مصاحبه مجدد شرکت Proton با کارکنان درباره هوش مصنوعی؛ معیاری تازه برای حفظ یا از دست دادن شغل

شرکت Proton، از پیشگامان شناخته‌شده حریم خصوصی دیجیتال و توسعه‌دهنده سرویس‌های Proton Mail و Proton VPN، قصد دارد با برگزاری مصاحبه‌هایی در سراسر شرکت، نحوه استفاده کارکنان از هوش مصنوعی در فعالیت‌های شغلی را بررسی کند؛ ارزیابی‌هایی که پاسخ به آن‌ها می‌تواند در تعیین سرنوشت شغلی افراد نقشی اساسی داشته باشد. این مجموعه برنامه خود را روز دوشنبه ۲۶ اکتبر در قالب ایمیلی داخلی به کارکنان اطلاع داد؛ پیامی که بعدها به رسانه 404 Media درز کرد.

در این ایمیل، مصاحبه‌های جدید «سرنوشت‌ساز و تعیین‌کننده» توصیف شده‌اند. جمع‌بندی مصاحبه‌کنندگان به‌صورت مکتوب ثبت شده و در ارزیابی جامع سازمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ فرآیندی که می‌تواند به تغییر نقش‌ها و مسئولیت‌های افراد یا حتی تصمیم‌گیری درباره تداوم حضور آن‌ها در Proton منجر شود.

این اقدام در راستای رویکرد فراگیرتر اندی ین (Andy Yen)، مدیرعامل شرکت انجام می‌شود که Proton را به‌سمت بهره‌گیری گسترده‌تر از هوش مصنوعی، از جمله عرضه چت‌بات امنیتی Lumo، هدایت کرده است. با اینکه Proton تا زمان انتشار اولیه گزارش به درخواست رسانه 404 Media پاسخی نداده بود، اما پس از آن با انتشار بیانیه‌ای عمومی در Reddit به این موضوع واکنش نشان داد.

پاسخ و موضع رسمی شرکت Proton

در پیامی که از حساب کاربری رسمی Proton_Team در انجمن r/ProtonMail منتشر شد، این شرکت ادعا کرد که «به‌دنبال تعدیل نیرو به بهانه هوش مصنوعی نیست». مدیران شرکت در رد این ادعا تأکید کردند که مجموعه با کمبود نیروی متخصص مواجه است و در حال حاضر فرآیند جذب نیرو را در بخش‌های مختلف پیش می‌برد.

در ادامه این بیانیه آمده است: «هوش مصنوعی در حال دگرگون کردن صنعت فناوری است و ما نیز همانند دیگران باید شیوه‌های کاری خود را تکامل دهیم تا اثربخشی خود را در این حوزه حفظ کنیم و قابلیت‌های جدید را با سرعت بالاتری به دست کاربران برسانیم.»

این شرکت اعلام کرد که هدف از این مصاحبه‌ها، «ارزیابی نحوه انطباق همکاران با ابزارهای هوش مصنوعی، شناسایی نیازهای حمایتی و مشخص کردن افرادی است که می‌توانند هدایت این تحول را بر عهده بگیرند.»

در نهایت، Proton تأکید می‌کند که در تلاش است «مهارت‌های لازم برای برداشتن گام رو به جلو در جهان پسا هوش مصنوعی را ارزیابی کند» و «حمایت‌های ضروری را برای موفقیت افرادی که به کمک نیاز دارند، فراهم آورد.»

علاوه بر این توضیحات، شرکت Proton در همان اظهارنظر اینترنتی، متن کامل ایمیلی را که به گفته آن‌ها برای گروهی از کارکنان ارسال شده بود، منتشر کرد.

چه کسانی و توسط چه افرادی مصاحبه می‌شوند؟

با این حال، لحن متن ایمیل برای کارکنان تحت تأثیر چندان اطمینان‌بخش نیست: «ما اکنون مصاحبه‌های مجدد را به شکلی گسترده‌تر پیش می‌بریم تا چگونگی تطبیق افراد با هوش مصنوعی و برخورداری آن‌ها از توانمندی‌ها و رویکرد مورد نیاز برای فاز بعدی توسعه Proton را بسنجیم.»

البته قرار نیست با تمام کارکنان مصاحبه شود. طبق این ایمیل، دعوت به مصاحبه بر اساس نیازهای ارزیابی سازمانی اولویت‌بندی خواهد شد و دریافت دعوت‌نامه یا عدم دریافت آن، به خودی خود به معنای نتیجه نهایی نیست؛ چراکه هرگونه تصمیمی درباره ادامه همکاری یا وضعیت استخدامی افراد به‌صورت مجزا اتخاذ خواهد شد.

کارکنانی که به این گفتگوها دعوت می‌شوند، توسط فردی خارج از تیم کاری و زنجیره مدیریتی مستقیم خود ارزیابی خواهند شد؛ مصاحبه‌کنندگانی که از میان مدیران برخوردار از «توانمندی و تسلط اثبات‌شده بر هوش مصنوعی» انتخاب می‌شوند.

این مصاحبه‌ها بین روزهای ۴ تا ۱۱ نوامبر برگزار می‌شود و از پرسنل خواسته شده است تا با نمونه‌های واقعی و ملموس از کاربرد هوش مصنوعی در جلسات حاضر شوند. ایمیل داخلی با صراحت معیارهای ارزیابی را مشخص کرده است: «آماده باشید تا درباره تغییراتی که در شیوه کار خود ایجاد کرده‌اید، نتایج به‌دست‌آمده، آموخته‌ها، مواردی که به نتیجه نرسیدند و کارهایی که در آینده به شکلی متفاوت انجام خواهید داد، گفتگو کنید. صرف ارائه فهرستی از ابزارها برای اثبات این موضوع کافی نخواهد بود.»

انتظارات کلیدی Proton از کارکنان

در این ایمیل، مصاحبه‌ها مسیری برای ارتقای شغلی نیز تصویر شده است؛ به این معنا که به کارکنانی که در روش‌های کاری خود تجدیدنظر کرده، هوش مصنوعی را در عمل به کار گرفته و به انطباق دیگران نیز کمک کنند، مسئولیت‌های بزرگ‌تری واگذار خواهد شد. مدیریت در این فرآیند بر سه ویژگی «کنجکاوی، قدرت قضاوت و چابکی در عمل» تأکید دارد.

بر اساس اطلاعات این ایمیل، خود اندی ین پیش از گسترش این برنامه به سراسر شرکت، ابتدا با بیش از ۴۰ نفر از مدیران ارشد بخش‌های مهندسی و محصول مصاحبه کرده بود.

فناوری هوش مصنوعی پدیده تازه‌ای در Proton نیست؛ دستیار نگارش هوشمند در سال ۲۰۲۴ به سرویس Proton Mail اضافه شد، چت‌بات Lumo در ژوئیه ۲۰۲۵ از راه رسید و در ژوئن ۲۰۲۶ نیز ارتقا یافت. شرکت Proton تأکید می‌کند که هیچ گزارشی از گفتگوهای کاربران با Lumo در سرورها ذخیره نمی‌شود و این چت‌بات به‌طور کامل بر روی زیرساخت‌های اختصاصی شرکت اجرا می‌گردد.

مدیرعامل Proton پیش‌تر در گفتگویی با رسانه Wired اظهار داشته بود که هوش مصنوعی نوعی ابزار نظارتی است و مجموعه Proton برخلاف تمایل اولیه به توسعه این ابزارها روی آورده است. او عنوان کرده بود که دنیای بدون هوش مصنوعی را ترجیح می‌دهد اما پذیرفته که این فناوری ماندگار است؛ رویکردی که نشان می‌دهد دیدگاه او همچنان بر ضرورت همگام‌سازی اجتناب‌ناپذیر با این موج فناورانه استوار است.