دسترسی بی‌سابقه Siri AI به اطلاعات شخصی؛ چگونه اختیارات دستیار هوشمند اپل را محدود کنیم؟

اپل در سیستم‌عامل iOS 27 دستیار صوتی خود را بازطراحی اساسی کرده و نسخه جدیدی مبتنی بر هوش مصنوعی را با نام Siri AI ارائه داده است. این دستیار شخصی نوین می‌تواند به داده‌های شخصی کاربران و برنامه‌های متفرقه (در صورت پشتیبانی) دسترسی پیدا کند، اقداماتی را به نیابت از کاربر انجام دهد، محتوای صفحه نمایش را ببیند و تقریباً مانند یک ایجنت واقعی عمل کند. هرچند اپل تأکید می‌کند که تمامی اطلاعات کاربران کاملاً خصوصی باقی می‌ماند (حتی زمانی که دستیار برای انجام کاری یا جستجوی اطلاعات فراتر از داده‌های دستگاه به فضای ابری متصل می‌شود)، اما کاملاً طبیعی است که دسترسی یک دستیار هوش مصنوعی به این حجم وسیع از داده‌ها، احساس نگرانی را در میان برخی کاربران برانگیزد.

به همین دلیل امکان محدود کردن دسترسی Siri به داده‌های شخصی کاربران فراهم شده است؛ به‌ویژه برای کسانی که از آیفون، آیپد یا مک سازگار با Apple Intelligence و مجهز به iOS 27 استفاده می‌کنند و Siri AI جدید را فعال کرده‌اند. برای این کار کافی است به مسیر Settings > Siri > App Access بروید، برنامه مورد نظر را انتخاب کرده و گزینه «Learn from this App» را خاموش کنید. راهکار دیگر این است که در همان بخش تنظیمات وارد Apps شوید، برنامه مد نظر را انتخاب کنید و گزینه «Learn from this App» را غیرفعال سازید.

در همان بخش، می‌توانید گزینه «Suggest App» را نیز غیرفعال کنید؛ قابلیتی که برنامه‌ای را درون برنامه‌ای دیگر پیشنهاد می‌دهد؛ مانند افزودن یک برنامه زمانی از داخل ایمیل به تقویم. با این حال باید توجه داشت که این پردازش‌ها روی خود دستگاه انجام می‌شوند و اطلاعات به هیچ مقصدی خارج از گوشی منتقل نمی‌گردد. در نهایت، در بخش قبلی تنظیمات Siri، می‌توانید گزینه «Automatic Visual Look Up» را که برای شناسایی اشیا و مکان‌های موجود در اسکرین‌شات‌ها استفاده می‌شود، خاموش کنید؛ برای غیرفعال‌سازی کلی نیز می‌توان از مسیر Settings > Siri دستیار را خاموش کرد.

درک معماری فنی نسخه کاملاً جدید Siri AI

اپل اعلام کرده که نسخه جدید Siri از مدل‌های پایه نسل بعدی این شرکت (Apple Foundation Models) نیرو می‌گیرد که با همکاری گوگل و مدل‌های Gemini توسعه یافته‌اند. این مدل‌ها هم روی دستگاه و هم روی سرورها با بهره‌گیری از رایانش ابری خصوصی (Private Cloud Compute یا PCC) اجرا می‌شوند. اپل می‌گوید سیستم PCC «دسترسی به هوش پیشرفته و مرزی را در اختیار کاربران قرار می‌دهد و هم‌زمان حریم خصوصی و امنیت آیفون را به فضای ابری گسترش می‌دهد.» علاوه بر این، کوپرتینویی‌ها مدعی هستند هر زمان که Siri نیازمند اتصال به فضای ابری باشد، درخواست‌ها و داده‌های شخصی کاربران ذخیره نمی‌شوند و در دسترس اپل یا هیچ فرد دیگری قرار نخواهند گرفت؛ وعده‌ای که اپل بر امکان راستی‌آزمایی مستقل آن توسط کارشناسان تأکید می‌کند.

برای اقدامات روزمره، Siri از پردازش روی دستگاه بهره می‌برد و با استفاده از موتور عصبی (Neural Engine) تعبیه‌شده در تراشه آیفون، داده‌ها را مستقیماً تحلیل می‌کند. پردازش زمینه و کانتکست شخصی، ورودی‌های صوتی و تعاملات مربوط به App Intents همگی درون دستگاه انجام می‌شوند؛ این یعنی متن پیام‌ها، اطلاعات شخصی و فایل‌های صوتی ضبط‌شده هرگز از آیفون خارج نمی‌شوند و تمام این فعالیت‌ها حتی بدون نیاز به اتصال اینترنت نیز کار می‌کنند.

هنگامی که انجام یک وظیفه نیازمند مدل‌های زبانی بزرگ‌تر باشد، اپل از زیرساخت PCC استفاده می‌کند که اتصالی ایمن با سرورهای اختصاصی مجهز به اپل سیلیکون برقرار می‌سازد. در این فرایند، صرفاً داده‌های دقیقی که برای پاسخ به درخواست لازم است ارسال می‌شوند. به محض آنکه سرور درخواست را پردازش کرده و پاسخ را به دستگاه بازگرداند، هیچ ردپایی روی سرور باقی نمی‌ماند، چراکه این سامانه هیچ‌گونه داده شخصی را ذخیره یا ثبت نمی‌کند.

آیا باید دسترسی‌های Siri را محدود کرد؟

اگرچه اپل تضمین داده که هیچ داده‌ای با شخص ثالث به اشتراک گذاشته نمی‌شود و تاکنون نیز دلیل موجهی برای نگرانی وجود نداشته است (به این معنا که هیچ پژوهشگر امنیتی خروج داده‌های شخصی کاربران را اثبات نکرده است)، با این حال کاملاً قابل درک است که برخی کاربران ترجیح دهند برنامه‌های بانکی و اطلاعات حساس آن‌ها در دسترس دستیار صوتی قرار نگیرد.

در استفاده‌های روزمره، دستیار Siri AI کارایی بالای خود را در اموری مانند یادآوری پیام‌ها، یافتن لینک پادکستی که هفته‌ها قبل دریافت شده یا حتی یادآوری موضوع گفت‌وگویی که ماه‌ها پیش انجام گرفته، ثابت کرده است. این دستیار همچنین با نگاه کردن به صفحه نمایش برای عیب‌یابی و راهنمایی، ذخیره اطلاعات با کمک هوش بصری (Visual Intelligence)، ثبت رویدادها در تقویم و حتی ترجمه متون، عملکرد بسیار مفیدی به نمایش می‌گذارد.

تصمیم‌گیری برای محدود کردن Siri در نهایت به این بستگی دارد که آیا روزانه از این دستیار شخصی استفاده می‌کنید یا خیر. اپل پس از سال‌ها وعده، سرانجام دستیار هوشمندی ارائه کرده که واقعاً کاربردی است و برخلاف چت‌بات‌های دیگری مانند ChatGPT یا Gemini، از اطلاعات شخصی برای تبلیغات هدفمند یا فروش داده‌ها به دیگران بهره نمی‌گیرد. با این اوصاف، دلیل فنی یا امنیتی نگران‌کننده‌ای برای مسدودسازی دسترسی Siri به برنامه‌ها وجود ندارد، اما در صورت تمایل، اکنون شیوه دقیق اعمال این محدودیت‌ها را می‌دانید.