ترامپ واردات ربات‌های صنعتی خارجی را تهدید امنیت ملی اعلام کرد؛ احتمال وضع تعرفه‌های سنگین

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، واردات ربات‌های کارخانه‌ای ساخت خارج را تهدیدی علیه امنیت ملی این کشور اعلام کرد. او ضمن صدور دستور آغاز مذاکرات تجاری تازه با شرکای بین‌المللی، احتمال وضع تعرفه‌های گمرکی جدید بر واردات این رده از ماشین‌آلات صنعتی را در آینده مطرح کرده است.

فرمان ریاست‌جمهوری ترامپ که در تاریخ ۲۸ اکتبر صادر شد، نشان‌دهنده تشدید نظارت دولت بر ربات‌های صنعتی ساخت خارج است؛ اقدامی که می‌تواند فرآیندهای تولید شرکت‌های بزرگ آمریکایی متکی بر این ماشین‌آلات را با پیچیدگی روبه‌رو کند. این شرکت‌ها شامل خودروسازان دیترویت نظیر جنرال موتورز و فورد، خودروساز برقی تسلا و غول‌های صنایع هوافضا و دفاعی مانند بوئینگ و لاکهید مارتین می‌شوند.

در متن این فرمان، ربات‌ها و ماشین‌آلات صنعتی به‌عنوان ارکان حیاتی تولید سامانه‌های تسلیحاتی ارتش آمریکا و هم‌چنین «نیروی محرکه» تمام بخش‌های زیرساختی حیاتی اقتصاد این کشور توصیف شده‌اند. این فرمان با استناد به تحقیقات انجام‌شده به سرپرستی هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، خاطرنشان می‌کند که واردات این ربات‌ها «پایگاه صنعتی ایالات متحده را با خطر مواجه کرده و رقابت‌پذیری بلندمدت کشور را در حوزه‌ای که روزبه‌روز برای امنیت ملی حیاتی‌تر می‌شود، تهدید می‌کند».

بر اساس یافته‌های ادعایی وزارت بازرگانی، این تجهیزات خارجی دارای «خطرات امنیتی و ایمنی منحصربه‌فردی» هستند که می‌تواند به «آسیب‌پذیری‌های سایبری قابل‌توجه با پیامدهای سنگین برای ایالات متحده» منجر شود.

این ادبیات یادآور توجیهاتی است که کمیسیون ارتباطات فدرال (FCC) برای ممنوعیت مدل‌های جدید ربات‌های خارجی نظیر جاروبرقی‌های رباتیک، سگ‌های رباتیک چهارپا و ربات‌های انسان‌نما در ژوئیه ۲۰۲۶ به‌کار برد. با این حال، اقدام پیشین FCC به‌طور مشخص بازوهای رباتیک صنعتی و سایر ربات‌های ثابت مستقر در خطوط خودروسازی و انبارهای لجستیکی را از این محدودیت مستثنی کرده بود.

دستور جدید ترامپ مبنی بر «تنظیم و بازنگری در واردات ربات‌ها، ماشین‌آلات صنعتی و قطعات آن‌ها» در پی آن است که ظرف مدت ۱۸۰ روز از تاریخ صدور، توافق‌های جدیدی با شرکای تجاری به سرانجام برساند. این فرمان هشدار می‌دهد چنانچه تا پایان این مهلت توافقی حاصل نشود، رئیس‌جمهور ممکن است تدابیر بیشتری نظیر اعمال «تعرفه‌ها، عوارض گمرکی، سهمیه‌بندی و هزینه‌های مازاد» بر واردات مذکور اتخاذ کند.

طبیعتاً پرداخت هرگونه تعرفه یا هزینه گمرکی تازه بر دوش شرکت‌های آمریکایی واردکننده این تجهیزات خواهد افتاد. این مسئله هزینه‌های تولید در خاک آمریکا را افزایش می‌دهد، آن هم در شرایطی که ایالات متحده به دومین بازار بزرگ به‌کارگیری ربات‌های صنعتی در جهان تبدیل شده است؛ بر اساس گزارش فدراسیون بین‌المللی رباتیک، تنها در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۳۸٬۵۰۰ ربات صنعتی تازه در کارخانه‌های ایالات متحده نصب شده است.

شرکت‌های بزرگ خودروسازی و هوافضای آمریکا معمولاً بازوهای رباتیک غول‌پیکر خطوط تولید خود را از چهار سازنده برتر این حوزه (موسوم به چهار غول بزرگ)، شامل شرکت‌های FANUC، ABB، Yaskawa و KUKA خریداری می‌کنند که دفتر مرکزی آن‌ها در ژاپن، سوئیس و آلمان قرار دارد. در حال حاضر هیچ شرکت آمریکایی سخت‌افزار سنگین مشابهی برای بازوهای رباتیک بزرگ صنعتی تولید نمی‌کند، هرچند این تولیدکنندگان خارجی تأسیسات مهندسی و مونتاژ خود را در خاک ایالات متحده گسترش داده‌اند.

حتی آمازون که بیشترین تعداد کارگران رباتیک را در سراسر جهان به خدمت گرفته است، با وجود سرمایه‌گذاری گسترده در توسعه خط تولید اختصاصی و ساخت بازوهای تخصصی، همچنان به برخی از ربات‌های خارجی نظیر بازوهای رباتیک ساخت شرکت ژاپنی FANUC وابسته است.

فرمان ترامپ نیز خود اذعان می‌کند که شرکت‌های رباتیک آمریکایی توان تولید ربات‌های صنعتی در ابعاد متناسب با «نیازهای امنیت ملی» را ندارند و ایالات متحده «برای تأمین اکثر رده‌های ربات‌ها، ماشین‌آلات صنعتی و قطعات آن‌ها به واردات خارجی وابسته است».

با این همه، وضع تعرفه احتمالی توسط ترامپ دست‌کم با ممنوعیت کامل واردات تفاوت خواهد داشت. علاوه بر این، همان‌طور که شرکت اینتل اخیراً نشان داد، غول‌های فناوری آمریکا می‌توانند حتی در صورت برقراری ممنوعیت‌های رسمی، معافیت‌های ویژه‌ای از دولت ترامپ برای ادامه بهره‌گیری از ربات‌های ساخت خارج دریافت کنند.