خداحافظی با لپ‌تاپ‌های ارزان‌قیمت؛ چرا گوگل‌بوک‌های مجهز به هوش مصنوعی این‌قدر گران شده‌اند؟

آن کروم‌بوک‌های ساده و بی‌ادعایی را که در مدرسه تحویل خودمان یا بچه‌هایمان می‌دادند یادتان هست؟ دیگر دوران‌شان تمام شده و به خاطره‌ها پیوسته‌اند! چه توانسته باشید دستی به سر و گوش‌شان بکشید و کاربری تازه‌ای برایشان پیدا کنید و چه گوشه خانه رها شده باشند، در هر صورت کار کروم‌بوک‌های قدیمی به آخر خط رسیده و حالا موجودی باقی‌مانده آن‌ها در انبارها، حتی با قیمت‌هایی زیر ۵۰ دلار به حراج گذاشته شده است.

حالا به‌جای آن‌ها، رسماً وارد عصر «گوگل‌بوک» (Googlebook) شده‌ایم؛ سری جدیدی از لپ‌تاپ‌های قدرت‌گرفته از گوگل که گرچه همچنان از همان سیستم‌عامل نام‌آشنای کروم‌او‌اس (ChromeOS) استفاده می‌کنند، اما این‌بار تا دندان به قابلیت‌های هوش مصنوعی مجهز شده‌اند. این تحول بزرگ با پردازنده‌های به مراتب قدرتمندتر و ۱۶ گیگابایت حافظه رم همراه شده؛ یعنی حداقل دو برابر ظرفیت بیش‌تر نسبت به محبوب‌ترین کروم‌بوک‌های گذشته. علاوه بر این، مجموعه‌ای از قابلیت‌های اتصال یکپارچه اضافه شده تا کاربران اندروید خیلی راحت‌تر به لپ‌تا... ببخشید، گوگل‌بوک‌شان وصل شوند! غول جستجو همچنین ابزار‌های هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی جمینای (Gemini Intelligence) را مستقیماً درون سیستم‌عامل تعبیه کرده که امکاناتی مثل تبدیل هوشمند گفتار به متن، تعامل با برنامه‌ها از طریق پرامپت‌های متنی و ابزار‌های پیشرفته ویرایش عکس را در اختیار کاربران می‌گذارد.

قیمت این گوگل‌بوک‌ها از ۸۹۹ دلار شروع می‌شود که با کروم‌بوک‌های اقتصادی و ساده ۲۰۰ تا ۳۰۰ دلاری گذشته فرسنگ‌ها فاصله دارد؛ همان دستگاه‌هایی که اغلب تنها به ۴ گیگابایت رم و ۱۲۸ گیگابایت (یا حتی کم‌تر) حافظه ذخیره‌سازی مجهز بودند. از نظر قدرت پردازشی، گوگل‌بوک‌ها به تراشه اسنپدراگون ایکس الیت (Snapdragon X Elite) کوالکام و جدید‌ترین پردازنده‌های نسل سوم Core Ultra 5 اینتل مجهز شده‌اند که هر دو برای لپ‌تاپ‌هایی در این رده، تراشه‌هایی واقعاً قدرتمند و گردن‌کلفت به حساب می‌آیند. گوگل برای جذاب‌تر کردن خرید، یک سال اشتراک رایگان طرح «گوگل AI پرو» (Google AI Pro) همراه با ۵ ترابایت فضای ابری و دسترسی به قابلیت‌های پیشرفته جمینای به خریداران هدیه می‌دهد که خود گوگل ارزش آن را ۲۴۰ دلار برآورد کرده است. علاوه بر این، اشتراک‌های آزمایشی و رایگانی برای سرویس‌هایی مثل انویدیا GeForce Now، یوتیوب پریمیوم و چند اپلیکیشن منتخب ادوبی کریتیو کلاد (Adobe Creative Cloud) با ارزش ۳۵۰ دلار در نظر گرفته شده است.

گوگل‌بوک‌ها (تقریباً) همیشه در صحنه حضور داشته‌اند!

کروم‌بوک‌ها در ابتدا با هدف دستگاه‌هایی ساده و متمرکز بر وب‌گردی متولد شدند تا بدون دردسرها و هزینه‌های سرسام‌آور سیستم‌های دیگر در دسترس عموم باشند. این فرمول اقتصادی معمولاً به این معنی بود که کاربران باید با صفحه‌نمایش‌های کم‌کیفیت، کیبوردهای نه‌چندان محکم و بدنه‌های تماماً پلاستیکی سر می‌کردند. با این وجود، گوگل همیشه گوشه‌چشمی هم به محصولات پرچمدار و رده‌بالا داشت. در سال ۲۰۱۳، گوگل لپ‌تاپ ۱۳۰۰ دلاری «کروم‌بوک پیکسل» (Chromebook Pixel) را به بازار فرستاد؛ محصولی که سوندار پیچای (معاون وقت اندروید و مدیرعامل کنونی گوگل) آن را «ثمره عشق و علاقه مهندسان شرکت» توصیف کرد. طراحی این دستگاه در سال ۲۰۱۵ بازنگری شد و پس از آن با پیکسل‌بوک ۱۰۰۰ دلاری در سال ۲۰۱۷، تبلت-لپ‌تاپ ۱۰۰۰ دلاری پیکسل اسلیت در سال ۲۰۱۸ و سپس پیکسل‌بوک گو ۶۴۹ دلاری در سال ۲۰۱۹ ادامه پیدا کرد. تمام این مدل‌ها از نمایشگرهایی چشم‌نواز و سخت‌افزاری نیرومند بهره می‌بردند تا دل طرفداران پر و پا قرص کروم‌او‌اس و گیک‌های فناوری را به دست آورند.

پس از آن دوران، تب و تاب گوگل برای ساخت لپ‌تاپ‌های اختصاصی و لوکس برای چند سالی فروکش کرد تا اینکه در سال ۲۰۲۳، این شرکت با معرفی پروژه «کروم‌بوک پلاس» (Chromebook Plus) تصمیم گرفت استاندارد کلی این محصولات را یک پله بالا بکشد. خریداران با پرداخت مبلغی بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ دلار می‌توانستند دستگاه‌هایی از برندهای مطرحی چون ایسوس، ایسر و لنوو بخرند که به پردازنده‌های نسل دوازدهم Core i3 اینتل یا سری ۷۰۰۰ رایزن AMD، هشت گیگابایت حافظه رم و دست‌کم ۱۲۸ گیگابایت فضای ذخیره‌سازی مجهز بودند. در روز‌هایی که بیش‌تر کروم‌بوک‌های دوران کرونا همچنان به نمایشگرهای ضعیف با وضوح ۷۶۸×۱۳۶۶ پیکسل و وب‌کم‌های بی‌کیفیت 720p مجهز بودند، کروم‌بوک پلاس استاندارد نمایشگر و وب‌کم را در هر دو بخش به 1080p ارتقا داد. گوگل حتی برای خریداران این نسخه هم بساط اشتراک‌ها و هدایای نرم‌افزاری رایگان را حسابی مهیا کرده بود.

حالا با استقبال تولیدکنندگان سخت‌افزار از برنامه گوگل‌بوک و ادامه‌دادن مسیر موفق کروم‌بوک پلاس، شاید بهترین فرصت رقم خورده باشد تا تصویر قدیمی این لپ‌تاپ‌ها به عنوان محصولاتی صرفاً ارزان و اداری دگرگون شود. البته این دگرگونی در موقعیت اقتصادی حساسی رخ می‌دهد؛ چرا که نوسانات بازار انرژی و چالش‌های تولید در سطح جهان، شرایط را پیچیده کرده است. از طرفی، گوگل در این مسیر باید با رقیب سرسختی مثل «مک‌بوک نئو» (MacBook Neo) ۷۰۰ دلاری اپل شاخ به شاخ شود؛ دستگاهی که یکی از ارزان‌ترین کامپیوترهای تاریخ اپل به شمار می‌رود و برخلاف جریان گرانی بازار قیمت‌گذاری شده است. بنابراین پرسش اساسی پیش روی اهالی مانتین ویو بیش از آنکه فنی باشد، این خواهد بود: آیا کاربرانی که همیشه عادت داشتند کروم‌بوک‌ها را با کم‌ترین قیمت ممکن بخرند، حاضرند این‌بار برای قابلیت‌های هوش مصنوعی سر کیسه را شل کنند و پول به مراتب بیشتری بپردازند؟