اورکات دوباره زنده می‌شود؟ خالق این شبکه محبوب به جنگ محتوای هوش مصنوعی و الگوریتم‌ها می‌رود

شاید بالاخره وقت بازگشت اورکات (Orkut) رسیده باشد؛ همان پلتفرم اجتماعی پرطرفداری که بیش از یک دهه پیش به کار خودش پایان داد. حالا بنیان‌گذار این شبکه محبوب دست‌به‌کار شده و از کاربران خواسته برای احیای دوباره آن آستین بالا بزنند؛ پلتفرمی که قرار است دوباره روی دوستی‌های واقعی، ساختن جامعه و ارتباط زنده انسانی تمرکز کند.

اورکات بویوک‌کوکتن (Orkut Büyükkökten)، خالق این شبکه اجتماعی هم‌نام خودش، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) از همه خواست به وب‌سایت Orkut.com سر بزنند، نام خودشان را برای حمایت از بازگشت این پلتفرم ثبت کنند و دوستانشان را هم به این کار دعوت نمایند.

ماجرای اورکات به سال ۲۰۰۴ برمی‌گردد؛ زمانی که بویوک‌کوکتنِ ۵۱ ساله در شرکت گوگل کار می‌کرد و اورکات را به عنوان یک پروژه جانبی راه انداخت. این شبکه اجتماعی به سرعت سر و صدای زیادی به پا کرد و به ویژه در کشور‌هایی مثل هند و برزیل به یک پلتفرم فوق‌العاده محبوب تبدیل شد، اما با گذشت زمان بازی را به فیس‌بوک واگذار کرد. در نهایت هم گوگل در سپتامبر ۲۰۱۴ کرکره اورکات را پایین کشید و تمام تمرکزش را روی سرویس‌های دیگری مثل گوگل‌پلاس و یوتیوب گذاشت.

بویوک‌کوکتن در نامه‌ای که در وب‌سایت Orkut.com منتشر شده، به شدت از مسیری که شبکه‌های اجتماعی در دو دهه گذشته طی کرده‌اند انتقاد کرده است؛ به خصوص از نفوذ روزافزون الگوریتم‌ها و محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی. او در این نامه نوشته است: «هوش مصنوعی فناوری شگفت‌انگیزی است، اما دارد همان اصل بنیادینی را نابود می‌کند که شبکه‌های اجتماعی را خاص و باارزش می‌کرد: اینکه آن طرف خط، یک آدم واقعی نشسته است.»

او در ادامه می‌گوید: «من می‌دانم چطور باید به آن نقطه برسیم؛ باید همان اینترنتی را که از روز اول عاشقش بودیم دوباره بسازیم. همان فضایی که پر از آدم‌های واقعی، ارتباطات صمیمی و حس تعلق خاطر اصیل بود.»

البته این نخستین باری نیست که بویوک‌کوکتن شانسش را برای بازگشت به دنیای شبکه‌های اجتماعی امتحان می‌کند. او در سال ۲۰۱۶، یعنی دو سال پس از تعطیلی اورکات، شبکه اجتماعی دیگری به نام «هلو» (Hello) راه انداخت که تمرکزش روی پیوند دادن افراد بر اساس علاقه‌مندی‌های مشترک بود. اما این پلتفرم در سال ۲۰۲۰ تعطیل شد و در طول عمرش تنها کمی بیش از ۲ میلیون بار دانلود شد؛ رقمی که در مقایسه با رکورد حدود ۳۰۰ میلیون کاربر فعال اورکات عملاً یک ناکامی به حساب می‌آمد.

در سال ۲۰۲۲ نیز او در یادداشتی در سایت Orkut.com اشاره کرد که مشغول «ساخت چیز جدیدی» است، هرچند جزییات بیشتری منتشر نکرد. دو سال بعد، او به رسانه وایرد (WIRED) گفت که دارد روی یک شبکه اجتماعی کار می‌کند که قرار است «از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین برای نزدیک کردن افراد و ساختن جوامع استفاده کند»؛ پلتفرمی که البته هنوز رنگ واقعیت به خود ندیده و راه‌اندازی نشده است.

حالا بویوک‌کوکتن دوباره از کاربران خواسته تا حمایت خود را از بازگشت اورکات اعلام کنند. با این حال، او هنوز شفاف نکرده که آیا نسخه جدیدی از این پلتفرم واقعاً در حال توسعه است یا این طرح در حد سنجش اشتیاق کاربران باقی خواهد ماند.

پیگیری‌ها و ارسال ایمیل برای برقراری ارتباط با بویوک‌کوکتن و دریافت توضیحات تکمیلی درباره جزییات این بازگشت نیز تا لحظه تنظیم این گزارش بی‌پاسخ مانده است.