آزادسازی ۱۲ گیگابایت حافظه در مک؛ چطور مدل‌های پنهان هوش مصنوعی اپل را با RemoveMacAI پاک کنیم؟

یک ابزار مستقل برای ترمینال مک طراحی شده که مستقیماً به سراغ فایل‌های حجیم هوش مصنوعی اپل می‌رود؛ همان فایل‌هایی که حتی پس از غیرفعال‌کردن قابلیت‌ها، تا ۱۲ گیگابایت از فضای حافظه را اشغال می‌کنند.

در مک‌اواس ۲۶ (macOS 26) همه‌چیز ساده بود و شما با یک دکمه می‌توانستید هوش مصنوعی اپل (Apple Intelligence) را به‌طور کامل خاموش کنید. اما در مک‌اواس ۲۷، اپل این کلید اصلی را حذف کرده و به‌جای آن ده‌ها دکمه متفرقه را در گوشه و کنار منوهای تنظیمات، از جمله بخش Screen Time، پخش کرده است. ماجرا اینجاست که حتی اگر تک‌تک این قابلیت‌ها را خاموش کنید، هیچ تضمینی وجود ندارد که مدل‌های دانلودشده هوش مصنوعی واقعاً از حافظه مک شما پاک شوند.

دقیقاً همین خلاء بزرگ است که ابزاری به نام RemoveMacAI؛ یک ابزار رایگان و متن‌باز از توسعه‌دهنده‌ای با نام کاربری omlahore در گیت‌هاب، قصد برطرف‌کردن آن را دارد.

اپل چه چیزی را حذف کرد؟

کلید اصلی خاموش‌کردن هوش مصنوعی اپل در مک‌اواس ۲۷ به‌کلی ناپدید شده و مدل‌های حجیم، حتی وقتی قابلیت‌ها خاموش هستند، روی هارد سیستم جا خوش می‌کنند.

به گزارش رسانه‌هایی مانند ورج (The Verge) و مک‌رومرز (MacRumors)، اپل در نسخه جدید مک‌اواس کلید سراسری خاموش‌کردن هوش مصنوعی را حذف کرده است. حالا کاربرانی که می‌خواهند از شر این ویژگی‌ها خلاص شوند، مجبورند حدود ده تنظیم مختلف را که در گوشه و کنار سیستم‌عامل پراکنده شده‌اند یکی‌یکی پیدا و غیرفعال کنند. اما مشکل بزرگ‌تر اینجاست: خاموش‌کردن این گزینه‌ها از طریق منوهای خود اپل، لزوماً باعث حذف مدل‌های پایه (Foundation Models) که قبلاً روی مک دانلود شده‌اند نمی‌شود.

این مدل‌ها اصلاً سبک نیستند. طبق اطلاعات رسمی وبسایت پشتیبانی اپل، این ویژگی‌ها در مک‌های مجهز به تراشه M3 و جدید‌تر به فضایی تا ۱۴ گیگابایت نیاز دارند. حتی بر اساس گزارش‌های منتشرشده در شهریور ۱۴۰۵ (سپتامبر ۲۰۲۶)، برخی از کاربران مک‌اواس ۲۷ اعلام کرده‌اند که این فایل‌ها بیش از ۳۰ گیگابایت از حافظه‌شان را بلعیده‌اند؛ رقمی که علاوه بر مدل‌های پایه، احتمالاً شامل داده‌های ابزار‌های ساخت تصویر، پردازش عکس، Genmoji و فایل‌های مرتبط با توسعه‌دهندگان نیز می‌شود.

ابزار RemoveMacAI دقیقاً چه کار می‌کند؟

این ابزار تمام مراحل غیرفعال‌سازی هوش مصنوعی، پاک‌کردن مدل‌ها و جلوگیری از دانلود مجدد آن‌ها را به شکل خودکار و در قالب یک برنامه ساده ترمینال انجام می‌دهد.

برنامه RemoveMacAI در محیط ترمینال اجرا می‌شود و طیف گسترده‌ای از قابلیت‌های Apple Intelligence را هدف می‌گیرد؛ از جمله سیری ارتقایافته، ابزار‌های نگارش (Writing Tools)، جنموجی (Genmoji)، محیط تصویرسازی Image Playground، افزونه ChatGPT، خلاصه‌ساز پیام‌ها و ایمیل‌ها، خلاصه اعلان‌ها، پیش‌بینی هوشمند متن هنگام تایپ، ابزار پاک‌سازی عکس‌ها (Photos Clean Up)، عکس‌های فضایی (Spatial Photos) و قابلیت پیش‌بینی کدها در Xcode.

طبق مستندات پروژه، این اسکریپت فایل‌ها و دارایی‌های مربوط به هر مدل را پاک کرده و سپس راه دانلود دوباره آن‌ها توسط مک‌اواس را سد می‌کند. برای این کار، کاربر باید یک پروفایل پیکربندی (Configuration Profile) را در بخش تنظیمات سیستم تأیید کند. به گفته سازنده، این ابزار به‌جای دستکاری مستقیم فایل‌های محافظت‌شده سیستمی، از سازوکارهای رسمی مدیریت فایل خود اپل برای این کار استفاده می‌کند.

پیش از اجرای فرایند حذف، با دستور removemacai status می‌توانید حجم دقیق هر مدل هوش مصنوعی موجود روی حافظه را مشاهده کنید. همچنین طبق توضیحات سازنده، اگر روزی نظرتان عوض شد، با دستور removemacai revert می‌توانید همه‌چیز را به حالت اول برگردانید و به مک اجازه دهید مدل‌ها را دوباره دانلود کند.

میزان حافظه آزادشده به این بستگی دارد که چه قابلیت‌هایی روی سیستم شما نصب شده باشد. سازنده برنامه تخمین می‌زند حدود ۱۲ گیگابایت فضا آزاد شود؛ با این حال طبق گفته اپل این میزان روی مک‌های M3 به بالا تا ۱۴ گیگابایت می‌رسد و حتی گزارش برخی کاربران نشان می‌دهد این فضا می‌تواند به بیش از ۳۰ گیگابایت هم برسد.

سازگاری و نکاتی که باید بدانید

این ابزار روی مک‌های مجهز به پردازنده‌های اپل سیلیکون با مک‌اواس ۲۷ کار می‌کند، اما یک ریسک سازگاری ثبت‌شده هم وجود دارد که نباید از آن غافل شد.

استفاده از RemoveMacAI نیازمند مک مجهز به اپل سیلیکون با سیستم‌عامل مک‌اواس ۲۷ است. طبق مخزن رسمی گیت‌هاب، کاربرانی که از نسخه macOS 27.0.1 استفاده می‌کنند باید حتماً نگارش ۰.۲.۳ یا بالا‌تر برنامه را نصب داشته باشند. مک‌اواس ۲۶ و نسخه‌های قدیمی‌تر توسط این ابزار پشتیبانی نمی‌شوند.

توسعه‌دهنده مدعی است که این تغییرات با آپدیت‌های بعدی مک‌اواس هم باقی می‌مانند و قابلیت تبدیل گفتار به نوشتار (Dictation) نیز بعد از حذف مدل‌ها همچنان به کار خود ادامه می‌دهد؛ هرچند این ادعاها صرفاً از سوی سازنده مطرح شده و هنوز توسط مراجع مستقل راستی‌آزمایی نشده است.

یک نکته مهم که باید حسابی به آن دقت کنید این است که طبق گزارش مک‌رومرز، برخی از کلیدهای محدودکننده در پروفایل‌های سیستمی که این ابزار به آن‌ها تکیه دارد، از زمان مک‌اواس ۲۶.۴ توسط اپل منسوخ (Deprecated) شده بودند؛ موضوعی که ممکن است سازگاری برنامه با آپدیت‌های بعدی مک‌اواس را تحت‌تأثیر قرار دهد. بنابراین، حتماً قبل از تأیید هر پروفایل یا اجرای دستور نصب، کدهای برنامه را بررسی کنید، از سازگاری نسخه مک خود مطمئن شوید و همیشه یک نسخه پشتیبان (بک‌آپ) تازه داشته باشید. این ابزار رایگان و تحت مجوز MIT عرضه شده و متن‌باز بودن آن امکان بررسی کدها را به کاربران می‌دهد، اما رعایت احتیاط همیشه شرط اول است.

در نهایت، اگر از مک‌های اپل سیلیکون مجهز به مک‌اواس ۲۷ استفاده می‌کنید و تمایلی به استفاده از هوش مصنوعی اپل ندارید، RemoveMacAI راهکاری بسیار عمیق‌تر و تمیزتر از تنظیمات پیش‌فرض خود اپل را پیش پای شما می‌گذارد. البته آپدیت‌های آینده مک‌اواس ممکن است بدون هشدار قبلی عملکرد آن را مختل کنند؛ موضوعی که نشان می‌دهد وقتی تغییرات سیستمی سرعت بیشتری از ابزار‌های کنترل کاربر پیدا می‌کنند، چطور چنین دردسرهایی ایجاد می‌شود. نیاز به یک ابزار مستقل خط فرمان نیز در واقع پاسخی به تصمیم عجیب اپل است که مک‌اواس ۲۷ را بدون هیچ کلید خاموش‌سازی سراسری روانه بازار کرد.