معاون IBM: هوش مصنوعی دیگر صرفاً پشتیبان کسب‌وکار نیست، بلکه خودِ مدل کسب‌وکار است

در حالی که تب و هیجان پیرامون هوش مصنوعی در میان کسب‌وکارهایی با ابعاد گوناگون همچنان رو به افزایش است، بسیاری از صاحب‌نظران و چهره‌های برجسته به سازمان‌هایی که قصد دارند این فناوری را با شتاب‌زدگی در مقیاس وسیع پیاده‌سازی کنند، هشدار می‌دهند و آن‌ها را به احتیاط فرا می‌خوانند.

شرکت IBM در رویداد اخیر Think EMEA در لندن، از نتایج پژوهشی پرده برداشت که نشان می‌دهد تلاش‌های سازمانی برای آگاهی از خطرات و چالش‌های بالقوه ناشی از استقرار و گسترش هوش مصنوعی، بسیار کمتر از حد انتظار بوده است.

حال این پرسش کلیدی مطرح می‌شود که شرکت‌ها چگونه می‌توانند میان هیاهو و هیجان ناشی از قابلیت‌های هوش مصنوعی و ضرورت پیاده‌سازی یک حاکمیت سازمانی دقیق و منطقی تعادل برقرار کنند؟

هوش مصنوعی در نقش یک توانمندساز سازمانی

«آنا پائولا آسیس»، معاون ارشد و رئیس بخش اروپا، خاورمیانه و آفریقا (EMEA) و آسیا-اقیانوسیه در شرکت IBM، در جریان نشست پرسش‌وپاسخ با رسانه‌ها در همین رویداد، در پاسخ به این پرسش گفت: «آنچه ما در عمل مشاهده می‌کنیم این است که اگر پاسخ روشنی برای امنیت، شفافیت و مسئولیت‌پذیری ارائه ندهید، مقیاس‌پذیری هوش مصنوعی در محیط‌های سازمانی، به‌ویژه در صنایعی با مقررات سفت‌وسخت، کاری فوق‌العاده دشوار خواهد بود. بنابراین از دیدگاه ما، ایجاد چارچوب‌های حاکمیتی نه عاملی برای کند کردن روند پذیرش، بلکه دقیقاً یک توانمندساز بنیادین است.»

او در ادامه تأکید کرد: «مسئله اصلی در واقع این است که چگونه می‌توان میان سرعت سرسام‌آور نوآوری و اجرای ساختارهای حاکمیتی توازن ایجاد کرد؟»

یافته‌های پژوهش اخیر IBM پیرامون وضعیت هوش مصنوعی و نظارت سازمانی حاکی از آن است که ۸۰ درصد از شرکت‌های مورد بررسی، تجربه ارجاع یک حادثه یا بحران ناشی از هوش مصنوعی به سطح هیئت‌مدیره را داشته‌اند؛ با این حال، تنها ۴۰ درصد از آن‌ها توانسته‌اند از این بحران‌ها به‌عنوان فرصتی برای جذب سرمایه‌گذاری جدید در حوزه حاکمیت یا تثبیت سیاست‌های تازه بهره ببرند.

آسیس در این باره توضیح داد: «به باور من، دلیل این شکاف آن است که برقراری تعادل میان نوآوری و به‌کارگیری ابزارها، فرآیندها و روش‌شناسی‌ها برای اطمینان از استقرار ایمن هوش مصنوعی در مقیاس بزرگ، کاری به‌شدت پیچیده و چالش‌برانگیز است.»

شرکت IBM تجربیات عملی و موفقی در مدیریت این رشد و توسعه دارد. این غول فناوری در سخنرانی افتتاحیه خود در رویداد Think EMEA اعلام کرد که با به‌کارگیری هوش مصنوعی در ارتقای فرآیندهای بنیادین، حدود ۵٫۵ میلیارد دلار در هزینه‌های خود صرفه‌جویی کرده و بهره‌وری را افزایش داده است؛ سرمایه قابل‌توجهی که مجدداً به حوزه‌هایی همچون تحقیق‌وتوسعه (R&D) و نوآوری هدایت شده است.

معاون ارشد IBM تصریح کرد: «ما حاکمیت سازمانی را یک توانمندساز و مؤلفه‌ای حیاتی در معماری آینده هوش مصنوعی خودمختار (ایجنت‌ها یا Agentic AI) می‌دانیم؛ چراکه این شرکت‌ها مسئولیت عظیمی بر عهده دارند. آن‌ها باید اعتماد مشتریان خود را تضمین کنند و این هدف تنها زمانی محقق خواهد شد که هوش مصنوعی تحت نظارت کامل، مشاهده‌پذیر و قابل مدیریت باشد.»

آسیس در جمع‌بندی سخنان خود گفت: «هوش مصنوعی دیگر صرفاً پشتیبان کسب‌وکار نیست، بلکه اکنون به خودِ مدل کسب‌وکار تبدیل شده است. سازمان‌های پیشرو کسانی نیستند که فقط هوش مصنوعی را به سیستم‌های فعلی اضافه می‌کنند، بلکه شرکت‌هایی هستند که نحوه هماهنگی و عملکرد سیستم‌ها، تصمیم‌گیری‌ها و فرآیندها در کنار هوش مصنوعی را از نو بازتعریف و طراحی می‌کنند.»