متا بهدنبال اعتراض رسانه‌ها، تغییر قوانین برای آموزش هوش مصنوعی را به تعویق انداخت

به‌روزرسانی ۲۸ اکتبر (۷ آبان): اندی استون، سخنگوی متا، در پیامی اعلام کرد که این شرکت تا زمان رایزنی و مشورت با فعالان این حوزه، شرایط خدمات تبلیغاتی و تجاری خود را تغییر نخواهد داد.

استون در این رابطه گفت: «ما متعهدیم که این کار را به شیوه درست انجام دهیم و پیش‌بینی می‌کنیم این فرایند مشورتی ممکن است تا پس از ۲۰ نوامبر (۳۰ آبان) ادامه پیدا کند که در این صورت، اجرای شرایط بهروزشده به تعویق خواهد افتاد؛ تا آن زمان، قوانین فعلی ما همچنان به قوت خود باقی خواهند بود.»

به‌روزرسانی ۱۶ اکتبر (۲۵ مهر): به نظر می‌رسد متا برای پاسخ به دغدغه‌ها و نگرانی‌های ناشران، در شرایط تجاری خود اصلاحاتی اعمال کرده است.

متا در توضیحات خود عنوان می‌کند: «شرایط خزش وب که یکپارچه‌سازی کردیم، صرفاً برای محصولات تبلیغاتی و تجاری ما کاربرد دارد و این موضوع را بهروشنی در خود متن قوانین قید کردهایم. این تغییر نحوه استفاده متا از ربات‌های خزندهاش را تغییر نمی‌دهد. صاحبان محتوا همچنان می‌توانند مانند گذشته از فایل robots.txt برای اعلام ترجیحات خود استفاده نمایند. هدف این طرح استخراج اطلاعات وب‌سایتهای خبری نیست و این اصلاحات، حقوق تازهای فراتر از این ترجیحات به ما اعطا نمی‌کند.»

به نظر می‌رسد در شرایط جدید، کلمه «آموزش» (train) از بخشی که موجب نگرانی ناشران شده بود، حذف شده است. متن بازنگریشده هم‌چنین تأکید می‌کند که استخراج خودکار داده‌های وب صرفاً مختص «محصولات تبلیغاتی و تجاری» خواهد بود.

متن اصلی خبر: تغییر در شرایط خدمات تجاری متا این نگرانی جدی را به وجود آورده است که این شرکت بدون مانع بتواند محتوای وب‌سایتهای متفرقه و شخص ثالث را برای اهداف آموزشی مدل‌های هوش مصنوعی خود استخراج کند.

بر اساس گزارش پایگاه Nieman Lab، متا در نظر داشت از ۳۰ اکتبر (۹ آبان) شرایط تجاری تازهای را برای کاربرانی که از حساب‌های شبکه‌های اجتماعی این شرکت برای مقاصد تجاری و بازاریابی استفاده می‌کنند، به اجرا بگذارد. در این سند، بندی جنجالی تحت عنوان «مجوزها و حقوقی که ارائه می‌دهید» وجود دارد که عملاً به متا اجازه می‌دهد با نرم‌افزارهای خودکار، نشانی‌ها و دامنه‌های وب مرتبط با حساب کاربر را استخراج و جمعآوری کند.

در این بخش بهصراحت آمده است: «متا ممکن است از هرگونه محتوای برگرفته از این دامنه‌ها، صفحات وب یا نشانی‌های اینترنتی برای ارائه، توسعه، ارتقا، پژوهش، آموزش و حفظ یکپارچگی محصولات، خدمات و قابلیت‌های شرکت‌های تحت مالکیت متا استفاده نماید.»

از آنجا که بسیاری از رسانه‌ها و خبرگزاری‌ها برای فعالیت خود حساب‌های تجاری در پلتفرم‌های متا دارند، این شرایط جدید زنگ خطر را در صنعت رسانه به صدا درآورده است. جیسون کینت، رئیس یکی از انجمن‌های صنفی ناشران رسانه‌های دیجیتال، اشاره کرد که متا عملاً در پی آن است تا «به خودش این حق را بدهد که محتوای سراسر وب آزاد را استخراج کند.»

او در پلتفرم Bluesky نوشت: «این موضوع فقط به زمان انتشار محتوا در پلتفرم‌های متا محدود نمی‌شود. این شرایط جدید به فراتر از قلمرو بسته متا گسترش می‌یابد و تمامی وب‌سایتهای مرتبط با محصولات شما را در بر می‌گیرد. این اتفاق می‌تواند بدون انعقاد قراردادهای خرید مجوز محتوا، امپراتوری هوش مصنوعی متا از جمله مدل Muse را تغذیه کند؛ از طرفی اگر به استفاده از خدماتش ادامه دهید، متا مدعی خواهد شد که شما با این رویه موافقت کردهاید.»

تئو بامبر، مدیرعامل یکی از تشکل‌های رسانه‌ای بریتانیا، واکنش تندی به این ماجرا نشان داد و این اقدام را کاملاً جنونآمیز خواند.

او در پستی در شبکه اجتماعی لینکدین نوشت: «این بند که در میان انبوهی از متن‌های دیگر پنهان شده است، به متا اجازه می‌دهد دادهایی را که در بازار اعطای مجوز صدها میلیون یا شاید میلیاردها دلار ارزش دارد، بدون پرداخت هزینه استخراج کند. بیتردید این موضوع باید از نظر حقوقی در دادگاه‌ها بررسی شود، اما تصور اینکه آنها فکر می‌کنند می‌توانند به‌راحتی از زیر بار آن شانه خالی کنند، حیرتانگیز است. حتی توصیف این رفتار به‌عنوان تکبر و تمامیتخواهی نیز حق مطلب را ادا نمی‌کند.»

یکی دیگر از مسائل چالشبرانگیز این است که به نظر می‌رسد متا هیچ راهی برای انصراف یا لغو این دسترسی پیش روی کاربران نگذاشته و تنها به این جمله بسنده کرده است: «اگر با شرایط بهروزشده موافق نیستید، می‌توانید هرگونه دسترسی یا استفاده از محصولات ما را برای مقاصد کاری و تجاری متوقف کنید.»

با این حال، سخنگوی متا تلاش دارد نگرانی‌های موجود پیرامون استفاده از این شرایط تجاری برای پیشبرد آموزش مناقشهبرانگیز هوش مصنوعی خود را که پرونده‌های قضایی متعددی هم برایش ایجاد کرده، رد کند. اندی استون در روز جمعه در پیامی اعلام کرد: «این ادعا نادرست است و هیچ تغییری در شیوه کارکرد ربات‌های خزش وب متا صورت نگرفته است.»

او اشاره می‌کند که سامانه‌های خودکار متا همچنان به دستورات فایل Robots.txt که دامنه‌های وب سالهاست از آن برای ممانعت از نمایهسازی موتورهای جستجو و خزندگان هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، احترام خواهد گذاشت. استون افزود: «صاحبان محتوا همانند گذشته می‌توانند از تنظیمات robots.txt برای مشخص کردن تصمیمات خود استفاده کنند. این به‌روزرسانی برای این طراحی شده است تا هنگام ارائه توصیه‌های تبلیغاتی و محتوایی در پلتفرم، بتوانیم اطلاعات دقیقی درباره محصولات موجود برای فروش در سایت‌های شخص ثالث به دست آوریم، نه اینکه محتوای سایت‌های خبری را استخراج کنیم.»

با وجود این توضیحات، نشریه Nieman Lab با کارشناسان حقوقی به گفتوگو پرداخته است که معتقدند این شرایط تجاری جدید، علیرغم دستورات مسدودسازی، پوشش قانونی لازم را برای استخراج داده‌ها به متا می‌دهد. جیمز گریملمن، استاد حقوق دانشگاه کرنل و مؤسسه کرنل تک، در پستی نوشت: «روزنامهنگاران توهم نزده‌اند؛ شرایط و اختیارات جدید متا برای استخراج داده‌های وب به‌شکل غیرمعقولی گسترده و بیحدومرز است.»