اجرای فناوری DLSS 5 انویدیا روی کارت‌های گرافیک AMD ممکن شد؛ پروژه‌ای جذاب با افتی شدید در عملکرد

آیا کارت‌های گرافیک AMD توانایی اجرای فناوری DLSS انویدیا را دارند؟ در حالت رسمی، پاسخ منفی است؛ اما یک ابزار ساختارشکن در گیتهاب منتشر شده که ظاهراً امکان استفاده از DLSS را روی پردازنده‌های گرافیکی Radeon فراهم می‌کند. فناوری DLSS به‌طور معمول در انحصار انویدیا قرار دارد و با تلفیق هوش مصنوعی و فناوری‌های رندرینگ، به ارتقای جزئیات بصری و افزایش سرعت اجرای بازی‌ها کمک می‌کند.

جدیدترین نسخه این فناوری، یعنی DLSS 5، در پاییز ۲۰۲۶ به‌صورت رسمی تنها برای کارت‌های گرافیک انویدیا عرضه شد. از همین رو، اجرای موفق این فناوری روی پردازنده‌های گرافیکی AMD با استفاده از بازپیاده‌سازی جدیدی در گیتهاب تحت عنوان DLSS-NR on AMD، مایه شگفتی علاقه‌مندان شده است. این نرم‌افزار به گیمرها امکان می‌دهد DLSS 5 را روی کارت‌های گرافیک سری Radeon RX 9000، RX 7000 و حتی سری قدیمی‌تر RX 6000 که عرضه آن به سال ۲۰۲۰ بازمی‌گردد، اجرا کنند.

در نگاه نخست، به‌نظر می‌رسد یک لایه مترجم میان پردازنده‌های گرافیکی AMD و DLSS قرار گرفته است؛ اما با بررسی دقیق‌تر مشخص می‌شود که توسعه‌دهنده کل محیط اجرای شبکه عصبی DLSS را به‌طور کامل و جامع، متناسب با معماری کارت‌های گرافیک AMD بازنویسی کرده است. برای راه‌اندازی این ابزار، کاربران به پیش‌نیازهای زیر احتیاج دارند:

• سیستم‌عامل Windows 11
• درایور Adrenalin نسخه ۲۶.۱.۱ یا جدیدتر AMD برای پردازنده گرافیکی
• نسخه معتبر و رسمی فایل‌های DLL مربوط به DLSS از یک بازی پشتیبانی‌کننده

اگرچه این پروژه چشمگیر انگیزه نامنتظره دیگری برای ترجیح دادن کارت‌های AMD در برابر انویدیا ایجاد می‌کند، اما در شرایط فعلی بیشتر شبیه به یک نمایش فنی به‌نظر می‌رسد تا راهکاری کاملاً کاربردی و روزمره. بسیاری از کاربرانی که این ابزار را آزموده‌اند، از افت بسیار شدید نرخ فریم و بازدهی شکایت دارند. با این حال، چنین پروژه‌ای می‌تواند طرفداران Radeon را تا زمان معرفی رسمی معماری RDNA 5 و نسخه جدید فناوری FidelityFX Super Resolution (FSR) تا حدی راضی نگه دارد.

افت فاحش و سنگین در عملکرد

چالش بنیادین پیاده‌سازی DLSS 5 روی سیلیکون‌های AMD، افت فاحش عملکرد است. ریشه ماجرا در این نکته نهفته است که کارت‌های AMD فاقد هسته‌های اختصاصی Tensor هستند؛ همان هسته‌هایی که انویدیا بار پردازش DLSS 5 را مستقیماً روی آن‌ها قرار می‌دهد. ابزار جدید تلاش می‌کند این دستورات را به کدهایی قابل پردازش برای کارت‌های AMD ترجمه کند، اما تفاوت بنیادین در ساختار سخت‌افزاری این دو پلتفرم مانع دستیابی به راندمان مطلوب می‌شود.

بررسی‌های اولیه از DLSS 5 روی کارت‌های انویدیا نشان می‌داد که این فناوری حتی روی سخت‌افزار اختصاصی خود نیز حجم عظیمی از منابع پردازشی را مصرف می‌کند. بنابراین، اجرای چنین بار کاری سنگینی از محاسبات هوش مصنوعی روی تراشه‌هایی که از پایه برای این منظور طراحی نشده‌اند، طبیعتاً عملکرد بسیار ضعیف‌تری به دنبال خواهد داشت.

برای نمونه، فعال‌سازی گزینه DLSS Neural Rendering در بازی Cyberpunk 2077 با رزولوشن 4K و بالاترین تنظیمات رهگیری پرتو (Ray Tracing Ultra)، نرخ فریم کارت گرافیک Radeon RX 9070 XT را از ۶۱ فریم‌بر‌ثانیه به عدد غیرقابل بازی ۹ فریم‌بر‌ثانیه سقوط داد. هرچند سازنده این ابزار با جدیت برای بهینه‌سازی DLSS-NR on AMD تلاش می‌کند و اشاره کرده که در نسخه‌های آزمایشی اخیر نرخ فریم در رزولوشن 1080p به ۹۰ تا ۱۰۰ فریم‌بر‌ثانیه روی همین کارت رسیده است، اما تا زمان بلوغ کامل برنامه، این افت چشمگیر پرفورمنس ضعف‌های کارت‌های AMD در پردازش بازی‌های مجهز به هوش مصنوعی را در قیاس با انویدیا پررنگ‌تر می‌کند.

نقشه راه رسمی AMD و چشم‌انداز فناوری FSR

اما برنامه‌های رسمی خود شرکت AMD در آینده چه خواهد بود؟ آیا AMD نسخه اختصاصی خود را در برابر DLSS 5 عرضه خواهد کرد؟ شایعات حاکی از آن است که AMD در حال آماده‌سازی معادلی اختصاصی روی معماری نسل بعد RDNA 5 است که سال آینده عرضه خواهد شد. بر اساس این گزارش‌ها، معماری RDNA 5 به فناوری جدیدی تحت عنوان Neural Lighting مجهز می‌شود که از نظر توانمندی با DLSS 5 رقابت می‌کند.

پاسخ رسمی AMD به فناوری انویدیا ظاهراً از پایه متناسب با قابلیت‌های ویژه معماری سخت‌افزاری خود این شرکت طراحی شده است. این رویکرد بدین معناست که هرگونه برتری فنی در RDNA 5، در انحصار تراشه‌های همین معماری باقی خواهد ماند و مانند گذشته به‌صورت گسترده و باز در دسترس تراشه‌های سایر شرکت‌ها قرار نخواهد گرفت.

در حال حاضر، AMD همچنان به اکوسیستم FSR برای پاسخگویی به کاربران فعلی خود تکیه دارد. این غول تراشه‌سازی انعطاف خوبی در عرضه قابلیت‌های جدید برای نسل‌های قبلی نشان داده و پشتیبانی از فناوری یادگیری ماشین FSR 4.1 را به کارت‌های قدیمی‌تر سری RX 7000 نیز گسترش داده است. گرچه انویدیا همچنان برتری خود را در نرم‌افزارهای هوش مصنوعی حفظ کرده، اما استراتژی متمایز AMD مزیت‌های دیگری نظیر حافظه گرافیکی فراوان، قیمت‌گذاری مناسب و اکوسیستم نرم‌افزاری بازتر ارائه می‌دهد؛ رویکردی که تفاوت چشمگیری با سیاست‌های تاریخی انویدیا پیرامون فناوری اختصاصی DLSS دارد.