مدیر ارشد استعدادهای آی‌بی‌ام: در عصر هوش مصنوعی دوران همه‌فن‌حریف‌ها به پایان رسیده و تخصص عمیق رمز موفقیت است

این روزها یک پرسش داغ محافل فناوری را به خود مشغول کرده است: در عصر هوش مصنوعی، متخصص بودن بهتر است یا همه‌فن‌حریف (جنرالیست) بودن؟

اما از نگاه آپارنا نایر (Aparna Nair)، مدیر ارشد استعدادها، رهبری و فرهنگ سازمانی در شرکت آی‌بی‌ام (IBM)، این موضوع اصلاً جای بحث ندارد. او بر این باور است که نیروهای صرفاً همه‌فن‌حریف در بازار کار دوران هوش مصنوعی دیگر به‌تنهایی پاسخگوی نیازها نخواهند بود و به‌اصطلاح «راه به جایی نمی‌برند».

نایر با صراحت تأکید می‌کند: «دوران سلطه همه‌فن‌حریف‌ها خیلی وقت است که به پایان رسیده است.»

به گفته نایر، شاید افراد همه‌فن‌حریف بتوانند با تکیه بر هوش مصنوعی نکات زیادی بیاموزند، اما برای نمونه در شرکتی مانند آی‌بی‌ام، مشتریان به هیچ‌وجه انتظار دریافت مشاوره‌ها و راهکارهای سطحی و کلی را از کارکنان ندارند؛ بلکه آی‌بی‌ام دقیقاً به‌دلیل تخصص‌های فناورانه و عمیق تیم‌هایش به کار گرفته می‌شود.

نایر خاطرنشان می‌کند که همین قاعده در مورد استخدام نیروهای تازه‌کار نیز کاملاً صدق می‌کند. آی‌بی‌ام که متعهد شده سرمایه‌گذاری مضاعفی روی استعدادهای جوان انجام دهد، از کارکنان تازه‌وارد انتظار دارد از همان بدو ورود مجهز به مهارت‌ها و تخصص در حوزه‌ای مشخص باشند تا بتوانند در همان مراحل اولیه مسیر حرفه‌ای خود، مسئولیت کارهای پیچیده‌تر را بر عهده بگیرند.

او توصیه می‌کند که نیروهای کار باید حوزه‌ای هم‌راستا با نیازهای کارفرمای خود را شناسایی کنند، در آن به سطحی تخصصی برسند و «تا جای ممکن عمیق شوند».

این انتظار حتی در شرایطی که نقش‌های مهندسی به واسطه هوش مصنوعی دستخوش دگرگونی شده و مرزهای آن‌ها در حال کم‌رنگ شدن است، همچنان به قوت خود باقی است. نایر توضیح می‌دهد که در گذشته، یک مهندس نرم‌افزار شاید ۲۰ درصد از زمان خود را صرف کدنویسی و ۲۰ درصد دیگر را صرف تست و آزمودن نرم‌افزار می‌کرد؛ اما امروزه هوش مصنوعی می‌تواند بخش عمده وظایف کدنویسی را بر عهده بگیرد و در نتیجه، مهندسان به مهارت‌های تفکر انتقادی و قضاوت مهندسی برای ارزیابی خروجی‌های این فناوری نیاز دارند.

علاوه بر این، مهندسان فرصت‌های بسیار بیشتری برای اثرگذاری در بخش‌های گوناگون کسب‌وکار پیدا کرده‌اند؛ از تعامل مستقیم با مشتریان و تیم‌های بازاریابی گرفته تا پیاده‌سازی و بازگرداندن آموخته‌های خود در محصولاتی که خلق می‌کنند.

هرچند مهندسان امروزی ممکن است نقش‌های متعددی را هم‌زمان ایفا کنند و همکاری نزدیکی با تیم‌های مختلف داشته باشند، اما همچنان به تخصص عمیق در زمینه کاری خود و همچنین درک چگونگی تأثیرگذاری کارشان بر تجربه مشتریان و همکاران نیازمندند.

نایر یادآور می‌شود که بدون این دانش مضاعف و تخصص عمیق، انجام هر کار معنادار و ارزشمندی برای مهندسان فوق‌العاده دشوار خواهد بود.

با این‌همه، در حالی که تخصص در یک حوزه مزیتی چشمگیر به شمار می‌آید، کارکنان باید انعطاف‌پذیری خود را نیز حفظ کنند. نایر باور دارد که هیچ نیرویی قدرتمندتر از این نیست که کارکنان، تخصص عمیق را با رفتارهای حرفه‌ای درست در هم آمیزند و از ابزارهای هوش مصنوعی نیز نهایت بهره را به نفع خود ببرند.

نایر در توصیف چنین ترکیب برنده‌ای می‌گوید: «این یک ترکیب فوق‌العاده کشنده و بی‌رقیب است.»