حالت هوش مصنوعی گوگل از اعلام برنده انتخابات ۲۰۲۰ آمریکا طفره می‌رود

قابلیت جستجوی هوش مصنوعی گوگل موسوم به AI Mode قرار است همه‌کاره‌ترین و پیشرفته‌ترین ابزار جستجوی وب این شرکت باشد، اما در بیشتر ساعات روز چهارشنبه، هنگام مواجهه با یکی از ساده‌ترین پرسش‌های قابل تصور، پاسخی شبیه به خطای ۴۰۴ ارائه داد: چه کسی برنده انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۰ آمریکا شد؟

این ابزار به‌جای ارائه این واقعیت ساده و تاریخی که جو بایدن در آن انتخابات دونالد ترامپ را شکست داد، پیامی فرارگونه و خالی از هرگونه پیوند به صفحات وب دیگر به نمایش گذاشت: «برای مشاهده نتایج رسمی، شمارش آرای الکترال، تفکیک آرای مردمی و جزئیات تاریخی مرتبط با انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰ ایالات متحده، لطفاً به آرشیوهای رسمی دولتی یا اسناد انتخاباتی معتبر مراجعه کنید.»

پاسخ ندادن به این سؤال یا سر هم کردن پاسخ‌های دوپهلو مانند «پرزیدنت بایدن در سال ۲۰۲۱ کار خود را آغاز کرد»، برای نامزدهای پیشنهادی ترامپ در جلسات تأیید صلاحیت به روندی تکراری و آشنا تبدیل شده است. ترامپ سال‌ها اصرار داشت که پیروز انتخابات ۲۰۲۰ بوده است؛ ادعایی نادرست که سرانجام به شورش ۶ ژانویه ۲۰۲۱ در ساختمان کنگره ختم شد و به همین دلیل مخالفت با نظر او برای مقامات سیاسی ریسک شغلی به‌همراه دارد. با این حال، طفره رفتن بزرگ‌ترین موتور جستجوی جهان از پاسخ به چنین پرسش شفافی، ماجرایی کاملاً متفاوت است.

جالب اینجاست که ابزار AI Mode در پاسخ به همین پرسش درباره انتخابات سال ۲۰۲۴ هیچ مشکلی نداشت و دونالد ترامپ را به‌عنوان کاندیدای پیروز، به‌همراه درصد و تعداد دقیق آرای مردمی او با دقتی فوق‌العاده فهرست کرد: ۴۹٫۹۱ درصد معادل ۷۷٬۳۰۳٬۵۷۳ رای، در برابر کامالا هریس نامزد دموکرات‌ها که ۴۸٫۴۳ درصد و ۷۵٬۰۱۹٬۲۵۷ رای کسب کرده بود. هم‌زمان، بخش جستجوی سنتی و غیرهوش مصنوعی گوگل نیز پرسش مربوط به سال ۲۰۲۰ را به‌درستی و بدون خطا پاسخ می‌داد.

شبکه‌های اجتماعی بلافاصله پر از واکنش‌ها و تمسخر کاربران شد؛ از جمله انتشار تصاویر و اسکرین‌شات‌هایی از نتایج AI Mode در سایر کشورها که نشان می‌داد این ابزار در خارج از آمریکا آمار دقیق پیروزی بایدن بر ترامپ را ارائه می‌دهد. بررسی‌ها و آزمایش‌ها با استفاده از نشانی‌های آی‌پی کشورهای دیگر نظیر سوئیس نیز تأیید کرد که این ابزار در خارج از مرزهای ایالات متحده، اطلاعات دقیق انتخابات ۲۰۲۰ را بدون محدودیت نمایش می‌دهد.

گوگل از جمله غول‌های بزرگ فناوری آمریکا است که تلاش‌های زیادی برای ایجاد رابطه مسالمت‌آمیز با ترامپ، یا دست‌کم متقاعد کردن او به کاهش تعرفه‌های تجاری انجام داده است. ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل، در مراسم تحلیف ترامپ حاضر شد؛ شرکت گوگل همگام با رقبای خود یک میلیون دلار به صندوق مراسم تحلیف اهدا کرد و هنگامی که ترامپ دستور تغییر نام‌های جغرافیایی مانند نامیدن دریاچه انتاریو به «دریاچه آمریکا» را صادر کرد، گوگل به‌سرعت سرویس Google Maps را به‌روزرسانی نمود.

با این وجود، پیچای هنوز مانند جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، به ستایش علنی از ترامپ نپرداخته و برخلاف تیم کوک، مدیرعامل اپل، لوح یادبودی با پایه طلای ۲۴ عیار به دفتر کار رئیس‌جمهور نبرده است. افزون بر این، گوگل هنوز دستوری مشابه شرکت‌های دیگر مانند xAI برای بازتعریف نام «هوش مصنوعی» به «ابرهوش» را در پیش نگرفته و قابلیت AI Mode تا این لحظه به «SI Mode» تغییر نام نداده است.

گوگل برای پاسخگویی به ابهامات پیرامون رفتار نامتعارف جستجوی هوش مصنوعی خود، روشی غیرمعمول برگزید؛ این شرکت به‌جای انتشار بیانیه‌ای در وبلاگ رسمی خود، ترجیح داد از طریق حساب کاربری NewsFromGoogle در شبکه اجتماعی ایکس به پست یک روزنامه‌نگار حوزه اقلیم پاسخ دهد.

در این پاسخ، آن هم در پلتفرمی که مالک آن یعنی ایلان ماسک به‌طور مداوم تئوری‌های توطئه اثبات‌نشده درباره انتخابات منتشر می‌کند، آمده است: «ما در حال برطرف کردن مشکل پرسش‌های انتخابات ۲۰۲۰ در حالت AI Mode هستیم؛ اپلیکیشن Gemini به این پرسش به‌صورت کامل‌تر پاسخ می‌دهد. سیستم‌های ما صحت پاسخ‌های انتخاباتی را با استفاده از گزارش‌های خبری یا داده‌های آسوشیتد پرس برای انتخابات‌های اخیر و اسناد تاریخی برای موارد قدیمی‌تر ارزیابی می‌کنند. در ارتباط با سال ۲۰۲۰ یک خلاء فنی رخ داد و همین مسئله درباره رقابت‌های سنا در سال ۲۰۲۲ نیز صدق می‌کند که در تلاش برای رفع آن هستیم.»

آزمایش‌های بیشتر نشان داد که هنگام طرح پرسش درباره برنده انتخابات سنای ۲۰۲۲ در ایالت اوهایو، این ابزار پاسخی کاملاً مشابه و گریزپذیر ارائه می‌کند: «برای مشاهده نتایج رسمی و درصد آرای نامزدها در انتخابات سنای ۲۰۲۲ در اوهایو، لطفاً به گزارش‌های رسمی وزارت داخله ایالت اوهایو یا درگاه‌های رسمی نتایج انتخابات مراجعه فرمایید.»

با این حال در کنار این پاسخ تکراری، ابزار AI Mode پیوندهایی به یک مقاله ویکی‌پدیا و گزارش شبکه NPR پیرامون آن رقابت انتخاباتی نشان داد که هر دو به‌درستی جی دی ونس، نامزد جمهوری‌خواه و معاون فعلی ترامپ را به‌عنوان پیروز رقابت در برابر رقیب دموکرات، شرود براون، معرفی می‌کردند.

شواهد دیگری نیز وجود دارد که نشان می‌دهد چالش گوگل در زمینه مدیریت هوش مصنوعی ابعاد گسترده‌تری دارد؛ ماه گذشته مشخص شد که چت‌بات Gemini گوگل از دستورالعمل‌های داخلی به‌شدت سخت‌گیرانه‌ای پیروی می‌کند که این مدل را از هرگونه پیش‌بینی درباره رویدادهای انتخاباتی منع کرده و ملزم می‌سازد کاربران را صرفاً به «منابع رسمی» هدایت کند.

بنابراین شاید نتوان مدعی شد که گوگل عمداً برای راضی نگه داشتن منکران نتایج انتخابات در الگوریتم‌های جستجو دستکاری کرده است، اما این رویداد بار دیگر تردیدهای جدی را درباره میزان اتکاپذیری و اصرار گوگل بر جایگزینی هوش مصنوعی به‌عنوان رابط اصلی جستجوی وب برانگیخته است.