نه قاطع اهالی پنسیلوانیا به چک ۱۰ هزار دلاری: دیتاسنتر هوش مصنوعی آمازون پشت درهای بسته ماند

بسته پیشنهادی ۱۶۵ میلیون دلاری شرکت «نورث‌پوینت» (NorthPoint) برای احداث یک مجموعه دیتاسنتر ۱۳۰۰ جریبی متصل به آمازون، به خاطر مرزبندی‌های ناعادلانه، پنهان‌کاری مدیران و وعده‌های غیرقابل‌اجرا کاملاً به بن‌بست خورد و منتفی شد.

بسته خدمات عمومی ۱۶۵ میلیون دلاری که شامل پرداخت مستقیم ۱۰ هزار دلار به هر یک از خانواده‌های واجد شرایط در شهرک «هزل» (Hazle Township) می‌شد، نتوانست تأییدیه لازم را برای اجرای پروژه هیزل‌نات (Project Hazelnut) به دست آورد. دلیل رد این پیشنهاد به هیچ وجه مخالفت مردم با توسعه اقتصادی نبود، بلکه ساختار این معامله از همان ابتدا به مسئله اشتباهی پاسخ می‌داد.

در پی این اعتراضات، جاش شاپیرو، فرماندار پنسیلوانیا رسماً دیتاسنترهای هوش مصنوعی را از فرآیند صدور مجوزهای سریع این ایالت کنار گذاشت. او شروط تازه‌ای تعیین کرد که هزینه‌های زیرساختی، مشارکت عمومی، استخدام نیروهای بومی، منافع اجتماعی و صرفه‌جویی در مصرف آب را پوشش می‌دهد. این موضوع دیگر صرفاً یک اختلاف نظر ساده بر سر منطقه‌بندی شهری نیست؛ بلکه نقطه عطفی تاریخی برای تک‌تک ایالت‌هایی است که هم‌اکنون پشت میز مذاکره با غول‌های فناوری نشسته‌اند.

این بسته پیشنهادی در واقعیت چه مواردی را پوشش می‌داد؟

بسته منافع رفاهی روی کاغذ بسیار چشمگیر به نظر می‌رسید، اما بندهای جزئی قرارداد نشان داد که ساختار آن صرفاً بر اساس مرزهای یک محدوده شهری خاص چیده شده است.

بسته پیشنهادی نورث‌پوینت مبلغ ۴۵ میلیون دلار را به پرداخت مستقیم نقدی به خانواده‌ها اختصاص داده بود؛ یعنی ۱۰ هزار دلار به ازای هر خانواده واجد شرایط در شهرک هزل. با این حال، پرداخت این مبالغ منوط به آن بود که اولین ساختمان پروژه گواهی پایان کار و بهره‌برداری را دریافت کند؛ مجوزی که انتظار می‌رفت در اواخر سال ۲۰۲۷ صادر شود.

بر اساس گزارش‌ها، پردیس پیشنهادی وسعتی بین ۱۱۰۰ تا ۱۳۰۰ جریب دارد. طبق اسناد پروژه، این طرح شامل ۱۵ ساختمان دیتاسنتر، ۴ ساختمان جانبی، یک پست برق اختصاصی و یک ایستگاه سوئیچینگ است. شرکت نورث‌پوینت به عنوان مجری رسمی پروژه ثبت شده است؛ اما طبق اسناد عمومی که توسط نشریات فورچن و پن‌لایو افشا شد، خدمات ابری آمازون (AWS) به عنوان بهره‌بردار نهایی و احتمالی این مجموعه معرفی شده است. با این حال، سخنگوی آمازون هرگونه مداخله در طراحی یا تأمین مالی این برنامه پرداخت نقدی را رد کرد و تنها گفت که این شرکت در حال مذاکره با نورث‌پوینت بر سر مکان احداث پروژه بوده است.

همین فاصله میان آنچه اسناد دولتی نشان می‌دادند و موضع‌گیری رسمی آمازون، به سوءظن و نگرانی ساکنان نسبت به پنهان‌کاری‌ها دامن زد. زمانی که مردم یک منطقه نتوانند تشخیص دهند چه کسی واقعاً سود اصلی را از یک ابرپروژه می‌برد، یک چک ۱۰ هزار دلاری کم‌تر شبیه به نشانه حسن‌نیت به نظر می‌رسد و بیش‌تر رنگ‌وبوی یک پیشنهاد حق‌السکوت به خود می‌گیرد.

چرا این حساب‌وکتاب برای مردم منطقه جور درنمی‌آمد؟

همسایگان خارج از شهرک هزل باید تمام هزینه‌ها و تبعات سنگین پروژه را به جان می‌خریدند، بدون اینکه واجد شرایط دریافت حتی یک سنت باشند.

ساکنان شهرک‌های هیزلتون و شوگرلوف ممکن است با اثرات منفی ناشی از ساخت‌وساز، زیرساخت‌های خطوط انتقال برق، سروصدا، ترافیک و جهش احتمالی هزینه‌های آب و برق دست‌وپنجه نرم کنند؛ در حالی که هیچ‌کدام از آن‌ها واجد شرایط دریافت حتی یک دلار خسارت یا پاداش نقدی نیستند.

یکی از نمونه‌های بارز، پروژه خط انتقال برق شوگرلوف است؛ یک خط انتقال ۵۰۰ کیلوولتی که ساخت آن در دست برنامه‌ریزی است. شرکت برق منطقه‌ای پی‌پی‌ال مدعی است این خط برای پاسخ به تقاضای کل منطقه است و ربطی به یک مشتری منفرد ندارد؛ با این حال، اجرای آن نیازمند قطع گسترده درختان و تصاحب زمین‌هایی است که به ساکنان خارج از مرز شهرک تعلق دارد. جوامع دیگری هم که در شرایط مشابه قرار گرفته‌اند به این واقعیت پی برده‌اند که توسعه‌دهندگان حتی می‌توانند زمین‌های مردم را برای ساخت زیرساخت‌های دیتاسنتر هوش مصنوعی به تصاحب خود درآورند.

اینکه ساکنان این پیشنهاد را «رشوه» نامیدند، توصیف خود مردم بود و نه یک حکم قضایی. با این حال، مدیر اجرایی کمیسیون اخلاق پنسیلوانیا اعلام کرد که چنین توافقی تنها زمانی اخلاقی خواهد بود که ناظران و مقامات محلی نیز رفتاری دقیقاً مشابه ساکنان عادی دریافت کنند؛ اما همین نوع ادبیات به تنهایی نشان می‌دهد که ساختار این معامله از دید ناظران بیرونی تا چه حد مشکوک به نظر می‌رسید.

برای مردمی با پیشینه تلخ دهه‌ها معدن‌کاری زغال‌سنگ، زمین‌های مخروبه صنعتی و آلودگی‌های شیمیایی، بدبینی نسبت به قراردادهایی که تنها منابع منطقه را می‌بلعند کاملاً منطقی است؛ این احتیاط، حاصل تجربیاتی تلخ و گران‌بها است.

توسعه‌دهندگان از این پس باید چه تفاوتی در رویکرد خود ایجاد کنند؟

صنعت فناوری به تعهداتی الزام‌آور در سراسر مناطق تحت‌تأثیر نیاز دارد، نه چک‌هایی مشروط که فقط برای یک کد پستی خاص کشیده می‌شوند.

پرداخت مستقیم وجه نقد که به مرزهای یک شهرک خاص محدود شده باشد، توافق منافع جمعی نیست؛ بلکه یک بند مالی پنهان‌کارانه با مشکلی جدی در شفافیت است.

توافق‌های پایدار باید شامل سقف‌های قانونی و الزام‌آور برای مصرف آب و برق، ارزیابی‌های مستقل زیست‌محیطی و افشای کاملاً شفاف هویت بهره‌بردار نهایی باشند. این قراردادها همچنین نیازمند تعهدات مشخص برای جمع‌آوری و پاکسازی تأسیسات در پایان دوره بهره‌برداری و ارائه خدمات به تک‌تک مناطقی هستند که بار فیزیکی پروژه را به دوش می‌کشند. دستور اجرایی فرماندار شاپیرو معیار جدیدی را برای پنسیلوانیا رقم زد؛ سایر بازیگران این صنعت نیز باید آن را به عنوان یک الگو مد نظر قرار دهند، نه اینکه منتظر بمانند تا خشم عمومی گریبان‌گیر خودشان شود.

زیرساخت‌هایی که ابزار‌های روزمره هوش مصنوعی ما را به کار می‌اندازند، این روز‌ها در جلسات شوراهای محلی به بحث و چانه‌زنی گذاشته می‌شوند؛ آن هم در شرایطی که قبوض برق شهروندان و ارزش خانه‌هایشان به عنوان وثیقه این طرح‌ها به خطر می‌افتد. اینکه آیا این تأسیسات در نهایت ساخته خواهند شد یا نه، حالا بیش از همیشه به یک سؤال مشروط تبدیل شده است. جوامع محلی میزبان این تأسیسات، به دنبال تعهدات الزام‌آور هستند نه چک‌های مشروط؛ آن‌ها خواهان یک جایگاه واقعی پشت میز تصمیم‌گیری هستند، آن هم پیش از آنکه اولین مجوزها روی کاغذ بیاید.