خط و نشان مایکروسافت برای اوپن‌ای‌آی: مدل جدید ما با یک‌چهارم توان پردازشی GPT-5.6 را شکست داد!

مصطفی سلیمان، مدیرعامل بخش هوش مصنوعی مایکروسافت، در جمع کارکنان این شرکت اعلام کرده که مدل اختصاصی جدیدشان عملکرد بهتری نسبت به مدل مشابه اوپن‌ای‌آی (OpenAI) دارد؛ ادعایی جنجالی علیه شرکتی که خودش یکی از بزرگ‌ترین شرکا و مشتریان این غول نرم‌افزاری به شمار می‌رود.

سلیمان روز پنج‌شنبه در یک جلسه عمومی با کارکنان گفت: «ما حالا به یک مدل پایه پیش‌تمرین‌شده دست پیدا کرده‌ایم که از مدل پشتیبان GPT 5.6 Sol هم قوی‌تر است. در واقع ما برای آموزش این مدل فقط از یک‌چهارم توان پردازشی که اوپن‌ای‌آی مصرف کرده بود، استفاده کردیم.»

پیش‌تمرین (Pre-training) نخستین مرحله در ساخت یک مدل هوش مصنوعی است؛ جایی که هوش مصنوعی الگوها را از حجم عظیمی از داده‌های متنی، تصویری و اطلاعات مختلف یاد می‌گیرد. این مرحله نیازمند توان پردازشی سرسام‌آور و بسیار پرهزینه‌ای است، به همین دلیل اگر مایکروسافت واقعاً راهکاری برای بهینه‌تر کردن آن پیدا کرده باشد، می‌تواند مبالغ نجومی در هزینه‌های پردازشی خود صرفه‌جویی کند.

مایکروسافت این مدل جدید را با نام MAI-Base-2، ساعاتی پیش از این جلسه معرفی کرده بود.

به گفته سلیمان، مایکروسافت این مدل را در تست‌های محرمانه و پشت درهای بسته با مدل‌های اوپن‌ای‌آی، از جمله مدلی با نام مستعار «Spud» که موتور محرک GPT-5.6 است، مقایسه کرده است. او تأکید کرد که دستپخت مایکروسافت در ارزیابی‌هایی که توانایی هوش مصنوعی را در درک و پیش‌بینی الگوهای داده می‌سنجد، بهتر عمل کرده است.

سلیمان توضیح داد که این مقایسه‌ها بر اساس داده‌ها و اطلاعات فنی انجام شده که مایکروسافت درباره مدل‌های اوپن‌ای‌آی در اختیار دارد.

سلیمان در ادامه صحبت‌هایش به کارمندان گفت: «ما به شکل خصوصی و کاملاً محرمانه، مدل خودمان را با مدل‌های اوپن‌ای‌آی مقایسه کردیم»؛ جمله‌ای که نشان می‌دهد مایکروسافت دسترسی ویژه‌ای به اطلاعات پشت پرده درباره نحوه عملکرد مدل‌های اوپن‌ای‌آی دارد.

اینکه سلیمان حتی در جلسات خصوصی تصمیم گرفته نقاط ضعف مدل‌های اوپن‌ای‌آی را پررنگ کند، نکته بسیار تأمل‌برانگیزی است. مایکروسافت تاکنون میلیاردها دلار روی اوپن‌ای‌آی قمار کرده و سهمی از این استارتاپ در اختیار دارد که ارزش آن به بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار می‌رسد؛ بنابراین هرگونه انتقاد علنی می‌تواند ارزش این سرمایه‌گذاری عظیم را تحت‌الشعاع قرار دهد.

این دو غول دنیای فناوری همکاری استراتژیک عمیقی دارند؛ مایکروسافت مدل‌های اوپن‌ای‌آی را به مشتریان سرویس ابری آژور (Azure) ارائه می‌دهد و خودش هم برای سرویس‌هایی مثل کوپایلوت (Copilot) حسابی به مدل‌های همین استارتاپ تکیه کرده است.

با این حال، در طول حدود یک سال گذشته روابط میان این دو شرکت تا حدی شکرآب شده و نشانه‌های شکاف در آن نمایان است. مایکروسافت روزبه‌روز تلاش بیشتری می‌کند تا از زیر چتر و وابستگی به اوپن‌ای‌آی بیرون بیاید و ساخت مدل‌های اختصاصی، جدی‌ترین نشانه این مسیر مستقل به شمار می‌رود.

سلیمان همچنین ادعا کرد که مدل جدید مایکروسافت از نظر بهره‌وری محاسباتی فوق‌العاده عمل کرده و به عنوان مثال، «۱۲ برابر پردازش کمتری نسبت به مدل دیپ‌سیک (DeepSeek) مصرف کرده است».

سلیمان مشخص نکرد منظورش دقیقاً کدام مدل دیپ‌سیک بوده، اما در پست وبلاگی رسمی مایکروسافت اشاره شده که مرحله پیش‌تمرین MAI-Base-2 به مراتب بهینه‌تر از مدل رقیب این آزمایشگاه چینی به نام DeepSeek-V4-Pro-Base انجام گرفته است.

مایکروسافت در ماه مارس گذشته یک تیم مشترک برای توسعه محصولات کوپایلوت تجاری و مصرفی تشکیل داد و وظیفه مصطفی سلیمان را هم بازتعریف کرد تا تمام تمرکزش را روی ساخت مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی در واحد ابرهوش این غول فناوری بگذارد.

مایکروسافت از اظهار نظر رسمی درباره این جلسه خودداری کرد و اوپن‌ای‌آی نیز تا روز پنج‌شنبه پاسخی به درخواست‌ها برای شفاف‌سازی نداده است.