شخصی‌سازی دستور غذا با هوش مصنوعی؛ تجربه استفاده از قابلیت جدید نیویورک تایمز

نیویورک تایمز قابلیت آزمایشی جدیدی را به اپلیکیشن آشپزی خود (NYT Cooking) اضافه کرده است که به خوانندگان کمک می‌کند مواد اولیه را تغییر دهند یا دستورهای پخت را متناسب با نیاز خود شخصی‌سازی کنند؛ قابلیتی که در بررسی‌های عملی فراتر از انتظار ظاهر شده است.

تصویرسازی: جکی ون‌لیو؛ گتی ایمیجز

در یکی از ویدیوهای اخیر بخش آشپزی نیویورک تایمز که در آن ملیسا کلارک، نویسنده و کارشناس شناخته‌شده آشپزی، سوپ لوبیا سفید لیمویی با بوقلمون و سبزیجات را آماده می‌کرد، در بخشی از ویدیو از مخاطبان خواست تا در بخش نظرات بنویسند با ساقه‌های کلم‌پیچ چه کار می‌کنند. این نکته به‌خوبی پیوند گرم، صمیمی و دوستانه‌ای را نشان می‌دهد که میان چهره‌های رسانه‌ای این بخش و مخاطبان وفادارشان جریان دارد.

با این حال، تنها چند روز بعد موجی از اعتراضات علنی و تند در بخش نظرات این بخش به راه افتاد که دلیل آن بسیار شگفت‌انگیز بود: نیویورک تایمز در نسخه‌ای آزمایشی و اختصاصی برای سیستم‌عامل iOS، به مشترکان خود امکان داده است با استفاده از هوش مصنوعی، دستورهای پخت را به دلخواه خود تغییر دهند.

زیر یادداشتی که در ۲۳ اکتبر این تغییرات را اعلام کرد، مخاطبان با خشم نارضایتی خود را ابراز کردند؛ برخی تهدید به لغو اشتراک کردند و بسیاری می‌پرسیدند چه کسی چنین قابلیتی خواسته بود و چگونه می‌توان آن را خاموش کرد.

پس از چهار روز و ثبت ۱۷۲ نظر که تقریباً همگی سرشار از خشم بودند، امکان ثبت نظر برای آن مطلب به‌طور کامل غیرفعال شد.

اگرچه نیویورک تایمز آمار دقیق مشترکان بخش آشپزی را فاش نمی‌کند، اما جردن کوهن، مدیر ارتباطات این مجموعه اعلام کرده است که وب‌سایت و اپلیکیشن آشپزی در سال گذشته ۵۱۴ میلیون بار بازدید داشته و کانال یوتیوب آن بیش از ۱٫۴ میلیون دنبال‌کننده دارد. با مرور برنامه‌های هوش مصنوعی این بخش و با یادآوری پروژه‌های شکست‌خورده متعددی که بیهوده تلاش می‌کردند پای فناوری را به آشپزخانه باز کنند، در ابتدا این‌طور به نظر می‌رسید که حق با کاربران معترض است؛ اما آزمایش عملی این قابلیت هوش مصنوعی نشان داد که عملکرد آن به‌شکل غیرمنتظره‌ای دقیق و کاربردی است.

تجربه بیش از یک دهه بررسی و نقد دنیای فناوری بارها ثابت کرده که افزودن فناوری به ابزارهای آشپزخانه در بهترین حالت ریسکی بزرگ است. بارها شکست شرکت‌های گوناگون دیده شده است: اتصال بلوتوث برای وسایلی که نیازی به آن ندارند، اپلیکیشن‌هایی با دستورهای پخت بی‌کیفیت و توسترهایی با حسگرهای نوری یا صفحات لمسی که حتی توانایی برشته کردن درست نان را هم نداشتند. تقریباً هر وسیله‌ای که تحت عنوان «آشپزخانه هوشمند» معرفی می‌شد، در عمل کمترین نشانه‌ای از هوشمندی واقعی نداشت.

ابداع دستورهای غذایی مطمئن و خوشمزه، کاری دشوار و پرهزینه است که به تیمی پرتعداد از متخصصان نیاز دارد؛ با این حال، هرگونه کم‌کاری در این حوزه به اعتبار برند لطمه می‌زند. دو مجموعه مطرح با تیمی مجرب، یعنی بخش آشپزی نیویورک تایمز و America's Test Kitchen، سازندگان اصیل محتوای آشپزی به‌شمار می‌روند؛ یعنی تمام اعتبار آن‌ها به ارائه دستورهای پخت لذیذ، باکیفیت و آزموده‌شده گره خورده است.

از آنجا که هوش مصنوعی در بیشتر مواقع آشپز چندان ماهری نیست، سپردن بخشی از گنجینه ارزشمند محتوای نیویورک تایمز به دست الگوریتم‌ها، ریسکی بسیار بزرگ محسوب می‌شد.

پیش از این در سال جاری، نیویورک تایمز از هوش مصنوعی برای قابلیت تغییر مقیاس دستور غذا (تبدیل اندازه مواد برای ۴ نفر به ۶ نفر) و تبدیل واحدهای اندازه‌گیری سنتی به متریک (تبدیل پیمانه، قاشق غذاخوری و فارنهایت به گرم، میلی‌لیتر و سانتی‌گراد) استفاده کرده بود. اکنون در نسخه آزمایشی سیستم‌عامل iOS، کادری تحت عنوان «شخصی‌سازی این دستور پخت» دقیقاً بالای فهرست مواد اولیه اضافه شده است.

برای نمونه، اگر بخواهید نان موزی بپزید اما اعلام کنید که قالب مخصوص نان تست در اختیار ندارید، سیستم از شما می‌پرسد چه قالب‌هایی دارید و سپس مراحل پخت را با وسایل موجود هماهنگ می‌کند. تمام تغییرات اعمال‌شده در طول دستور پخت با متنی به رنگ قرمز و نارنجی برجسته می‌شوند. در طول چندین روز آزمایش، این ابزار امکان کارهای ساده‌ای مانند جایگزینی گوشت چرخ‌کرده یا تنظیم دستور برای رژیم‌های غذایی خاص را با دقت بالا فراهم کرد. اگر درخواستی نامعقول یا بیش از حد عجیب داشته باشید، مثلاً تبدیل نودل کره‌ای به شیرینی یا کوکی، سیستم مانع می‌شود و با یک هدایت مستقیم، شما را به دستور مناسب‌تری مانند کوکی کاراملی همان سرآشپز ارجاع می‌دهد.

کامیلا ولاسکوئز، مدیرکل بخش آشپزی نیویورک تایمز می‌گوید: «ما تلاش زیادی کردیم تا هر زمان درخواستی با اصالت و روح دستور غذا در تضاد باشد، سیستم مانع از انجام آن شود و به کاربر هشدار دهد.»

این مدل زبانی بزرگ (LLM) برای ارائه پیشنهادهای خود، به ترتیب ابتدا متن اصلی دستور غذا، سپس راهنمای جایگزینی مواد اولیه در نیویورک تایمز، نظرات کاربران و در نهایت دانش تخصصی گردآوری‌شده را بررسی می‌کند. ولاسکوئز تأکید می‌کند که هوش مصنوعی باید نقش یک دستیار کمکی را داشته باشد و نه بخش اصلی تجربه کاربر: «قرار نیست شما با این سیستم وارد گفتگوی طولانی شوید.»

او توضیح می‌دهد که در زمان توسعه این ابزار هوش مصنوعی، ویراستاران بخش آشپزی مجموعه قوانین اولیه را تدوین کردند و در پایان کار نیز به ارزیابی دقیق نحوه پاسخ‌دهی سیستم پرداختند.

در پاسخ به این پرسش که این تحول چه معنایی برای جایگاه شغلی ۶۰ ویراستار، نویسنده، خبرنگار تصویری و سایر کارکنان خواهد داشت (همان تیمی که دستورهای پخت محبوب را خلق می‌کند و ارتباط عاطفی با مخاطبان می‌سازد)، ولاسکوئز خاطرنشان کرد که این بخش بیش از هر زمان دیگری مشغول استخدام نیروی انسانی است و هیچ برنامه‌ای برای کاهش انتشار دستورهای غذایی ندارد.

به گفته او، کاربران تاکنون بیش از هر چیز برای جایگزینی مواد غذایی و وسایل پخت‌وپز یا هماهنگ‌سازی غذا با رژیم‌های ویژه از این ابزار استفاده کرده‌اند: «برخی افراد برای تغییر مقیاس غذا به سراغ این چت‌بات می‌آیند، یا کل مقادیر دستور را بر اساس موجودی یک ماده خاص بازتنظیم می‌کنند»؛ مانند کاربری که برای دستوری پرروغن، تنها یک پیمانه روغن در خانه داشت و مدل مقادیر سایر مواد را با همان یک پیمانه هماهنگ کرد.

رویکرد سنجیده و محتاطانه نیویورک تایمز در این پروژه نشان می‌دهد که ورود حساب‌شده هوش مصنوعی می‌تواند نتایج رضایت‌بخشی به‌همراه داشته باشد.

در آزمایش نخست، دستور پخت پنج‌ستاره «خوراک مرغ و دامپلینگ» اثر آلیسون رومن با بیش از ۶ هزار نظر انتخاب شد. از هوش مصنوعی خواسته شد ران مرغ با استخوان و پوست را با سینه مرغ بدون پوست و استخوان جایگزین کند. سیستم پس از لحظاتی بررسی، عنوان «خوراک سینه مرغ و دامپلینگ» را پیشنهاد داد که واژه «سینه» با رنگ نارنجی برای نشان دادن تغییرات مشخص شده بود. زیر عنوان نیز قید شد: «نسخه شخصی‌سازی‌شده با هوش مصنوعی؛ این دستور توسط خالق اولیه تست یا تأیید نشده است.» کاربر هم‌چنین می‌توانست به‌سادگی میان دستور اصلی و نسخه تغییریافته جابه‌جا شود.

فرایند پخت بسیار روان پیش رفت؛ دستورهای این نشریه گام‌به‌گام و دقیق هستند و تغییرات ارائه‌شده توسط هوش مصنوعی نیز از همین الگو پیروی می‌کردند. نکته تحسین‌برانگیز این بود که برنامه متوجه شد زمان پخت سینه مرغ به‌دلیل پخت سریع‌تر نسبت به ران کاهش می‌یابد؛ هم‌چنین از آنجا که سینه مرغ چربی بسیار کمتری نسبت به ران با پوست دارد، هوش مصنوعی مقداری کره به سس اولیه غذا اضافه کرد تا بافت نهایی حفظ شود و تمام این نکات را در مراحل درست پخت قرار داد.

تنها یک مورد جای تأمل داشت: سیستم پیشنهاد کرد گوشت پخته و ریش‌ریش‌شده سینه مرغ حدود ۳۰ دقیقه دیگر در قابلمه بماند تا سس غلیظ شده و دامپلینگ‌ها بپزند. از آنجا که پخت بیش از حد سینه مرغ بافت آن را خشک می‌کند، تنها بخشی از گوشت طبق دستور در قابلمه ماند و بقیه کنار گذاشته شد. تکه‌هایی که نیم‌ساعت بیشتر پخته شدند اگرچه غیرقابل خوردن نبودند، اما آبداری و بافت لطیف گوشت باقی‌مانده یا ران مرغ را نداشتند.

این نکته مهم‌ترین نقطه ضعفی بود که در جریان آزمایش‌ها مشاهده شد. استفاده از سینه به‌جای ران مرغ در این غذای کلاسیک چندان متداول نیست و شاید لازم باشد چنین پیشنهادهایی در به‌روزرسانی‌های آینده دقیق‌تر تنظیم شوند یا کلاً در برخی دستورهای حساس غیرفعال گردند.

پس از این تجربه، بقیه مراحل بسیار عالی پیش رفت. در آزمایشی دیگر، کاسه غلات همراه با قارچ و بروکلی اثر فرانسیس لم به کاسه غلات با قارچ، گل‌کلم و کدو حلوایی تبدیل شد. جایگزینی کلم‌ها به‌سادگی انجام گرفت، اما درخواست اضافه کردن نیم کیلوگرم کدو حلوایی آزمون دشوارتری بود. هوش مصنوعی دستور داد کدوها به‌شکل هلالی برش داده شوند تا زمان پخت آن‌ها با بقیه مواد هماهنگ باشد و میزان روغن زیتون را نیز افزایش داد. جالب اینکه لحن جذاب و توصیفی نویسنده اصلی در متن حفظ شد؛ مثلاً این راهنمایی که روغن زیتون را حرارت دهید «تا مانند آب در تابه بلغزد» و سپس تخم‌مرغ زده‌شده اضافه شود. حاصل کار یک شام سالم، لذیذ و دلپذیر بود.

در آزمایش خمیرها، این ابزار توانست وافل کنجد و پیازچه اثر یوانده کومولافه را به نسخه‌ای مخمری تبدیل کند؛ تغییری که برخلاف دستور اولیه، نیازمند استراحت شبانه خمیر در یخچال بود تا خمیرمایه فعال شود و طعمی ترد و جذاب به بافت وافل ببخشد.

در دستور خوراک پاستا و نخود کلو هنری، گوجه‌فرنگی خردشده کنسروی با گوجه درسته جایگزین شد و درخواست «افزودن سبزیجات بیشتر» به مدل داده شد. هوش مصنوعی گزینه‌هایی کاملاً متناسب با ماهیت غذا پیشنهاد کرد، از جمله هویج، کرفس، پیاز، کدو، قارچ و سبزیجات تازه؛ سپس مواد انتخابی را دقیقاً در زمان مناسب به مراحل مختلف پخت افزود تا بافتی منسجم حاصل شود.

در مورد کلم‌تخمیرشده (ساورکرات)، درخواست اضافه کردن هویج، سیر و کلم‌پیچ به دستور لیدی هوک مطرح شد. هوش مصنوعی به‌ترتیب رنده کردن هویج، ورقه‌ای خرد کردن سیر و ساطوری کردن کلم‌پیچ را با تناسبی کاملاً دقیق توصیه کرد. هم‌چنین با توجه به افزایش حجم کلم، مقدار نمک را برای فرایند تخمیر به‌درستی افزایش داد.

در نهایت، نودل بادام‌زمینی با تافوی تند اثر سو لی به نودل اودون همراه با تافو، ماهی و خیار بازآفرینی شد. از مدل خواسته شد تندی غذا را کاهش دهد، سبزیجات بیفزاید، تافو را حفظ کند و ماهی را هم به غذا اضافه نماید. عملکرد سیستم در این بخش شگفت‌انگیز بود؛ از آنجا که ماهی ماده‌ای جدید بود، سیستم دستور داد ابتدا ماهی پخته و کنار گذاشته شود، سپس تابه پاک شده و بعد تافو تفت داده شود. هم‌چنین به‌دلیل تغییر نوع نودل، زمان و شیوه آبکش کردن آن نیز کاملاً به‌روزرسانی شد.

طبیعی است که عرضه چنین قابلیتی در ابتدا با مقاومت کاربران روبرو شود؛ زیرا نیویورک تایمز زبده‌ترین خالقان دستور غذا را در اختیار دارد. اگرچه کمک گرفتن از هوش مصنوعی برای جایگزینی مواد بسیار سودمند است، اما تغییر دادن دستورهای اصیل در ذات خود نوعی دستکاری محسوب می‌شود؛ بعید است کاربری بتواند با جایگزینی مواد غذایی، اثری بهتر از شاهکارهای آزموده‌شده سرآشپزان حرفه‌ای خلق کند.

با این حال، این فناوری کاربر را از مراجعه مجدد به فروشگاه بی‌نیاز می‌کند، امکان استفاده از مواد موجود در خانه را فراهم می‌سازد یا غذا را با رژیم‌های خاص مانند غذاهای فاقد گلوتن هماهنگ می‌کند؛ از این رو می‌توان آن را نمونه‌ای کم‌نظیر از کاربرد مثبت فناوری برای بهبود تدریجی یک محصول دانست.

به نظر می‌رسد نگرانی‌های مخاطبان نیز شنیده شده است؛ ولاسکوئز اعلام کرده که کاربران در صورت تمایل می‌توانند این قابلیت هوش مصنوعی را در اپلیکیشن مخفی کنند. هم‌چنین این ویژگی در حال حاضر در مرحله آزمایشی محدود به سیستم‌عامل iOS باقی مانده و هنوز زمان عرضه آن برای سایر پلتفرم‌ها اعلام نشده است.

پیوند عاطفی عمیق میان تولیدکنندگان محتوای این بخش و خوانندگان آن دارایی بسیار ارزشمندی است. به نظر می‌رسد هراس اصلی کاربران معترض، از دست رفتن این ارتباط انسانی صمیمی بوده است؛ ارتباطی که امیدواریم فناوری هیچ‌گاه جایگزین گرمای آن نشود.