شناسایی موقعیت خانه فقط با یک عکس از اتاق؛ ابزار هوش مصنوعی جنجالی در دستان پلیس آمریکا

ابزار هوش مصنوعی ریون (Raven) ساخته شرکت گریلارک (Graylark) که به صورت آزمایشی در اختیار پلیس لس‌آنجلس و میامی قرار گرفته، می‌تواند تصاویر داخل اتاق‌ها را بدون نیاز به هیچ‌گونه متادیتا یا اطلاعات مکانی، با آگهی‌های املاک در پلتفرم‌های Airbnb و Zillow تطبیق دهد.

تصور کنید عکسی ساده از یک ماشین لباسشویی و خشک‌کن در دست دارید؛ بدون داده‌های GPS، بدون تصویر نمای خیابان و بدون ذره‌ای متادیتا. بر اساس گزارش 404 Media، همین عکس ساده برای سامانه نظارتی و ابزار هوش مصنوعی بینایی ماشین Raven کافی است تا ملک مورد نظر را به عنوان یک سرنخ مکانی برای تحقیقات شناسایی کند. این ابزار توسط شرکت فناوری‌های گریلارک (Graylark Technologies) توسعه داده شده و بر اساس گزارش‌ها، اداره پلیس لس‌آنجلس (LAPD) و دفتر کلانتری میامی-دید توانسته‌اند به این سامانه دسترسی پیدا کنند؛ طوری که دفتر جرایم سایبری میامی-دید به شکل فعال در حال آزمایش و استفاده از آن است.

این ابزار هوش مصنوعی چطور کار می‌کند؟

سامانه ریون یک موتور جستجوی معکوس تصویر معمولی نیست. به گزارش رسانه 404 Media، این ابزار ویژگی‌های بصری متمایز را تحلیل می‌کند؛ از چیدمان لوازم خانگی و جنس کف‌پوش گرفته تا طرح کابینت‌ها و ساختار کلی اتاق. سپس تصاویر و آگهی‌های مرتبط با همان ملک را در پایگاه داده‌های مختلف جستجو و تطبیق می‌دهد.

اگر خانه‌ای که اجاره کرده‌اید قبلاً با عکس‌های داخلی در اینترنت آگهی شده باشد، احتمالاً تصاویر آن در بانک اطلاعاتی Raven ذخیره شده است. آزمایش‌های اولیه نشان داده‌اند که نتایج این ابزار حاوی توضیحاتی بسیار شبیه به متن آگهی‌های پلتفرم‌های Airbnb و Vrbo بوده و در موارد دیگر، تصاویر دقیقاً با داده‌های آگهی‌های Zillow مطابقت داشته است. داده‌های آگهی‌های عمومی نقش پررنگی در فرآیند تطبیق تصاویر ایفا می‌کنند، هرچند گریلارک هنوز ساختار فنی دقیق این سیستم را فاش نکرده است.

البته کارایی این ابزار کاملاً به وجود آگهی‌های مشابه برای آن ملک بستگی دارد؛ اگر از اتاقی هیچ تصویر عمومی در اینترنت و وبسایت‌های مسکن وجود نداشته باشد، کار هوش مصنوعی برای پیدا کردن آن بسیار دشوارتر خواهد بود.

قابلیت‌های Raven فقط به بررسی فضای داخلی خانه‌ها محدود نمی‌شود. بر اساس مستندات رسمی شرکت گریلارک، این پلتفرم قابلیت موقعیت‌یابی جغرافیایی را از طریق سیگنال‌های بصری محیطی مثل معماری بنا و پوشش گیاهی ترکیب می‌کند و علاوه بر تطبیق دکوراسیون داخلی با آگهی‌های عمومی، امکاناتی نظیر شناسایی خیابان‌ها، تشخیص خودروها و تحلیل اصالت بصری تصاویر را هم ارائه می‌دهد.

چه کسانی و چرا از این ابزار استفاده می‌کنند؟

دنیل هاینن (Daniel Heinen)، مدیرعامل شرکت گریلارک، در گفتگو با 404 Media تأکید کرده که قابلیت تطبیق فضای داخلی خانه‌ها در پرونده‌های قاچاق انسان و استثمار کودکان بسیار حیاتی و کارآمد است. با این سامانه، یک اتاق ناشناخته در شواهد پرونده می‌تواند به یک سرنخ مکانی قابل بررسی تبدیل شود تا کارآگاهان بتوانند آن را به صورت مستقل راستی‌آزمایی کنند. گریلارک تأکید دارد که Raven صرفاً سیستمی برای تولید سرنخ است، نه ابزاری که جایگزین شواهد قانونی نهایی شود.

بر اساس گزارش بخش خبری گریلارک، این استارتاپ موفق شده ۱۰.۷ میلیون دلار سرمایه بذری (Seed Funding) به رهبری صندوق General Catalyst و با مشارکت شتاب‌دهنده AI Grant، الکساندر ونگ (Alexandr Wang) و شرکت Recorded Future جذب کند.

نگرانی‌های جدی درباره نقض حریم خصوصی و دور زدن قوانین

پلتفرم املاک Zillow اعلام کرده که استخراج خودکار و جمع‌آوری داده‌ها (اسکرپینگ) نقض صریح قوانین این پلتفرم است و در صورت لزوم اقدامات قانونی لازم را انجام خواهد داد. پلتفرم Airbnb هم تأکید کرده تدابیر فنی سخت‌گیرانه‌ای در برابر استخراج خودکار اطلاعات دارد و در حال بررسی گزارش‌های منتشرشده درباره نحوه استفاده از داده‌های کاربران است. به گفته رسانه 404 Media، پلتفرم Vrbo تا این لحظه به پرسش‌ها پاسخی نداده است.

نگرانی‌ها درباره سامانه‌های هوش مصنوعی غیرشفاف، دقت نامشخص، نبود نظارت قانونی کافی و پتانسیل سوءاستفاده برای آزار و اذیت یا تعقیب افراد، همواره در کنار چنین ابزار‌هایی وجود داشته است. این نگرانی‌ها کاملاً مستند و واقعی هستند؛ چرا که ابزار قبلی این شرکت یعنی GeoSpy پیش از محدود شدن دسترسی، به شکل عمومی در دسترس بود و گزارش‌های رسانه 404 Media نشان می‌دهد برخی افراد از آن برای ردیابی مخفیانه، مکان‌یابی و تعقیب زنان استفاده کرده بودند.

پرسش‌های بی‌پاسخ و خلأهای قانونی

هنوز مشخص نیست که آیا جمع‌آوری خودکار اطلاعات از پلتفرم‌های ثبت مسکن، زمانی که پای نهادهای مجری قانون در میان است، نقض قوانین محسوب می‌شود یا خیر. از طرفی، هنوز معلوم نیست که جستجوی خانه افراد بر اساس تصاویر داخلی به چه مجوزهای قانونی نیاز دارد. با این حال، در شرایطی که مرزهای حقوقی و اخلاقی هنوز مبهم است، این فناوری هم‌اکنون به دست پلیس رسیده و در دنیای واقعی استفاده می‌شود.