به پاسخ‌های هوش مصنوعی گوگل اعتمادی نیست؟ با این ۶ ترفند کاربردی مهارش کنید!

شاید هر روز اخبار و مطالب زیادی درباره هوش مصنوعی بخوانیم و بشنویم، اما این اصلاً به این معنی نیست که شیفته و چشم‌بسته طرفدار تمام قابلیت‌های آن باشیم؛ به‌خصوص وقتی پای بخش خلاصه هوش مصنوعی گوگل (AI Overviews) در نتایج جست‌وجو وسط می‌آید. واقعیت این است که خیلی از کاربران ترجیح می‌دهند این باکس‌های هوش مصنوعی را کلاً نادیده بگیرند، چون بارها دیده‌ایم که اطلاعات اشتباه یا عجیب‌وغریب تحویل می‌دهند. اما چه خوشمان بیاید و چه نه، این خلاصه‌ها قرار نیست به این زودی‌ها جایی بروند و گوگل حسابی رویشان حساب باز کرده است. بنابراین، به‌جای کلافه شدن، بهترین کار این است که یاد بگیریم چطور مهارشان کنیم و جواب‌های دقیق‌تر و مطمئن‌تری از آن‌ها بگیریم. در ادامه ۶ ترفند کاربردی را با هم مرور می‌کنیم که تجربه جست‌وجوی اینترنتی شما را حسابی متحول می‌کنند.

خلاصه هوش مصنوعی گوگل چیست و اصلاً چطور کار می‌کند؟

بخش AI Overviews در واقع همان خلاصه‌های متنی تولیدشده توسط هوش مصنوعی هستند که این روز‌ها بالای صفحه نتایج جست‌وجو جا خوش کرده‌اند. گوگل به آن‌ها «خلاصه هوش مصنوعی» می‌گوید، اما موتورهای جست‌وجوی دیگر هم قابلیت‌های مشابهی دارند؛ مثلاً اگر سراغ بینگ (Bing) بروید، خلاصه‌ای که با کوپایلوت تولید شده را در بالای صفحه می‌بینید. هرچند ترفندهای این راهنما روی گوگل تست شده‌اند، اما فقط مختص آن نیستند و می‌توانید در هر موتور جست‌وجویی که از هوش مصنوعی استفاده می‌کند، از آن‌ها بهره ببرید.

در اکوسیستم جست‌وجوی گوگل، باید حواستان باشد که بخش «خلاصه هوش مصنوعی» (AI Overviews) با «حالت هوش مصنوعی» (AI Mode) یکی نیست. حالت هوش مصنوعی معمولاً نتایج بسیار باکیفیت‌تری ارائه می‌دهد، به‌ویژه از این جهت که می‌توانید مدل استدلال پیشرفته‌تر Pro گوگل را در آن فعال کنید. نکته جالب و البته کمی گیج‌کننده اینجاست که اگر زیر همان خلاصه هوش مصنوعی معمولی یک سوال تکمیلی یا توضیح بیش‌تر بپرسید، سیستم به‌طور خودکار شما را به همان محیط AI Mode هدایت می‌کند.

البته باید اشاره کرد که خلاصه‌های هوش مصنوعی برای هر جست‌وجویی نمایش داده نمی‌شوند و حتی اگر کلاً از آن‌ها بیزارید، امکان پنهان کردن و غیرفعال‌سازی آن‌ها هم وجود دارد. شاید خیلی‌ها وسوسه شوند که برای همیشه از شرشان خلاص شوند، اما وقتی قرار است روی هر دستگاهی جلوی چشممان باشند، عقلانی‌تر این است که یاد بگیریم چطور از آن‌ها به نفع خودمان بازی بگیریم! خوشبختانه این کار زحمت چندانی ندارد و فقط کافی است چند عادت قدیمی در جست‌وجو را کنار بگذارید.

۱. کلمات کلیدی خشک را فراموش کنید؛ مثل یک انسان حرف بزنید!

اگر تا حالا سعی کرده باشید به بزرگ‌ترهای فامیل نحوه جست‌وجو در گوگل را یاد بدهید، احتمالاً مدام به آن‌ها گفته‌اید: «جمله کامل ننویس! فقط کلمات کلیدی اصلی رو تایپ کن!» در گذشته این نصیحت کاملاً منطقی بود، چون الگوریتم سنتی گوگل به دنبال تطابق دقیق کلمات کلیدی با صفحات ایندکس‌شده وب می‌گشت. اما در عصر هوش مصنوعی، ماجرا کاملاً ۱۸۰ درجه فرق کرده است. حالا هرچه جزئی‌تر، دقیق‌تر و شفاف‌تر صحبت کنید، نتیجه بهتری می‌گیرید. استفاده از زبان طبیعی و گفتاری نه‌تنها ایرادی ندارد، بلکه دقیقاً همان چیزی است که هوش مصنوعی می‌خواهد.

با یک پرامپت و جست‌وجوی دقیق، خلاصه هوش مصنوعی می‌تواند دقیقاً همان پاسخی را بدهد که لازم دارید (تصویر: گوگل)

مثلاً فرض کنید دنبال اسم بازیگر نقش مکمل فیلم Primetime می‌گردید. اگر فقط عبارت «بازیگران فیلم Primetime» را سرچ کنید، هوش مصنوعی یک لیست کلی از تمام بازیگران جلویتان می‌گذارد. اما اگر حتی اسم شخصیت فیلم را هم یادتان نباشد چه؟ می‌توانید کلی وقت بگذارید و عکس‌های بازیگران را زیرورو کنید، یا اینکه خیلی راحت عبارت دقیق‌تری بنویسید: «بازیگر نقش مکمل مو قهوه‌ای در فیلم Primetime». این بار هوش مصنوعی فوراً متوجه منظورتان می‌شود و دقیقاً نام اسکایلر گیزوندو (Skyler Gisondo) را تحویلتان می‌دهد! 

۲. با خلاصه جست‌وجو مثل یک چت‌بات رفتار کنید و سوالات بعدی را بپرسید

حتی اگر توضیحات دقیقی هم بدهید، باز هم ممکن است هوش مصنوعی در پاسخ اولیه کمی به بیراهه برود. نکته اینجاست که نیازی نیست جست‌وجو را از اول شروع کنید؛ با کلیک روی دکمه Show More زیر باکس خلاصه، یک کادر متنی باز می‌شود که می‌توانید سوالات تکمیلی خود را در آن بنویسید. با این کار، خلاصه جست‌وجو رسماً به یک گفت‌وگوی دوطرفه با چت‌بات هوش مصنوعی جمینای (Gemini) گوگل در بستر AI Mode تبدیل می‌شود.

در همان مثال بازیگر، اگر در واقع منظورتان بازیگر مسن‌تری مثل شان بریجرز (Sean Bridgers) با نقشی کوتاه‌تر در فیلم بوده باشد چه؟ خیلی ساده در همان کادر پیام تکمیلی می‌نویسید: «نه، منظورم مسن‌تر بود و نقش کوتاه‌تری داشت». جمینای بلافاصله با تحلیل سرنخ جدید، تصویر او را نشان می‌دهد و می‌گوید احتمالاً منظورتان شان بریجرز بوده است. 

۳. از همان اول جزئیات کلیدی را بگویید تا پاسخ مبهم تحویل نگیرید

موتور جست‌وجوی سنتی گوگل درک درستی از بافت و سیاق (Context) سوال شما نداشت، اما مدل‌های هوش مصنوعی دقیقاً با همین زمینه کار می‌کنند. کیفیت پاسخ تا حد زیادی به اطلاعاتی بستگی دارد که در ابتدا در اختیار مدل می‌گذارید. به عنوان مثال، اگر صرفاً سرچ کنید «آیا RTX 5090 ارزش خرید دارد؟»، خلاصه هوش مصنوعی به شما می‌گوید این کارت گرافیک برای اکثر افراد بیش از حد گران است و خریدش توجیه ندارد. اما اگر بنویسید «بدون محدودیت بودجه، آیا RTX 5090 برای گرفتن FPS بالا‌تر ارزش دارد؟»، پاسخی کاملاً متناسب و متفاوت دریافت می‌کنید که می‌گوید بله، برای دستیابی به حداکثر نرخ فریم در بازی‌ها کاملاً ارزشش را دارد.

اضافه کردن زمینه و جزئیات بیش‌تر به عبارت جست‌وجو، خروجی خلاصه هوش مصنوعی را به شکلی چشمگیر دگرگون می‌کند (تصویر: گوگل)

۴. گوگل را مجبور کنید از منابع معتبر و مورد اعتمادتان نقل‌قول کند

خلاصه هوش مصنوعی دقیقاً به اندازه منابعی که از آن‌ها تغذیه می‌کند هوشمند و قابل اتکاست؛ بنابراین هر زمان که ممکن است، باید آن را به سمت منابع معتبر سوق دهید. برای مثال، اگر در عبارت جست‌وجو نام یک رسانه تخصصی سخت‌افزار را قید کنید، پاسخی کاملاً متفاوت دریافت خواهید کرد که مستقیماً به بررسی‌های تخصصی آن منبع استناد می‌کند. به این ترتیب به تحلیل‌های عمیق‌تری دسترسی پیدا می‌کنید؛ مثل این نکته جالب که با قیمت یک کارت RTX 5090 می‌توانید یک سیستم گیمینگ کامل مجهز به RTX 5080 سرهم کنید! (موضوعی که متأسفانه همچنان کاملاً حقیقت دارد).

این ترفند یک راهکار سریع و مستقیم برای مهار خلاصه‌های هوش مصنوعی است، اما علاوه بر آن می‌توانید منابع دلخواه خود را در تنظیمات جست‌وجوی گوگل نیز ذخیره کنید. کافی است روی تصویر پروفایل خود در بالای صفحه وب کلیک کرده و وارد بخش شخصی‌سازی جست‌وجو (Search personalization) شوید. در بخش اولویت‌های منبع (Source preferences)، وب‌سایت‌های تخصصی مورد نظر خود را اضافه کنید تا گوگل بیش از پیش به نتایج آن‌ها در خلاصه‌های هوش مصنوعی بها دهد. البته به خاطر داشته باشید که وب‌سایت‌هایی که به‌طور منظم به‌روزرسانی نمی‌شوند، ممکن است در این بخش در دسترس نباشند.

۵. به پاسخ شک دارید؟ مستقیماً در کادر چت آن را به چالش بکشید

خلاصه‌های هوش مصنوعی تقریباً به‌صورت آنی تولید می‌شوند، بنابراین اگر از پاسخ ارائه‌شده راضی نبودید، می‌توانید همان عبارت را دوباره جست‌وجو کنید. معمولاً نباید انتظار یک خروجی کاملاً متفاوت را داشته باشید، اما از آنجا که جست‌وجو زمانی نمی‌برد، امتحان مجدد آن ضرری ندارد.

مشخص کردن یک منبع در عبارت جست‌وجو، هوش مصنوعی را وادار می‌کند تا اطلاعات را مستقیماً از همان مرجع استخراج کند (تصویر: گوگل)

اگر احساس کردید بخشی از پاسخ هوش مصنوعی مشکوک یا نادرست است، خیلی راحت در یک سوال تکمیلی همان نکته را زیر سوال ببرید. برای نمونه، در بررسی وضعیت قیمت RTX 5090، خلاصه هوش مصنوعی اشاره کرده بود که مدل‌های سفارشی و غیرمرجع قیمتی بسیار بالا‌تر از قیمت مصوب (MSRP) دارند. وقتی در سوال بعدی پرسیده شد که آیا این ادعا درست است، جمینای پاسخ داد که در حقیقت تمام نسخه‌های RTX 5090 بسیار گران‌تر از قیمت رسمی کارخانه به فروش می‌رسند!

۶. قالب نمایش را خودتان تعیین کنید؛ جدول، نمودار و خلاصه بخواهید!

یکی دیگر از نقاط ضعف خلاصه‌های هوش مصنوعی این است که فضا و چیدمان صفحه را بهینه‌سازی نمی‌کنند و فضا را با متن‌های طولانی شلوغ می‌کنند. اما کنترل این موضوع هم دست شماست! مثلاً اگر بنویسید «مشخصات RTX 5090»، یک مشت لیست بالت‌پوینت طولانی تحویل می‌گیرید. اما اگر عبارت «جدول مشخصات RTX 5090» را سرچ کنید، هوش مصنوعی همان داده‌ها را در قالب یک جدول تمیز و مرتب می‌چیند. همچنین اگر فقط یک پاسخ کوتاه و جمع‌وجور می‌خواهید و تمایلی به خواندن همه جزئیات ندارید، با اضافه کردن عبارتی مثل «پاسخ کوتاه» به جست‌وجوی خود، خلاصه‌ای بسیار مختصر دریافت خواهید کرد.

این کار را می‌توانید با سوالات تکمیلی حتی فراتر هم ببرید. به عنوان مثال، در جست‌وجوی تاریخچه قیمت یک قطعه، هوش مصنوعی معمولاً قیمت‌ها را با متن و بالت‌پوینت لیست می‌کند؛ در حالی که برای چنین موضوعی نمودار بسیار کاربردی‌تر است. کافی است در کادر زیر خلاصه بنویسید که نمودار آن را رسم کند و جمینای ظرف چند ثانیه یک نمودار بصری به شما تحویل می‌دهد. شما دستتان کاملاً باز است که فرمت و نحوه نمایش اطلاعات را مشخص کنید، پس از خلاقیت به خرج دادن نترسید!

سرچ کردن سنتی را متوقف کنید؛ پرامپت‌نویسی را شروع کنید!

با تسلط روزافزون خلاصه‌های هوش مصنوعی بر دنیای وب، زمان آن رسیده که عبارات جست‌وجو را درست مانند «پرامپت» برای یک مدل هوش مصنوعی در نظر بگیریم. تمام ترفندهای بالا در اصل همان اصول طلایی مهندسی پرامپت (Prompt Engineering) هستند که این بار در دل موتور جست‌وجو به کار می‌روند. تمام این توصیه‌ها به شما کمک می‌کنند آنچه را می‌خواهید بسیار مؤثرتر پیدا کنید. دوران تایپ چند کلمه کلیدی خشک و تلگرافی به سر آمده است؛ از این انعطاف جدید به نفع خود استفاده کنید تا در کم‌ترین زمان، به دقیق‌ترین پاسخ‌ها برسید.