قمار بزرگ هالیوود روی فیلم‌های هوش مصنوعی همزمان با دل‌زدگی تماشاگران: «قرار نیست جای انسان را بگیریم!»

اگر برای ورود رسمی هوش مصنوعی به هالیوود دنبال یک نشانه قطعی می‌گشتید، همین بس که جفری کاتزنبرگ (Jeffrey Katzenberg)، مدیر کهنه‌کار هالیوود و هم‌بنیان‌گذار استودیوی مشهور دریم‌ورکس (DreamWorks)، از راه‌اندازی یک استودیوی اختصاصی با تمرکز کامل بر هوش مصنوعی خبر داده است.

نکته جالب اینجاست که کاتزنبرگ در گفت‌وگو با نشریه The Wrap اعتراف کرده که خروجی‌های هوش مصنوعی تا همین اواخر شبیه «محتوای بی‌کیفیت و زباله» (Slop) بود، اما در یکی دو ماه گذشته ورق برگشته است. حالا او قصد دارد فیلم‌های سینمایی و برنامه‌های تلویزیونی را با کمک هوش مصنوعی بسازد و معتقد است افت چشمگیر هزینه‌های تولید، دست سازندگان را برای خلق داستان‌های تازه و تولید آثار بیش‌تر حسابی باز می‌گذارد.

هم‌زمان با این اتفاقات، پیش‌نمایش (تریلر) ساخته‌شده با هوش مصنوعی به نام «بااستعداد» (The Gifted) برنده یک مسابقه بزرگ شده؛ رقابتی که قرار است ۲.۵ میلیون دلار بودجه برای تبدیل این تریلر به یک فیلم بلند سینمایی اختصاص دهد. مسابقه Future Vision XPRIZE یکی از بزرگ‌ترین رقابت‌های فیلم‌سازی جهان برای آثار علمی‌تخیلی امیدوارکننده و خوش‌بینانه است که تلاش می‌کند به این پرسش پاسخ دهد: آینده‌ای که ارزش ساختن داشته باشد دقیقاً چه شکلی است؟

پیش‌نمایش تریلر The Gifted را می‌توانید در ادامه مشاهده کنید:

The Gifted. #FutureVisionXPRIZE - YouTube

اما ماجرا یک روی دیگر هم دارد؛ درست در همان لحظه‌ای که سینماگران و استودیوها با هیجان به سمت هوش مصنوعی خیز برداشته‌اند، به نظر می‌رسد تماشاگران دقیقاً در حال دل‌زده شدن و پس زدن آن هستند.

پلتفرم برنامه‌ریزی تولید فیلم فیلم‌استیج (Filmustage) با تحلیل داده‌های گوگل ترندز متوجه جهش چشمگیر جست‌وجوها در هر دو سوی این ماجرا شده است. طبق این آمار، جست‌وجوی عبارت «فیلم‌های بدون هوش مصنوعی» در یک ماه گذشته ۳۴۵ درصد افزایش داشته، در حالی که جست‌وجوی عبارت «فیلم‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی» هم در همین بازه زمانی رشد ۱۱۲ درصدی را ثبت کرده است.

شاید درصدهای گوگل ترندز گاهی اوقات اغراق‌آمیز به نظر برسند و نباید بیش از حد روی خود اعداد توقف کرد، اما روند کلی کاملاً صعودی است. انگیزه مخاطبان از این جست‌وجوها ممکن است متفاوت باشد، اما هر دو نشان می‌دهند تماشاگران قبل از تماشای هر اثر بیش از هر چیز می‌خواهند یک نکته را بدانند: آیا پای هوش مصنوعی در میان بوده است؟

درک دلیل این حساسیت و نگرانی مخاطبان اصلاً کار سختی نیست؛ کافی است نگاهی به فیلم‌های هوش مصنوعی بیندازید تا متوجه شوید چرا تماشاگران هنوز دست‌به‌عصا و مردد هستند.

هرچند تریلر The Gifted به خودی خود دستاورد فنی شگفت‌انگیزی برای هوش مصنوعی در ساخت یک ویدیوی سه‌دقیقه‌ای به حساب می‌آید، اما اگر قرار باشد مثل یک تریلر واقعی سینمایی درباره‌اش قضاوت شود، چندان شوقی برای تماشای کل فیلم در دل بیننده ایجاد نمی‌کند.

نقاط ضعف کاملاً مشخص‌اند؛ هوش مصنوعی در خلق صحنه‌های پر زرق‌وبرق مثل رعدوبرق، انفجار، ریزش ساختمان‌ها و زاویه‌های دوربین غیرممکن عالی عمل می‌کند. همچنین شخصیت‌های اصلی هم به چشم می‌خورند که تقریباً شبیه بازیگران معروفی هستند که می‌شناسید، اما نه کاملاً! (آیا تصویر روی پوستر The Gifted ایمی آدامز (Amy Adams) است؟ خیر، کمی شبیه اوست اما خودش نیست.)

اما چالش اصلی اینجاست: آیا هوش مصنوعی می‌تواند شخصیت‌هایی باورپذیر، بازی‌های طبیعی و پیوستگی عاطفی را به جای سه دقیقه، در طول دو ساعت حفظ کند؟ اگر بخواهد از پس این کار برآید، قطعاً به دیالوگ‌هایی بسیار قوی‌تر از آنچه در این پیش‌نمایش دیده‌ایم نیاز خواهد داشت.

تجربه اکران فیلم کاملاً مبتنی بر هوش مصنوعی هل گریند (Hell Grind) در سینما هم نشان داد با اینکه توانست توجه مخاطب را در طول ۹۰ دقیقه حفظ کند، اما در اواخر کار خسته‌کننده به نظر می‌رسید. البته این اثر از نقاط قوت هوش مصنوعی بهره برده بود و تلاش نمی‌کرد دنیای خود را شبیه «دنیای واقعی» جلوه دهد؛ چراکه هوش مصنوعی دقیقاً زمانی بیش‌ترین ضربه را می‌خورد که سعی می‌کند ادای زندگی واقعی را دربیاورد.

فیلم‌های تماماً هوش مصنوعی... هنوز حس‌وحال مصنوعی دارند

بازیگران سینما که شاید آینده‌ای را می‌بینند که در آن مهارت‌ها و هنرشان کم‌تر قدر دانسته می‌شود، از منتقدان سرسخت هوش مصنوعی هستند؛ اما حتی به نظر می‌رسد آن‌ها هم مسیر کلی صنعت به سمت این فناوری را پذیرفته‌اند.

به گزارش ددلاین (Deadline)، تام کروز در جریان نشست اخیر «یک عمر فعالیت تصویری» در بفتا (BAFTA) در لندن، پس از یک سخنرانی شش‌دقیقه‌ای مورد تشویق پرشور حاضران قرار گرفت. کروز در این مراسم تأکید کرد که «هوش مصنوعی در راه است»، اما «مردم می‌خواهند چیز‌های واقعی ببینند».

کروز با اشاره به موفقیت فیلم‌های پرفروش تابستانی به عنوان دلیلی بر اینکه «مردم مشتاق تجربه انسانی هستند»، گفت: «هیچ چیزی جای انسان را نمی‌گیرد».

بررسی فیلم‌های هوش مصنوعی هم نشان می‌دهد حق با کروز است؛ این فناوری هنوز قادر نیست تجربه‌ای واقعاً انسانی خلق کند و پیوند احساسی عمیقی با تماشاگر بسازد. با این حال، وقتی حتی ستاره‌ای مثل تام کروز ورود هوش مصنوعی را انکارناپذیر می‌داند و مدیرانی مانند کاتزنبرگ به سراغش می‌روند، تولید چنین فیلم‌هایی اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد؛ به‌ویژه با توجه به صرفه‌جویی هنگفتی که در هزینه‌های تولید به همراه دارد.

اما هرچند هوش مصنوعی از نظر اقتصادی به‌صرفه است، قطعاً چالش‌های خاص خودش را دارد؛ اگر مردم از همین حالا سراغ عبارت «فیلم‌های بدون هوش مصنوعی» می‌روند، یعنی هالیوود پیش از آنکه عصر فیلم‌های هوش مصنوعی رسماً آغاز شود، با یک بحران جدی در تصویر برند و اعتماد عمومی مواجه شده است.

هوش مصنوعی به عنوان ابزاری تازه در جعبه‌ابزار فیلم‌سازان

با این حال، پیش از آنکه تصور کنیم ورود هوش مصنوعی به سینما به معنای پایان کار بازیگران و هجوم سیل‌آسای محتواهای بی‌کیفیت است، بد نیست به سراغ یکی از استودیوهای خبرساز این روز‌ها یعنی استودیوی یوتوپای (Utopai Studios) برویم؛ شرکتی که با نرم‌افزار اختصاصی خود به نام PAI در حال خلق فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی اورجینال است.

کوین چانگ (Kevin Chong)، مدیر ارشد تجاری استودیوی یوتوپای، دیدگاه متفاوتی در این باره دارد.

چانگ در این خصوص توضیح می‌دهد: «ما فیلم‌های هوش مصنوعی را یک ژانر جداگانه نمی‌دانیم. هوش مصنوعی ابزار دیگری در دستان فیلم‌سازان برای روایت داستان است؛ درست همان‌طور که جلوه‌های ویژه بصری، فیلم‌برداری دیجیتال و تولید مجازی به بخشی جدایی‌ناپذیر از فرآیند فیلم‌سازی تبدیل شدند. این فناوری به کارگردان‌ها کمک می‌کند جهان‌های تازه بسازند، به مقیاس‌هایی دست پیدا کنند که در حالت عادی غیرممکن یا به شدت گران‌قیمت بود، و گزینه‌های خلاقانه بیشتری پیش روی پدیدآورندگان بگذارد.»

اما درباره پایان دوران بازیگران چه؟ چانگ می‌گوید: «در استودیوی یوتوپای، ما هوش مصنوعی را جایگزینی برای بازیگران انسانی نمی‌بینیم و آینده‌ای که به دنبال ساختنش هستیم اصلاً این نیست. شاید داستان‌هایی وجود داشته باشند که استفاده از یک شخصیت کاملاً ساختگی از نظر هنری توجیه‌پذیر باشد؛ درست مثل انیمیشن‌ها که از ابتدا شخصیت‌هایی خلق می‌کردند که وجود خارجی نداشتند. اما این موضوع زمین تا آسمان با این ادعا فرق دارد که بگوییم تماشاگران دیگر علاقه‌ای به هنرنمایی بازیگران واقعی نخواهند داشت.»

چانگ در ادامه می‌افزاید: «بازیگری و اجرای نقش، یکی از انسانی‌ترین ارکان فیلم‌سازی است. بازیگران با تفسیر شخصی، احساسات، غریزه و تجربه زیسته خود به شخصیت‌ها جان می‌بخشند که این موارد شالوده اصلی داستان‌گویی هستند. هوش مصنوعی می‌تواند بخشی از جعبه‌ابزار سینماگران شود؛ از جمله در ارتقای نقش‌آفرینی‌ها، خلق محیط‌ها یا امکان‌پذیر کردن کار‌هایی که به روش‌های سنتی دشوار بود؛ اما تصمیم‌گیری‌های خلاقانه همچنان باید از ذهن انسان‌ها سرچشمه بگیرد.»

حق با تام کروز است؛ هیچ چیز واقعاً جای انسان را نمی‌گیرد. اما شاید در نهایت راهی برای همزیستی مسالمت‌آمیز انسان و هوش مصنوعی در آینده پرده نقره‌ای سینما پیدا شود.