دستور توقف ساخت دو دیتاسنتر بزرگ گوگل در فنلاند؛ ترمز غول هوش مصنوعی در «تگزاس اروپا» کشیده شد!

نکات کلیدی

• به گوگل دستور داده شده تا زمان تکمیل ارزیابی‌های اثرات زیست‌محیطی، کار روی ساخت دو دیتاسنتر خود در فنلاند را متوقف کند.
• سخنگوی گوگل اعلام کرده که نگرانی‌ها را درک می‌کنند و در این مورد نتوانسته‌اند به استانداردهای بالای خود دست پیدا کنند.
• فنلاند در جریان رونق چشمگیر هوش مصنوعی، به یکی از مقاصد کلیدی جهان برای احداث دیتاسنترها تبدیل شده است.

تنها یک ماه پس از تعهد غول فناوری گوگل برای سرمایه‌گذاری سنگین ۱۵ میلیارد دلاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی فنلاند، حالا مقامات این کشور دستور توقف ساخت‌وساز دو دیتاسنتر بزرگ این شرکت را صادر کرده‌اند.

آژانس صدور مجوز و نظارت فنلاند (LVV) با ارسال اخطاریه‌ای رسمی به شرکت تابعه گوگل یعنی «Tuike Finland Oy»، خواستار توقف فوری عملیات اجرایی پروژه‌های دیتاسنتر در دو منطقه «موهوس» (Muhos) و «کایانی» (Kajaani) تا زمان اتمام کامل ارزیابی اثرات زیست‌محیطی شده است.

بر اساس بیانیه منتشرشده از سوی این نهاد نظارتی، دستور توقف شامل مواردی مثل قطع درختان، برداشته شدن لایه سطحی خاک، گودبرداری، استخراج معادن سنگ، خردایش، جابه‌جایی توده‌های خاک، حفر کانال و احداث جاده‌ها و محوطه‌های انبار مصالح می‌شود.

سخنگوی گوگل در واکنش به این اقدام اعلام کرد: «ما این نگرانی‌ها را درک می‌کنیم و در این ماجرا نتوانسته‌ایم به استانداردهای بالای خودمان دست پیدا کنیم.» او در ادامه تأکید کرد که این شرکت به‌طور کامل از دستورالعمل‌ها و راهنمایی‌های آژانس نظارتی فنلاند پیروی خواهد کرد.

این سخنگو همچنین افزود: «ما با حسن نیت و مطابق با قانون جنگل‌داری عمل کردیم؛ پیمایش‌های طبیعی متعددی انجام دادیم و تدابیری برای محافظت از مناطق حساس و ارزشمند به کار بستیم. ما همچنان به فعالیت بلندمدت خود در منطقه متعهدیم و برنامه‌های تنوع زیستی و زیباسازی محیطی، از جمله کاشت درخت در ۱۳۰ هکتار از اراضی موهوس را با جدیت پیش می‌بریم.»

آژانس نظارتی فنلاند به گوگل مهلت داده تا حداکثر ۲۳ اکتبر تمامی این فعالیت‌ها را متوقف کند. البته این دستور شامل مراحلی مانند برنامه‌ریزی، اندازه‌گیری، آزمایش‌های خاک یا اقداماتی با اثرات جزئی که به راحتی قابل بازسازی هستند، نمی‌شود.

تومی مویلو (Tommi Muilu)، رئیس بخش محیط‌زیست آژانس صدور مجوز و نظارت فنلاند در این بیانیه توضیح داد: «از نظر ما، اقدامات جاری باعث تغییر محیط‌زیست و ایجاد پیامدهایی می‌شود که شناسایی و ارزیابی دقیق آنها، جزو اهداف اصلی فرآیند بررسی اثرات زیست‌محیطی (EIA) به شمار می‌رود.»

فنلاند این روز‌ها در کانون توجه توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی و شرکت‌های بزرگ ابرمقیاس قرار گرفته است؛ چرا که برخلاف بیش‌تر نقاط اروپا که با کمبود شدید زمین و انرژی مواجه هستند، فنلاند منابع برقی و زمین‌های مستعدی برای تأمین توان دیتاسنترها دارد.

در ماه‌های اخیر چندین پروژه دیتاسنتر با ظرفیت‌های احتمالی صدها مگاوات در این کشور معرفی شده و سرمایه‌گذاران حسابی به این منطقه چراغ سبز نشان داده‌اند.

افزایش چشمگیر تقاضا باعث شده فنلاند لقب جذاب «تگزاس اروپا» را به خود اختصاص دهد. ایالت تگزاس در آمریکا اکنون یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های جهانی دیتاسنترهای هوش مصنوعی محسوب می‌شود و غول‌های فناوری و آزمایشگاه‌های پیشرو مثل گوگل، متا (Meta)، مایکروسافت (Microsoft) و آنتروپیک (Anthropic) پروژه‌های عظیمی را در آن کلید زده‌اند.

طرح ۱۵ میلیارد دلاری گوگل برای فنلاند، بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری این شرکت در خاک اروپا به شمار می‌آید. گوگل پیش‌تر اعلام کرده بود این سرمایه تا سال ۲۰۲۸ صرف ساخت دیتاسنترها و پروژه‌های حمایتی نظیر تأمین انرژی خواهد شد.