صدرنشینی پر سر و صدای ایجنت هوش مصنوعی «میوز» در اپ استور؛ چالش بزرگ متا برای تبدیل یک تب تند به عادت روزمره!

در جریان رویداد «متا کانکت» در منلو پارک کالیفرنیا، مارک زاکربرگ، مدیرعامل شرکت متا، از گجت جدید «میوز چارم» (Muse Charm) رونمایی کرد؛ دستگاهی که ورود رسمی این شرکت به رقابت دستیارهای هوشمند نسل جدید را رقم زد.

ایجنت هوش مصنوعی شخصی جدید متا با نام «میوز» (Muse) این روز‌ها حسابی گل کاشته و در صدر جدول اپ استور جا خوش کرده است. حالا این ابزار که به توصیف مارک زاکربرگ «مهره اصلی و قلب تپنده» استراتژی هوش مصنوعی متاست، باید بتواند به یک عادت همیشگی در زندگی روزمره کاربران تبدیل شود.

هیاهو و سر و صدای پیرامون این ایجنت هوش مصنوعی حسابی سرمایه‌گذاران وال‌استریت را سر ذوق آورده است؛ به طوری که ارزش سهام متا از زمان عرضه این برنامه در ماه گذشته حدود ۲۰ درصد جهش کرده و بهترین عملکرد ماهانه خود در ماه سپتامبر را از سال ۲۰۲۲ تا به امروز ثبت کرده است.

گرچه میوز در حال حاضر پردانلودترین برنامه رایگان در اپ استور اپل (iOS) به شمار می‌رود، اما چالش اصلی شرکت مادر فیسبوک این است که بعد از فروکش کردن هیجان اولیه، چطور کاربران را پای این برنامه نگه دارد. متا که در بازار داغ و پرحرارت هوش مصنوعی از رقبای سرسختی مثل اوپن‌ای‌آی (OpenAI) و گوگل (Google) عقب افتاده بود، حالا به شدت نیاز دارد که این دستیار شخصی به یک برنامه کلیدی و تکیه‌گاه اصلی برای کل اکوسیستم شرکت تبدیل شود.

«مردیث ویلن»، مدیر ارشد تحقیقات در مؤسسه معتبر IDC، در این باره اشاره کرده است: «میوز این شانس را دارد که حسابی در دل کاربران جا باز کند و ماندگار شود؛ چون برخلاف چت‌بات‌های معمولی، این ابزار واقعاً کار‌ها را تمام و کمال به سرانجام می‌رساند.»

ویلن معتقد است هرچند مردم این روز‌ها از ابزار‌های هوش مصنوعی برای انواع کار‌های روزمره استفاده می‌کنند، اما هنوز مشخص نیست حاضر باشند داده‌های حساس شخصی‌شان را در اختیار چنین سیستم‌هایی بگذارند؛ در حالی که برای ساخت یک دستیار دیجیتال کاربلد، دسترسی به همین داده‌ها حیاتی است. این موضوع برای متا یک دست‌انداز و مانع بسیار بزرگ به حساب می‌آید؛ مخصوصاً با توجه به اینکه این شرکت اخیراً با پرداخت غرامت سنگین حدود ۱۷ میلیارد دلاری در پرونده شکایت ایالت‌های آمریکا موافقت کرده است؛ پرونده‌ای که متا را به پنهان‌کاری درباره آسیب‌های روانی فیسبوک و اینستاگرام روی سلامت روان کودکان و نوجوانان متهم کرده بود.

ویلن تأکید می‌کند: «مسئله اصلی، اعتماد کاربران است.»

متا در تبلیغات خود، میوز را ابزاری عالی هم برای کاربران عادی و هم کسب‌وکارهای کوچک معرفی می‌کند؛ برای انجام کار‌هایی مثل سر و سامان دادن به ایمیل‌های شخصی، شکار تخفیف‌های خرید یا پیدا کردن مشتریان بالقوه. اگرچه استفاده از نسخه پایه میوز در حال حاضر رایگان است، اما متا اشتراک‌های ماهانه ۲۰ دلاری و ۱۰۰ دلاری هم می‌فروشد که هزینه آن‌ها بر اساس «توکن» تعیین می‌شود؛ معیاری که برای محاسبه توان پردازشی مورد نیاز ایجنت‌ها جهت انجام کار‌ها به کار می‌رود.

به گفته ویلن، متا با رایگان عرضه کردن میوز در ابتدای راه، می‌خواهد رفتار کاربران را زیر ذره‌بین بگذارد تا بفهمد مردم چطور و برای چه کار‌هایی از آن استفاده می‌کنند. او اشاره می‌کند: «تعیین قیمت و پول درآوردن برای مرحله بعد است؛ یعنی درست وقتی که استفاده از برنامه به عادت روزمره مردم تبدیل شد.»

در حالی که برنامه‌نویسان به خوبی یاد گرفته‌اند چطور از ایجنت‌های هوش مصنوعی به عنوان ابزار‌های قدرتمند مهندسی نرم‌افزار استفاده کنند، عموم مردم و حتی مدیران کسب‌وکارها هنوز با پتانسیل واقعی این دستیارهای همه‌فن‌حریف دست به گریبانند و تصویر روشنی از توانایی‌های فراتر از پرسش و پاسخ معمولی آن‌ها ندارند.

«کتان کارخانیس»، مدیرعامل شرکت ThoughtSpot (که ارائه‌دهنده فناوری‌های ایجنت هوش مصنوعی به شرکت‌هاست)، می‌گوید: «به نظر من در مقیاس سازمانی، پذیرش عمومی ایجنت‌های هوش مصنوعی هنوز در صفحه اول از فصل اول این داستان قرار دارد.»

کاربران عادی هم تازه در ابتدای مسیر آشنایی و کار با ایجنت‌های هوش مصنوعی هستند.

کارخانیس توضیح می‌دهد که هنوز آن دسته از «کاربردهای شگفت‌انگیز و بی‌بدیل» (Killer use cases) را ندیده که برنامه‌هایی مثل میوز را چیزی فراتر از یک نسخه نسل جدید از سیری (Siri) یا الکسا (Alexa) کند؛ دستیارهایی که مردم نهایتاً از آن‌ها برای باخبر شدن از وضعیت آب و هوا استفاده می‌کنند.

«اندرو گلر»، تهیه‌کننده اجرایی در استودیوی رسانه‌ای 1stAveMachine، می‌گوید تیم آن‌ها ابزار‌های ایجنتی اختصاصی خودشان را برای برخی امور تولید محتوا توسعه داده است. از نگاه او، میوز و سایر ایجنت‌های هوش مصنوعی متمرکز بر مصرف‌کننده، ابزار‌هایی بسیار کاربردی برای آشنا کردن توده مردم با این فناوری هستند، اما بعید است زندگی افراد را متحول کنند.

گلر می‌گوید او از همان روز‌های اول موج استقبال از «اوپن‌کلاو» (OpenClaw) — بستر متن‌بازی که اوایل امسال برای مدیریت ایجنت‌های هوش مصنوعی حسابی گل کرد — همراه این جریان شده است. او متوجه شد که استفاده شخصی از ایجنت‌ها می‌تواند سرگرم‌کننده باشد، اما در مقایسه با کار‌های سنگین و جدی مثل برنامه‌نویسی، تا حدودی پیش‌پاافتاده و معمولی به نظر می‌رسد.

موج ورود دستیارهای شخصی هوش مصنوعی به زندگی روزمره

تعداد دیگری از شرکت‌های فناوری هم تلاش می‌کنند تا با ترغیب کاربران به استفاده از خدمات رایگان در ابتدای کار، ایجنت‌های هوش مصنوعی را برای عموم جامعه تجاری‌سازی کنند.

«مریسا مایر»، مدیرعامل سابق یاهو، در استارتاپ جدیدش به نام «دَزل» (Dazzle) که یک ایجنت هوش مصنوعی متمرکز بر عکس و تصویر است، رویکرد «اول امتحان کن، بعد بخر» را در پیش گرفته است؛ تاکتیکی که به گفته او «برای کاربران گذری یا افرادی که در ابتدای کار فقط می‌خواهند سر در بیاورند این سرویس چه قابلیت‌هایی دارد، بسیار حیاتی است.»

استارتاپ دزل عکس‌های شخصی کاربران را تحلیل می‌کند تا ابعاد مختلف زندگی، اعضای خانواده و علایق آن‌ها را درک کند و سپس کار‌هایی هوشمندانه انجام دهد؛ مثلاً به کاربر یادآوری کند کفشی که اخیراً در اینترنت جستجو کرده بود، حالا در یک فروشگاه آنلاین تخفیف خورده است.

این استراتژی در واقع تجربه‌ای است که مایر در دوران اولیه حضورش در گوگل و پیش از شکل‌گیری پلتفرم قدرتمند تبلیغات آنلاین این شرکت آموخته بود.

مایر در تشریح عملکرد اولین هفته پس از راه‌اندازی دزل می‌گوید: «کاری که ما واقعاً دنبالش هستیم این است که ببینیم کدام کاربردها برای مردم حسابی جذاب و محبوب می‌شوند و کاربران چه چیزی را واقعاً مفید می‌دانند؛ همین بازخوردها مسیر آینده ما را روشن خواهد کرد.»

مایر شیوه قیمت‌گذاری و فراگیری این سرویس را با روند تکامل اوبر (Uber) مقایسه کرد؛ غول تاکسی اینترنتی که کار خود را با خودروهای لوکس و گران‌قیمت آغاز کرد و بعداً گزینه‌های اقتصادی‌تر را برای بخش وسیع‌تری از جامعه به راه انداخت.

مایر می‌گوید: «بهره‌مندی از این پیشنهاد‌های فوق‌العاده و دسترسی به چنین سطحی از راحتی، در ابتدا یک مزیت لوکس به حساب می‌آید.»

استارتاپ دزل در حال حاضر مدل‌های دریافت کارمزد از تراکنش‌ها و همچنین حق اشتراک‌های دوره‌ای را بررسی می‌کند.

مایر خاطرنشان می‌کند: «هدف ما اداره سرویسی است که کاربران در طول زمان و به‌طور مداوم احساس کنند ارزش واقعی و ملموسی دریافت می‌کنند.»

در همین حال در استارتاپ واجو ای‌آی (Wajo AI)، «شیوانی پودار»، مدیرعامل این شرکت، به دنبال بهترین مدل کسب‌وکار برای دستیار هوشمند جدید خود است؛ ابزاری که به افراد اجازه می‌دهد قرار ملاقات‌ها را تنظیم و رزرو کنند یا برای اعضای خانواده هدیه سفارش دهند.

پودار که سابقه توسعه فناوری‌های دستیار صوتی برای الکسای آمازون و فیسبوک را در کارنامه دارد، فعلاً دسترسی به سرویس خود را رایگان گذاشته است. با اینکه او معتقد است کسب‌وکارها ممکن است مایل به پرداخت حق اشتراک باشند، اما هنوز متقاعد نشده که «مردم عادی» حاضر به ثبت‌نام و پرداخت اشتراک ماهانه شوند؛ بلکه به عقیده او، کاربران عادی ترجیح می‌دهند بر اساس نتیجه کار کارمزد بدهند، درست مثل مدلی که ایربی‌ان‌بی (Airbnb) از هر رزرو سهم خود را برمی‌دارد.

با تمام این‌ها، ریسک بازی برای متا از همه بالا‌تر است؛ شرکتی که سال گذشته با ولخرجی‌های سرسام‌آور دست به شکار نخبگان زد تا کسب‌وکاری در حوزه هوش مصنوعی بسازد که توان رقابت با اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک (Anthropic) را داشته باشد. زاکربرگ به شدت مشتاق است تا درآمدهای خود را از انحصار تبلیغات آنلاین — که هنوز تقریباً کل درآمد شرکت را تأمین می‌کند — خارج کند؛ هرچند هنوز راه درازی در پیش دارد تا ثابت کند میوز می‌تواند قطعه گمشده این پازل بزرگ باشد.

البته زاکربرگ، حداقل تا حدودی، برگ برنده زمان را در اختیار دارد.

ویلن از مؤسسه IDC در این باره می‌گوید: «هر شرکتی که بتواند هزینه خدمات کاربران را تقبل کند و دست نگه دارد، دست بالا را خواهد داشت؛ و بیزینس قدرتمند تبلیغات متا پول کافی برای تأمین این انتظار طولانی را دارد.»