نمایشگر هولوگرافیک جدید مرسدس بنز؛ شیشه جلو جایگزین صفحهنمایش‌های سنتی داشبورد می‌شود

آیا وجود صفحهنمایش‌های پرتعداد در خودرو نشان‌های از تجمل و لوکس بودن است؟ با نگاهی به جدیدترین کابین‌های معرفی شده در دنیای خودرو، پاسخ به این پرسش یک «بله» قاطع به نظر می‌رسد. نمایشگرها نهتن‌ها هر روز بزرگ‌تر می‌شوند، بلکه سرتاسر داشبورد را در بر می‌گیرند و در قالب مفاهیم و اشکال متنوعی خودنمایی می‌کنند؛ تا جایی که نوع و ابعاد نمایشگرهای داخل کابین، امروزه به شاخصی گویا از اصالت برند یا دست‌کم قیمت پرداختی مالک تبدیل شده است.

با این حال، آیا خریداران واقعاً خواهان چنین چیزی هستند؟ آیا صفحهنمایش‌های بیشتر لزوماً بهمعنای تجربه کاربری بهتر است؟ حتی اگر پاسخ مثبت باشد، قابلیت‌های خودروهای لوکس پس از مدتی به مدل‌ها و محصولات ارزانقیمتتر بازار نیز سرایت می‌کنند و ابعاد صفحهنمایش‌ها نیز نمی‌تواند از حدی فراتر برود. این واقعیت خودروسازان پیشرو را با یک پرسش اساسی روبرو کرده است: گام بعدی چه خواهد بود؟

مرسدس بنز روی جایگزین متفاوتی برای نمایش اطلاعات کار می‌کند که شاید پاسخی به این پرسش باشد؛ فناوری نوینی که فعلاً با عنوان «نمایشگر هولوگرافیک» شناخته می‌شود. البته برای درک این فناوری باید تصویر هولوگرام‌های علمی تخیلی فیلم‌های سینمایی را فراموش کرد، زیرا در عمل با نمونه‌ای بسیار پیشرفته‌تر از سیستم‌های نمایش اطلاعات روی شیشه یا همان HUD روبرو هستیم.

تمرکز روی جاده، نه روی داشبورد

در حالی که سیستم‌های سنتی HUD صرفاً تصاویر را روی سطح شیشه جلو بازتاب می‌دهند، نمایشگر هولوگرافیک از دو بخش اصلی تشکیل شده است. این سیستم همچنان یک پروژکتور دارد، اما بخش کلیدی آن لایه‌ای شفاف و ویژه است که درون شیشه جلو لمینت می‌شود. این لایه شفاف از عناصر اپتیکی هولوگرافیک یا به تعبیر مهندسان توسعه مرسدس بنز از «آینه‌های بسیار کوچک» بهره می‌برد؛ آینه‌هایی که نور تابیده شده از پروژکتور را به‌صورت انتخابی بازتاب می‌دهند تا تصویر حتی زیر نور مستقیم خورشید کاملاً واضح بماند و هم‌زمان زاویه دید راننده را مخدوش نکند.

در حال حاضر، صفحهنمایش‌های لمسی اختصاصی سرنشین جلو در خودروهای مرسدس بنز و سایر محصولات لوکس، برای جلوگیری از حواسپرتی راننده و ندیدن محتوای در حال پخش توسط او، به دوربین‌های پایش چهره راننده یا فناوری پولاریزه کردن صفحه متکی هستند.

فناوری نمایشگر هولوگرافیک آشکارا به‌عنوان جایگزین آینده صفحهنمایش‌های سمت سرنشین ارزیابی می‌شود. هرچند نمایشگرها در خودروها فراگیر شده‌اند، اما نظرسنجی اخیر مؤسسه پژوهشی JD Power نشان می‌دهد که مالکان خودرو صفحهنمایش سمت سرنشین را قابلیتی «غیرضروری» دانسته و دیدگاهی عموماً منفی نسبت به آن دارند. مرسدس بنز نیز بازخوردهای مشابهی را ثبت کرده، هرچند دلایل این خودروساز تا حدی متفاوت است.

مهندسان توسعه مرسدس بنز در تشریح این موضوع به پنل‌های سراسری یکپارچه موسوم به Hyperscreen اشاره می‌کنند که در مدل‌های متعددی از این برند دیده می‌شود و توضیح می‌دهند که گروهی از مشتریان شیفته این نمایشگرهای سراسری هستند، اما دسته دیگری از خریداران ترجیح می‌دهند متریال و بافت‌های لوکس سنتی در کابین حفظ شوند.

به بیان دیگر، طراحی مبتنی بر صفحهنمایش‌های عظیم از دید برخی افراد بهاندازه تزیینات سرتاسری از جنس چوب یا متریال اصیلی که در نسل‌های پیشین دیده میشد، حس اصالت و لوکس بودن را القا نمی‌کند؛ دیدگاهی که منحصر به خریداران مرسدس بنز نیز نیست.

باستیان بادی، مدیر ارشد طراحی مرسدس بنز، به‌تازگی در گفتگو با مجله آلمانی Auto Motor Sport تأکید کرده است که جنس متریال و حس لمس آن باید همچنان ملموس باقی بماند و وجود کلیدها، دکمه‌ها و کنترل‌های بصری ضروری است؛ زیرا متریال واقعی مانند فلز و چوب در قلب هویت مرسدس بنز جای دارند.

اولا کالنیوس، مدیرعامل مرسدس بنز، پا را فراتر گذاشته و کیفیت فضای داخلی و متریال کابین را در کنار ایمنی و حس منحصربهفرد رانندگی، جزو «ارزش‌های همیشگی و جاودانه» این برند توصیف کرده است.

با این همه، این رویکرد اولویت‌هایی متضاد را پیش روی خودروساز قرار می‌دهد.

کالنیوس در این باره توضیح می‌دهد که یک خودروساز پیشرو باید تمام فناوری‌هایی را که مشتری آرزوی آن را دارد فراهم کند، اما هم‌زمان موظف است این فناوری‌ها را در قالبی چشمگیر، متناسب و از نظر زیباییبخشی دلپذیر عرضه نماید.

همین رویکرد، توجهات را مجدداً به نمایشگر هولوگرافیک معطوف می‌کند. تصاویر موجود، نمونه‌های اولیه و آزمایشی این نوآوری را در مراکز تحقیقاتی مرسدس بنز در شهر زیندلفینگن آلمان نشان می‌دهند. در این نمونه آزمایشی، پروژکتور درون محفظ‌های ذوزنق‌های و دستساز روی داشبورد یک مرسدس بنز کلاس S پیش از مدل ۲۰۲۷ نصب شده است. این نسخه آزمایشی هنوز صدای قابلتوجهی دارد و فن خنککننده آن شبیه به یک لپتاپ تحت بار پردازشی سنگین کار می‌کند.

با این حال، در نسخه تجاری و نهایی، محفظه بازشونده پروژکتور بسیار کوچک‌تر از نمونه اولیه و حتی سیستم‌های HUD فعلی خواهد بود. مانوئل هولشتاین، مدیر بخش پژوهش نمایشگرهای آینده در مرسدس بنز، خاطرنشان کرده است که این پروژکتور بهاندازهای کوچک خواهد شد که بتوان آن را پشت قطعات تزیینی از جنس چوب یا فلز مخفی کرد. او هم‌چنین تأکید دارد که در مدل تولیدی هیچ صدایی از فن خنککننده به گوش نخواهد رسید و وضوح تصویر ارتقا می‌یابد.

وضوح تصویر این سیستم قطعاً بسیار فراتر از سیستم‌های فعلی نمایش اطلاعات روی شیشه، از جمله سامانه‌های مجهز به عناصر واقعیت افزوده خود مرسدس بنز است. در حین نمایش آزمایشی، ویدیوهای تمامرنگی و باکیفیت تبلیغاتی از مدل برقی مرسدس بنز کلاس C پخش شد و روشنایی نمایشگر کاملاً مطلوب بود؛ آن هم در شرایطی که بهگفته هولشتاین، این نمونه اولیه تنها با ۲۰ درصد از حداکثر روشنایی اسمی خود کار میکرد.

موانع و چالش‌های باقی مانده تا تولید نهایی

البته چالش‌هایی نیز به قوت خود باقی هستند. هرچند وضوح تصویر در مقایسه با علائم ناوبری، متون و گرافیک‌های معمول در سیستم‌های HUD عالی است، اما در سنجش با صفحهنمایش‌های لمسی امروزی هنوز ناکافی به نظر می‌رسد. کنتراست تصویر بیش از حد بالا بود و با توجه به زاویه شیب شیشه جلو، تصویر تا حدی فشرده و دفرمه میشد؛ بهگون‌های که سرنشین در مقایسه با گوشی هوشمند، تبلت یا نمایشگر اختصاصی لمسی، رغبتی به تماشای مداوم ویدیو روی آن نشان نخواهد داد. این فناوری برای تبدیل شدن به جایگزینی کارآمد، نیازمند بهبودهای چشمگیر و جهش‌های چندبرابری در کیفیت تصویر است.

با این وجود، نباید فراموش کرد که این طرح هنوز در مرحله پیشنمونه قرار دارد. هولشتاین توضیح می‌دهد که ابعاد لایه هولوگرافیک یا همان محدوده دید (Eyebox) می‌تواند بسیار بزرگ‌تر طراحی شود و در ارتفاعی بالاتر از نمونه‌های اولیه قرار گیرد. او هم‌چنین مشکل اعوجاج تصویر را تنها محدود به این نسخه آزمایشی می‌داند و رفع آن را امکانپذیر ارزیابی می‌کند.

تصور کنید نیمی از شیشه جلوی خودرو به یک صفحه مجازی تبدیل شود که تنها سرنشین قادر به دیدن محتوای آن است. افزون بر تماشای ویدیو و محتوای سرگرمی، مرسدس بنز قصد دارد از این نمایشگر برای برجستهسازی نقاط مورد توجه در مسیر و نمایش همگام اطلاعات روی مناظر واقعی استفاده کند. سیستم مشابهی می‌تواند در سمت راننده نیز تعبیه شود تا اطلاعات پیرامونی خودرو را بهتصویر بکشد، امکان تماس ویدیویی فراهم کند یا هنگام توقف خودرو، سرگرمی‌های مختلفی ارائه دهد. در آینده، هنگامی که سیستم‌های خودران سطح ۳ مرسدس بنز به راننده اجازه دهند چشم از جاده بردارد، این فناوری می‌تواند برای تماشای محتوا نیز مورد استفاده قرار گیرد؛ در حداقلیترین حالت، این فناوری توانایی آن را دارد که جایگزین سیستم‌های فعلی HUD و ماژول‌های حجیم پروژکتور آنها شود.

ارزیابی کارایی این نمونه اولیه در حین حرکت خودرو نشان می‌دهد که نمایشگر هولوگرافیک می‌تواند مانع از بروز بیماری حرکت یا سرگیجه و حالت تهوع ناشی از خیره شدن به صفحهنمایش‌های ثابت در حین رانندگی شود؛ چراکه زاویه دید بالاتر و امکان دیدن مناظر بیرونی جاده هم‌زمان با تماشای محتوا، تجرب‌های بصری و کاملاً متمایز پدید می‌آورد.

با این حال این پرسش محوری پابرجا می‌ماند: آیا خریداران واقعاً خواهان چنین قابلیتی هستند؟

اگر یافته‌های مؤسسه JD Power حاکی از بیعلاقگی مالکان به صفحهنمایش‌های لمسی سرنشین است، آیا آنها اشتیاق بیشتری به تماشای ویدیو از طریق نمایشگرهای هولوگرافیک نشان خواهند داد؟ این فرضیه با تردیدهای جدی روبروست؛ هرچند پاسخ قطعی به آن مانند کارایی نهایی این فناوری، منوط به عرضه مدل‌های تجاری و نهایی در بازار خواهد بود.

مسئله بنیادین دیگر، تعریف دقیق مفهوم «تجمل» در دنیای خودرو است. پیش از آنکه باستیان بادی در سال جاری سکان مدیریت ارشد طراحی مرسدس بنز را بر عهده بگیرد، گوردن واگنر، مدیر طراحی پیشین این برند، دیدگاه‌های کالنیوس درباره جهتگیری آینده کابین خودروها را تأیید کرده بود؛ هرچند او این مفهوم را بسیار صریحتر و بیپردهتر بیان میکرد.

واگنر در گفتگو با شبکه ABC News با صراحت گفته بود: «صفحهنمایش نشانه تجمل نیست؛ همه ما تلویزیون‌هایی بزرگ‌تر و باکیفیتتر در خانه‌های خود داریم و امروزه هر خودرویی به یک صفحهنمایش بزرگ مجهز است. بنابراین ما باید حس تجمل را فراتر از نمایشگرها خلق کنیم و به همین دلیل من همواره بر هنر اصیل دستساز، ظرافت مهندسی و پیچیدگی هنری تأکید دارم.»

چنانچه فناوری نمایشگر هولوگرافیک به خودروسازان امکان دهد تا ضمن ارائه فناوری‌های نوین، جلوه طراحی اصیل و متریال سنتی را در کابین احیا کنند، بیتردید میتوان آن را گامی نویدبخش و راهکاری هوشمندانه به سوی آینده دانست.