی شرکت فلاک در گفتگو با واشنگتن‌پست مدعی شد که این شرکت برای حل‌وفصل موضوع دوربین‌های بدون مجوز با مسئولان محلی تماس گرفته است. البته این سخنگو با کم‌اهمیت جلوه دادن ماجرا ادعا کرد که الزامات مربوط به دریافت مجوز «در حوزه‌های قضایی مختلف تفاوت دارد و دریافت آن در تمام نقاط الزامی نیست.»

در پیگیری‌های تکمیلی انجام‌شده از اریک گیل، او تأیید کرد که مقامات شهرستان سنت لوسی گفتگوها با شرکت فلاک را آغاز کرده‌اند. به گفته گیل، با توجه به درخواست‌های متعدد برای برچیدن دوربین‌ها در سرتاسر ایالت، فلاک هم‌اکنون با حجم عظیمی از مطالبات روبه‌رو است. گیل توضیح داد در حالی که فلاک پرونده‌ها را بررسی می‌کند، «پرسنل شهرستان در حال ارزیابی بهترین روش هستند تا مطمئن شوند دوربین‌ها پیش از پایان مهلت قانونی توسط درخواست‌دهنده جمع‌آوری شوند. پس از اتمام مهلت نیز، نیروها برای برچیدن ایمن دوربین‌ها یا پوشاندن لنز آن‌ها اقدام خواهند کرد تا دیگر امکان ثبت تصاویر وجود نداشته باشد.»