خالق لینوکس: «هوش مصنوعی دالان اعتیادآور ورود به برنامه‌نویسیه»، اما کار‌های حساس رو دستش نسپارید!

این روز‌ها که همه‌جا پر شده از تیترهای نگران‌کننده و آخرالزمانی درباره هوش مصنوعی، یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های دنیای فناوری زاویه دید کاملاً متفاوتی رو رو کرده است؛ اون هم کسی نیست جز لینوس توروالدز (Linus Torvalds)، خالق و مدیر اصلی هسته لینوکس.

توروالدز در جریان اجلاس اخیر «Open Source Summit» که توسط بنیاد لینوکس در شهر پراگ جمهوری چک برگزار شد، روی صحنه رفت تا خاطرات روز‌های اولیه لینوکس و ماجرای خلق گیت (Git) رو زنده کنه، اما در این بین به نکته جالب‌تری هم پرداخت: اینکه هوش مصنوعی چطور معنا و حس‌وحال برنامه‌نویس بودن در دنیای امروز رو متحول کرده است.

پیام اصلی او این بود که هوش مصنوعی می‌تونه برنامه‌نویسی رو برای تازه‌کارها و نوجوان‌هایی که می‌خوان راهشون رو توی این صنعت ترسناک و فوق‌پیشرفته پیدا کنن، از اون حالت دلهره‌آور و ترسناک خارج کنه.

او با لحنی نیمه‌شوخی گفت: «مردم عاشق این هستن که از هوش مصنوعی بد بگن و ازش متنفر باشن. ولی به نظر من یه ابزار فوق‌العاده جالب و به شدت کاربردیه؛ مثل یه دالان اعتیادآور برای ورود به برنامه‌نویسیه و راهی عالی برای نوشتن کدهای واقعاً باکیفیت به حساب میاد.»

ماجرای هوش مصنوعی و کدهای «افتضاح»

توروالدز در ادامه صحبت‌هاش گفت وقتی تازه برنامه‌نویسی رو شروع کرده بود، بازی‌های کامپیوتری می‌ساخت که «افتضاح و مزخرف» بودن! ولی اون زمان مشکلی نداشت، چون راستش بقیه چیز‌ها هم تو اون دوران افتضاح بود!

او در این باره گفت: «اون زمان‌ها استانداردها و سطح توقعات خیلی پایین بود، مگه نه؟» و اضافه کرد که وقتی کارهایش را با خروجی‌های اون دوره مقایسه می‌کرد، اصلاً احساس شرمندگی یا خجالت نداشت. اما برنامه‌نویس‌های جوونی که امروز پا به این صنعت می‌ذارن، وقتی تلاش‌های کوچک و ناشیانه خودشون رو با کار‌های بی‌نقص و فوق‌العاده صیقلی دوروبرشون مقایسه می‌کنن، خیلی سریع سرخورده و خجالت‌زده می‌شن.

به عقیده توروالدز، دقیقاً همین‌جاست که هوش مصنوعی به دادشون می‌رسه. این ابزار‌ها سد ورود رو پایین میارن تا اون قدم‌های اول، دیگه بی‌ارزش یا بی‌معنی به نظر نرسن.

توروالدز توضیح داد: «وقتی می‌خواید وارد برنامه‌نویسی بشید، مانع ورود باید اون‌قدری پایین باشه که بتونید کار رو شروع کنید و از این مسیر لذت ببرید تا یادگیری براتون آسون بشه؛ چون یاد گرفتن کامل این مهارت زمان زیادی طول می‌کشه.»

اما او در عین حال نسبت به استفاده از هوش مصنوعی برای کار‌های «جدی» و حساس، به خصوص در ابتدای راه، هشدار داد. به گفته او، کسی که از این ابزار استفاده می‌کنه باید دقیقاً بدونه چه کاری می‌خواد انجام بده و خروجی نهایی قراره دقیقاً چی باشه تا بتونه استفاده درستی ازش بکنه.

هر چیزی غیر از این، ریسک بزرگیه که می‌تونه عواقب خطرناکی داشته باشه. به همین خاطر، بهترین کار اینه که قبل از رفتن سراغ هر کار جدی‌تر، اول با پروژه‌های تفننی، تمرینی یا شخصی شروع کنید.

او در جمع‌بندی این بخش گفت: «فکر می‌کنم وقتی مشغول یه کار واقعی و حساس هستید، باید توی استفاده از هوش مصنوعی حسابی محتاط باشید. اما این ایده که هوش مصنوعی دالان اعتیادآور ورود به دنیای برنامه‌نویسی باشه رو واقعاً دوست دارم.»

جنگ با آتش به کمک آتش!

توروالدز در بخش دیگه‌ای از صحبت‌هاش به پچ‌ها و گزارش‌های آسیب‌پذیری تولیدشده توسط هوش مصنوعی اشاره کرد. در اواسط ماه مه ۲۰۲۶، او لیست ایمیل‌های لینوکس (Linux mailing list) رو به خاطر پر شدن از گزارش‌های بی‌خاصیتِ تولیدشده با هوش مصنوعی، وضعیتی توصیف کرده بود که «کنترلش تقریباً غیرممکن شده است».

او در اون مقطع گفته بود: «سیل ممتد گزارش‌های هوش مصنوعی عملاً لیست امنیتی ما رو غیرقابل مدیریت کرده؛ چون آدم‌های مختلف با ابزار‌های مشابه سراغ یه مشکل تکراری می‌رن و حجم عظیمی از گزارش‌های تکراری روی سرمون ریخته.»

«توسعه‌دهنده‌ها تمام وقتشون رو می‌ذارن تا فقط این پیام‌ها رو به آدم‌های درست فوروارد کنن یا بگن "این مورد که یک هفته یا یک ماه پیش برطرف شد" و به بحث‌های عمومی ارجاع بدن.»

حالا توروالدز دوباره روی این ارزیابی خودش پافشاری کرده و می‌گه مشکل اصلی اینه که بعضی‌ها اصلاً «اهمیتی به این ماجرا نمی‌دن» و می‌رن دنبال پیدا کردن نقص توی چیز‌هایی که سال‌هاست هیچ‌کس حتی ازشون استفاده نمی‌کنه!

«ما مدام پچ‌های رندوم و بی‌هدف بیشتری دریافت می‌کنیم؛ گاهی برای مشکلات امنیتی واقعاً حیاتی، و گاهی هم برای بخش‌هایی که بیست ساله هیچ‌کس بهشون دست نزده، صرفاً به این دلیل که کسی براش مهم نیست.»

«وقتی یه بات هوش مصنوعی رو می‌ندازید روی کد و ازش می‌پرسید: "هی، این تو نشتی حافظه (Memory Leak) داریم؟"، بات بهتون می‌گه: "برام مهم نیست که دیگه هیچ‌کس از این درایور استفاده نمی‌کنه، من با کمال میل تمام گزارش‌های خطایی که پیدا کنم رو بهت تحویل می‌دم!". در نتیجه، مدیران سیستم مجبور می‌شن بین پچ‌های مهم و پچ‌های کاملاً به دردنخور سرگردان بشن.»

با این حال او نتیجه گرفت: «ولی روی هم رفته، فکر می‌کنم این روند به بهتر شدن بیس کدهای ما کمک می‌کنه.»

اما بهای این پیشرفت، استرس و فرسودگی شدید مدیران و نگهدارنده‌های لینوکس است.

توروالدز تاکید کرد: «این مسئله اون‌قدری نگهدارنده‌ها رو تحت فشار گذاشته که خودش تبدیل به یه بحران شده. دیروز توی نشست نگهدارنده‌ها، می‌تونم بگم سه‌چهارم گفتگوها درباره این بود که چطور ابزار‌های هوش مصنوعی — هم تولید کد و هم بررسی کدها — رو کم‌استرس‌تر، موفق‌تر و برای همه مفیدتر کنیم.»

«این بدون شک یه معضل بزرگه.»

اما راه‌حل این ماجرا در کمال تعجب «هوش مصنوعی کم‌تر» نیست، بلکه درست برعکس؛ استفاده از هوش مصنوعی بیشتره!

توروالدز می‌گه: «ما تا حدی داریم با سیل ابزار‌های هوش مصنوعی خودمون برای بررسی پچ‌ها، به جنگ سیل پچ‌های رباتیک می‌ریم! مردم به شوخی می‌گن ربات‌ها دارن با ربات‌ها مذاکره و تبادل نظر می‌کنن، و در دنیای واقعی هم دقیقاً همین اتفاق داره می‌افته!»