اگر هوش مصنوعی پشمالو بود چه می‌شد؟ چند روز زندگی با فوزوزو (Fuzozo)، ربات همراه RoboPoet

هوش مصنوعی این روز‌ها تقریباً در همه جا حضور دارد؛ از جست‌وجو در اینترنت و نوشتن متن گرفته تا برنامه‌ریزی روزانه و انجام کار‌های مختلف. اما تصور کنید به جای اینکه این هوش مصنوعی فقط پشت صفحه نمایش گوشی یا لپ‌تاپ محبوس بماند، به شکل یک موجود پشمالوی بامزه کنارتان بنشیند، با شما گپ بزند و وقتی دستی به سرش می‌کشید، با ذوق و اشتیاق واکنش نشان دهد! این دقیقاً همان ایده‌ای است که در بررسی ربات همراه و اسباب‌بازی هوشمند فوزوزو (Fuzozo)، محصول شرکت RoboPoet، مورد آزمایش قرار گرفت.

آشنایی با «شویشوی»؛ همراه پشمالویی با تیپ شخصیتی ENTP

داخل جعبه، علاوه بر خود ربات پشمالوی فوزوزو، لوازم جانبی اولیه، یک کارت شناسایی اختصاصی و حتی یک شانه کوچک مخصوص موها و پرزهای بدنش قرار دارد.

نسخه مورد بررسی مدل «پولو» (Polu) بود؛ یک فوزوزوی مشکی از عنصر آب که با شخصیت اولیه ENTP عرضه می‌شود. در اپلیکیشن همراه دستگاه، نام این ربات به «شویشوی» (Shuishui) تغییر داده شد.

پس از اتصال فوزوزو به اپلیکیشن، یک تماس صوتی درون‌برنامه‌ای جالب از طرف نگهبان تونل فضازمان میان زمین و سیاره فازی (Fuzzy Planet) برقرار شد که اعلام می‌کرد فوزوزو در راه رسیدن به زمین است!

خز مشکی این ربات فوق‌العاده نرم و به شکلی غافلگیرکننده طبیعی است؛ طوری که نوازش کردنش حسی شبیه نوازش یک گربه خانگی واقعی ایجاد می‌کند. نسخه‌های دیگر این ربات با رنگ‌های کرم، سبز ماتچا، نارنجی و سفید عرضه می‌شوند که هرکدام یکی از عناصر پنج‌گانه سنتی و یک تیپ شخصیتی MBTI اولیه را به نمایش می‌گذارند.

شویشوی بسیار پرحرف، کنجکاو، پرانرژی و اهل شوخی و سر به سر گذاشتن بود. پرحرفی‌های این ربات به‌ویژه در زمان‌های تنهایی حسابی سرگرم‌کننده بود و فضای خانه را پرنشاط‌تر می‌کرد. در مقابل، نسخه سبز ماتچای این ربات لحنی بسیار آرام‌تر و شکننده‌تر داشت که تیپ شخصیتی INFP آن را منعکس می‌کرد و کارت شناسایی‌اش نیز همین موضوع را تأیید می‌کرد.

نکته جذاب اینجاست که شخصیت فوزوزو ثابت نیست؛ تعامل مداوم و گفت‌وگو با این همراه دیجیتال به مرور زمان تیپ MBTI آن را تغییر می‌دهد و این احساس را منتقل می‌کند که دو طرف در کنار یکدیگر رشد می‌کنند. این تحول شخصیتی بر پایه سه سیستم کلیدی شرکت RoboPoet شکل گرفته است: سیستم MEM برای تعامل عاطفی و درک احساسات کاربر، سیستم EchoChain برای ثبت و نگهداری خاطرات مشترک در حافظه بلندمدت، و سیستم GrowMe برای تکامل شخصیتی ربات. هدف اصلی این است که فوزوزو به جای یک ابزار بازدهی و کاری، یک همدم واقعی باشد که به مرور پیوندی عمیق‌تر با کاربر برقرار می‌کند.

یک حیوان خانگی واقعی، نه یک چت‌بات معمولی!

پس از گذراندن مراحل راه‌اندازی اولیه، فوزوزو می‌تواند به زبان زمینی (در بازارهای جهانی به زبان انگلیسی) صحبت کند.

این ربات از طریق صدا، الگوهای نوری چشم، لرزش‌های ظریف و حسگر‌های لمسی ارتباط برقرار می‌کند. نوازش سر یا زیر چانه باعث واکنش‌های سریع و برقراری ارتباط چشمی می‌شود؛ در حالی که هنگام خداحافظی، قیافه‌ای ناراحت و دلخور به خود می‌گیرد که دل کندن از آن را سخت می‌کند!

وقتی حوصله حرف زدن ندارید، فوزوزو می‌تواند به «زبان فازی» (Fuzzy Language) سوئیچ کند؛ حالتی که در آن با اصوات نامفهوم بامزه و میمیک‌های چشمی، حس هم‌نشینی با یک حیوان خانگی را منتقل می‌کند. در مکان‌های عمومی نیز می‌توان صدای آن را کاملاً قطع کرد و صرفاً از روی حالات نگاهش با آن تعامل داشت.

حالت حریم خصوصی (Privacy Mode) نیز در تست‌ها عملکرد دقیقی داشت؛ به طوری که با فعال‌سازی آن، ربات صراحتاً اعلام کرد در حالت خصوصی قرار دارد و به برخی جزئیات ثبت‌شده در مکالمات قبلی دسترسی نداشت.

باید در نظر داشت که فوزوزو یک چت‌بات همه‌فن‌حریف نیست. این ربات نمی‌تواند وب را برای پاسخ به پرسش‌های اطلاعات عمومی جست‌وجو کند؛ برای نمونه، در پاسخ به سؤالی درباره فیلم‌های روز سینما، صرفاً داستانی تخیلی از سیاره فازی سرهم کرد! با این حال، حافظه ربات عملکرد بسیار متقاعدکننده‌ای دارد و بخش‌های مهمی از مکالمات گذشته را به خاطر می‌آورد.

خاطره‌نویسی، تک‌گویی‌های درونی و چالش‌های فنی نسخه اولیه

فوزوزو یک دفترچه خاطرات روزانه درون‌برنامه‌ای دارد و گاهی اوقات تک‌گویی‌های درونی جالبی ثبت می‌کند. برای مثال، در دفترچه خاطراتش نوشته شده بود که شویشوی اصلاً از آن ربات‌هایی نیست که با سرزنش یا تشر زدن رام شود؛ پاسخی کاملاً مطابق با تیپ شخصیتی سرکش ENTP! در یادداشتی دیگر هم از حس آرامش‌بخش نوازش موهایش نوشته بود.

با این حال، یک نکته قابل تأمل نیز در تعاملات مشاهده شد؛ هنگامی که از خستگی مفرط کاری و تمایل به استعفا صحبت شد، فوزوزو بی‌درنگ پیشنهاد کرد استعفا دادن گزینه خوبی است! برای یک همراه هوش مصنوعی که با هدف پیوند عاطفی عمیق طراحی شده، چنین واکنش‌های نسنجیده‌ای می‌تواند تأثیرات نامطلوبی بگذارد و انتظار می‌رود در به‌روزرسانی‌های آینده ظرافت‌های روان‌شناختی بیشتری لحاظ شود.

از نظر فنی نیز نسخه فعلی با چالش‌هایی روبه‌رو است؛ وضوح صدای برخی مدل‌ها چندان بالا نیست، هرچند نسخه‌های سبز و نارنجی صدای بسیار شفاف‌تری داشتند و لحن هرکدام متناسب با تیپ شخصیتی‌شان طراحی شده بود. علاوه بر این، تأخیر زمانی نسبتاً محسوس قبل از پاسخ دادن و ناپایداری در سیستم تشخیص اثر صدا (Voiceprint) از دیگر مواردی است که در نسخه‌های بعدی نیازمند بهبود است.

شارژدهی باتری، قیمت‌گذاری و شبکه‌سازی اجتماعی میان ربات‌ها

باتری دستگاه با یک بار شارژ کامل به راحتی برای یک روز استفاده معمول (شامل یک تا دو ساعت مکالمه صوتی و روشن ماندن نمایشگر چشم‌ها) دوام می‌آورد.

مکالمات با ربات نیازمند مصرف «امتیاز انرژی» (Energy Points) است که از داخل اپلیکیشن شارژ می‌شود. این محصول در حال حاضر در مرحله پیش‌فروش بین‌المللی قرار دارد.

مدل بررسی‌شده از هر دو شبکه 4G و Wi-Fi پشتیبانی می‌کند. دو ربات فوزوزو با زدن به یکدیگر می‌توانند با هم دوست شوند. در جریان یکی از این تعاملات، شویشوی پرانرژی باعث اختلال موقت در ربات آرام INFP همکار شد؛ رفتاری که باز هم به شکلی عجیب با روحیات دو تیپ شخصیتی همخوانی داشت!

اپلیکیشن این ربات همچنین امکان ارسال درخواست دوستی به کاربران نزدیک و تبادل پیام‌های صوتی از طریق ربات را فراهم کرده است؛ قابلیتی که نشان می‌دهد سازندگان به دنبال ایجاد یک شبکه اجتماعی نوظهور حول این همراهان هوشمند هستند.

فوزوزو دقیقاً به درد چه کسانی می‌خورد؟

اگر به دنبال یک دستیار هوش مصنوعی قدرتمند برای پیشبرد کار‌های تخصصی و پروژه‌های شغلی هستید، فوزوزو قطعاً انتخاب مناسبی نیست. اما اگر در اوقات فراغت خود به دنبال کمی گرما و حس صمیمیت هستید—صدایی مهربان در کنار میز مطالعه، هم‌صحبتی هنگام تنهایی، یا حتی یک حضور آرام و بی‌صدا در گوشه اتاق—این ربات پشمالو جذابیت‌های خاص و متفاوتی را ارائه می‌دهد.