پیامدهای پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات آمریکا برای انرژی‌های پاک و مراکز داده هوش مصنوعی

تا همین سال ۲۰۲۲، بسیاری از مدیران شرکت‌های بزرگ آمریکایی و جامعه سرمایه‌گذاران از معیارهای زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) به‌عنوان ستون اصلی سرمایه‌داری ذی‌نفعان تمجید می‌کردند. با این حال، به دلایلی کاملاً قابل درک، این رویکرد خیلی زود تغییر کرد.

دونالد ترامپ نه‌تنها با ادبیات تند خود و اطلاق عبارت «کلاهبرداری سبز نوین»، واژه‌هایی چون پایداری، تغییرات اقلیمی و معیارهای ESG را بی‌اعتبار کرد، بلکه دولت او با لغو مقررات زیست‌محیطی، حذف یارانه‌ها و اعتبارات مالیاتی انرژی پاک، متوقف کردن بودجه پروژه‌های بادی و خورشیدی و حمایت همه‌جانبه از صنایع سوخت فسیلی، این عقب‌گرد را شتاب بخشید.

با این حال، سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه در میان حامیان مالی دولتی و خصوصی پروژه‌های زیرساختی و نوآوری‌های فناوری پاک، همچنان پویا و زنده است. به دنبال نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای که کنترل مجلس نمایندگان و سنا را به دموکرات‌های حامی محیط زیست سپرد، چشم‌انداز احیای برنامه‌های انرژی پاک ناگهان روشن‌تر شده است.

سهام شرکت‌های انرژی پاک و خورشیدی یک روز پس از اعلام نتایج انتخابات رشد قابل توجهی را تجربه کرد. تحلیلگران بانک بارکلیز در یادداشتی تأکید کردند که این نتیجه سیاسی می‌تواند ریسک مداخلات حزبی در مشوق‌های انرژی تجدیدپذیر را کاهش دهد و از جنبه‌های اقتصادی و بلندمدت سرمایه‌گذاری در حوزه‌های انرژی بادی، خورشیدی و ذخیره‌سازی باتری در آمریکا بهتر محافظت کند.

اگرچه ترامپ می‌تواند مصوبات مربوط به بازگرداندن یارانه‌ها، اعتبارات مالیاتی و احیای پروژه‌ها را وتو کند و دستورات اجرایی جدیدی در حوزه سیاست‌های انرژی صادر نماید، اما برخی جمهوری‌خواهان ممکن است برای جلب رضایت رأی‌دهندگانی که از قیمت‌های سرسام‌آور انرژی به ستوه آمده‌اند، با دموکرات‌ها برای بی‌اثر کردن وتوی رئیس‌جمهور همراه شوند؛ این نارضایتی عمومی به‌روشنی در تصویب چندین طرح ایالتی برای جلوگیری از احداث مراکز داده پرمصرف متجلی شده است.

پیروزی دموکرات‌ها توجه‌ها را به طرح دوحزبی اصلاح فرآیند صدور مجوزها جلب کرده است که در انتظار تأیید سنا قرار دارد. چند تن از دموکرات‌های ترقی‌خواه خواهان به تعویق انداختن رای‌گیری تا زمان آغاز به کار کنگره جدید در ماه ژانویه هستند تا فرصت کافی برای بازنویسی بندهایی به نفع پروژه‌های تجدیدپذیر در برابر طرح‌های سوخت فسیلی داشته باشند.

در نهایت، نتایج این انتخابات می‌تواند چشم‌انداز پیش‌روی سرمایه‌گذاران حوزه انرژی پاک را بهبود بخشد. این روند به احتمال زیاد با سرمایه‌گذاران تأثیرگذار آغاز خواهد شد؛ گروهی که هدفشان دستیابی به بازده مالی رقابتی هم‌زمان با ایجاد آثار مثبت اجتماعی و زیست‌محیطی است. فرصت‌های متنوعی در بازارهای سهام عمومی نظیر صندوق‌های مشترک و صندوق‌های قابل معامله (ETF) متمرکز بر شرکت‌های انرژی پاک وجود دارد، اما بسیاری از سرمایه‌گذاران به دنبال موقعیت‌های سرمایه‌گذاری اختصاصی در حوزه‌های اوراق درآمد ثابت، سهام خصوصی، اعتبارات خصوصی، سرمایه‌گذاری خطرپذیر، دارایی‌های فیزیکی و طرح‌های محلی هستند.

آمیت بوری، مدیر ارشد شبکه جهانی سرمایه‌گذاری تأثیرگذار (GIIN)، اشاره می‌کند که رویکردهای گوناگونی برای هدایت سرمایه‌گذاران به سمت انرژی‌های پاک وجود دارد. بر اساس نظرسنجی سال ۲۰۲۶ این نهاد، ۵۶ درصد از سرمایه‌گذاران تأثیرگذار در بخش انرژی پاک سرمایه‌گذاری کرده‌اند و ۲۵ درصد از آن‌ها قصد دارند این میزان را در پنج سال آینده افزایش دهند؛ شایان ذکر است که این نظرسنجی پیش از برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای انجام شده بود.

جاستینا لای، مدیر ارشد در شرکت مدیریت سرمایه LNW، معتقد است که زیرساخت‌های انرژی پاک از دیدگاه مالی فوق‌العاده جذاب هستند؛ زیرا اهداف مالی و اهداف زیست‌محیطی در این حوزه یکدیگر را تقویت می‌کنند. شرکت LNW از مجموع ۱۲٫۱ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت خود، حدود ۳٫۵ میلیارد دلار را به راهبردهای تأثیرگذار اختصاص داده است. به گفته او، اگرچه تفکیک دقیق مشتریان فعال در حوزه فناوری پاک دشوار است، اما مقابله با تغییرات اقلیمی رایج‌ترین اولویتی است که مشتریان بر آن تأکید دارند.

اگرچه در سال ۲۰۲۶ هم‌زمان با جهش بهای نفت خام و پیشتازی کالاهای سنتی انرژی در بازار، تمرکز بر ظرفیت‌های انرژی تجدیدپذیر کار ساده‌ای نبود، اما عواملی وجود دارد که حتی سرمایه‌گذاران سنتی نیز باید به آن‌ها توجه داشته باشند.

او رشد فزاینده تقاضای برق در آمریکا (که بخشی از آن مستقیماً با مراکز داده گره خورده است)، فرسودگی و محدودیت شبکه توزیع، نیاز مبرم به ذخیره‌سازی انرژی، تأثیر تحولات ژئوپلیتیک بر امنیت انرژی و افزایش هزینه‌ها را از عوامل کلیدی رشد سرمایه‌گذاری در انرژی پاک دانست. او افزود با توجه به کاهش هزینه‌ها و تکامل فناوری‌های پاک، انرژی‌های تجدیدپذیر حتی بدون دریافت هیچ‌گونه یارانه‌ای، کم‌هزینه‌ترین گزینه برای احداث نیروگاه‌های جدید به‌شمار می‌روند.

آمار و ارقام این ادعا را تأیید می‌کنند. بر اساس تازه‌ترین گزارش مؤسسه بلومبرگNEF، ایالات متحده در مسیر ثبت رکوردی تاریخی برای افزودن ۸۹ گیگاوات ظرفیت انرژی پاک تا پایان سال ۲۰۲۶ قرار دارد و پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال ۲۰۲۷ نیز فراتر رود. علاوه بر این، طبق گزارش اخیر صندوق دفاع از محیط زیست و اطلس پابلیک پالیسی، تنها در نیمه اول سال جاری ۱۱٫۵ گیگاوات انرژی خورشیدی، ۸٫۳ گیگاوات ذخیره‌سازی باتری و ۶٫۳ گیگاوات انرژی بادی نصب شده است.

بر اساس داده‌های پایگاه Clean Investment Monitor که پروژه مشترک گروه رودیوم و مرکز تحقیقات سیاست‌های انرژی و محیط زیست دانشگاه MIT است، حجم سرمایه‌گذاری آمریکا تنها در بخش انرژی پاک و حمل‌ونقل در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ به ۷۵ میلیارد دلار رسید؛ این رقم دومین رکورد فصلی تاریخ به‌شمار می‌رود و رشدی ۲۲ درصدی را نسبت به فصل پیش نشان می‌دهد.

زنجیره تأمین نیز به‌شکل چشمگیری تقویت شده است. طبق گزارش این پایگاه در ماه اکتبر، ظرفیت تولید ماژول‌های خورشیدی، پره‌ها و توربین‌های بادی در سه‌ماهه سوم امسال نسبت به سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۵ حدود ۵۰ درصد افزایش یافته که نشان‌دهنده راه‌اندازی تأسیسات تولیدی جدید است. هم‌چنین در طول چهار فصل گذشته، ۲۷۷ میلیارد دلار در سرتاسر آمریکا در زمینه تولید و به‌کارگیری انرژی‌های تجدیدپذیر، خودروهای پاک، برقی‌سازی ساختمان‌ها و فناوری‌های مدیریت کربن سرمایه‌گذاری شده است.

هانا هس، مدیر بخش انرژی و اقلیم در گروه رودیوم، خاطرنشان می‌کند که سرمایه‌گذاری در مقیاس نیروگاهی برای انرژی خورشیدی و ذخیره‌سازی همواره پرقدرت بوده است. او اشاره می‌کند که با تغییر مهلت‌های تعیین‌شده برای بهره‌مندی از اعتبارات مالیاتی، تسریع در این پروژه‌ها توجیه اقتصادی کاملاً روشنی پیدا کرده است.

اشاره او به مفاد قانون جدید موسوم به One Big Beautiful Bill است که مهلت‌های انقضای اعتبارات مالیاتی فدرال برای انرژی پاک را در مقایسه با جدول زمانی قانون کاهش تورم (IRA) در دولت بایدن، به‌شدت جلو انداخت. پروژه‌های خورشیدی و بادی برای دریافت اعتبارات استاندارد سرمایه‌گذاری یا تولید، باید تا ۴ ژوئیه امسال ساخت خود را آغاز می‌کردند یا تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۷ وارد مدار می‌شدند.

فرصتی طلایی برای ورود به بازار انرژی‌های پاک

در این میان، با وجود تلاش‌های هماهنگ دولت ترامپ برای لغو بخش عمده‌ای از بودجه ۱٫۶ تریلیون دلاری اختصاص‌یافته به انرژی پاک در قوانین زیرساختی دولت بایدن، بر اساس تحلیل نشریه پولیتیکو نزدیک به ۶۰۰ میلیارد دلار از این بودجه همچنان در دسترس است. باز ماندن این کانال مالی نویدبخش آینده‌ای روشن برای توسعه‌دهندگان و سرمایه‌گذاران است، به‌ویژه با در نظر گرفتن نتایج اخیر انتخابات میان‌دوره‌ای.

روراج پرادهانانگا، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در شرکت مشاوره‌ای Veris Wealth Partners، اظهار می‌دارد با وجود تضعیف قانون کاهش تورم، دیدگاه بلندمدت آن‌ها و مشتریانشان نسبت به انرژی پاک بدون تغییر مانده است. به باور او، با در نظر گرفتن نوسانات و بازده مبتنی بر ریسک در بخش انرژی‌های سنتی، گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر حتی بدون احتساب اعتبارات مالیاتی، در بلندمدت کاملاً توجیه اقتصادی دارد.

شرکت Veris حدود ۳ میلیارد دلار دارایی را در بازارهای عمومی، بدهی‌های خصوصی و صندوق‌های زیرساختی مدیریت می‌کند. به گفته او، راهکارهای اقلیمی بیشترین سهم را در سبد دارایی مشتریان دارند و این شرکت اخیراً سرمایه‌گذاری‌هایی را به مجموعه‌هایی نظیر Closed Loop Partners، Streetlife Ventures، SJF Ventures، New Energy Capital و Sunwealth اختصاص داده است.

گسترش قارچ‌گونه مراکز داده هوش مصنوعی یکی از داغ‌ترین موضوعات مورد مناقشه در انتخابات میان‌دوره‌ای بود. رأی‌دهندگان در ۱۰ ایالت آمریکا درباره ۴۱ طرح محلی تصمیم‌گیری کردند که مواردی چون ممنوعیت کامل ساخت مراکز جدید، تعلیق پروژه‌های در حال احداث یا برنامه‌ریزی‌شده و اعمال محدودیت بر مصرف انرژی را شامل می‌شد و به‌جز یک مورد، تمامی این طرح‌ها به تصویب رسیدند. هرچند فرمانداران تازه‌منتخب در سه ایالت اوهایو، تگزاس و جورجیا کارزارهای تبلیغاتی خود را با مواضعی منتقدانه علیه مراکز داده پیش بردند، اما هیچ‌یک خواستار ممنوعیت دائمی آن‌ها نشده‌اند.

به‌عنوان نمونه، جینا هینوخوسا، فرماندار منتخب تگزاس، در گفتگویی تأکید کرد که قوانینی برای حفاظت از منافع شهروندان وضع خواهد شد و تا زمان برقراری این سازوکارها، روند ساخت مراکز داده باید متوقف شود. او هم‌چنین بر نقش محوری جوامع محلی در نحوه فعالیت این تأسیسات تأکید کرد؛ رویکردی محتاطانه که مشابه موضع جاش شاپیرو، فرماندار پنسیلوانیا است که در ماه اوت با صدور یک فرمان اجرایی محدودیت‌های متعددی را بر توسعه‌دهندگان مراکز داده تحمیل کرد.

نتیجه عملی این تحولات برای شرکت‌های هوش مصنوعی ممکن است کند شدن سرعت احداث مراکز داده جدید، افزایش نظارت مقامات محلی و الزام به تأمین مالی مستقل برای زیرساخت‌های آب و برق باشد. با این وجود، انتظار نمی‌رود این شرکت‌ها برنامه‌های توسعه بلندمدت خود را دستخوش تغییر کنند. چند روز پیش از انتخابات، موسسه مالی Goldman Sachs اعلام کرد علی‌رغم مخالفت‌های سیاسی و مردمی با توسعه مراکز داده در آمریکا، داده‌های موجود نشان می‌دهد که چشم‌انداز رشد این بخش تا سال ۲۰۲۷ تا حد زیادی بدون تغییر باقی مانده است. این نهاد پیش‌بینی کرد که تقاضای برق مراکز داده در سال ۲۰۲۶ با رشد ۳۸ درصدی به ۱۲ گیگاوات و در سال ۲۰۲۷ نیز با ۳۸ درصد افزایش دیگر به ۱۷ گیگاوات خواهد رسید.

مدیر ارشد مالی OpenAI اعلام کرد که این شرکت علی‌رغم نتایج انتخابات، برنامه‌های سرمایه‌گذاری خود را تغییر نخواهد داد. کوین هست، مشاور اقتصادی کاخ سفید، نیز دیدگاهی خوش‌بینانه نسبت به تداوم این سرمایه‌گذاری‌ها ابراز کرد و اظهار داشت اگرچه باید به تصمیمات جوامع محلی احترام گذاشت، اما آمریکا کشوری پهناور است و احداث مراکزی که برای چند سال آینده برنامه‌ریزی شده‌اند، تحت تأثیر این مصوبات محلی متوقف نخواهد شد.

از زاویه‌ای دیگر، ریسک‌ها و چالش‌های ناشی از رشد هوش مصنوعی و مراکز داده می‌تواند به سود سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک تمام شود. به گفته کارشناسان، نگرانی‌های زیست‌محیطی پیرامون هوش مصنوعی در عمل توجه به راهکارهای اقلیمی را دوچندان کرده است؛ زیرا با توجه به اینکه رشد مراکز داده می‌تواند منجر به افزایش مصرف سوخت‌های فسیلی شود، مشتریان انگیزه دارند تا بخش عمده این تقاضای فزاینده برق از طریق منابع پاک و تجدیدپذیر تأمین گردد.

پرادهانانگا نیز این موضوع را در مورد مشتریان شرکت Veris تأیید می‌کند. با این حال او خاطرنشان می‌سازد که گاز طبیعی منبع اصلی سوخت برای نیروگاه‌های بزرگ و توربین‌های گازی اختصاصی مراکز داده است؛ به همین دلیل برخی مشتریان استفاده از آن را بخشی از دوره گذار از سوخت‌های فسیلی به انرژی‌های پاک می‌دانند و رویکردی ترکیبی را دنبال می‌کنند.

نگرانی‌های عمومی از گسترش مراکز داده، تسلط دموکرات‌ها بر کنگره از ماه ژانویه و تغییر موازنه سیاسی در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸، مجموعه‌ای از عوامل پیش‌برنده را برای سرمایه‌گذاران حوزه انرژی پاک و فناوری‌های اقلیمی فراهم آورده است. هرچند توقف موقت ساخت برخی مراکز داده ممکن است بر پروژه‌های تجدیدپذیر وابسته اثر بگذارد، اما این وضعیت می‌تواند سرمایه‌گذاری برای نوسازی شبکه انتقال برق را تحریک کند تا مزارع خورشیدی و بادی بزرگ بتوانند برق مورد نیاز مراکز داده فعلی و آینده را تأمین کنند.

این شرایط می‌تواند روند تحقیق و توسعه در زمینه تولید برق بدون آلایندگی، بهینه‌سازی مصرف انرژی و فناوری‌های نوین اقلیمی را تسریع بخشد. تحت تأثیر شکوفایی هوش مصنوعی، شرکت‌های انرژی پاک در سال‌های اخیر با رقابت شدیدتری برای جذب سرمایه‌های خطرپذیر روبرو بوده‌اند؛ سرمایه‌هایی که پیش‌تر به کربن‌زدایی و مبارزه با تغییرات اقلیمی اختصاص داشت. با وجود این، طبق گزارش مؤسسه Currence، حجم سرمایه‌گذاری خطرپذیر در فناوری‌های اقلیمی در نیمه اول سال ۲۰۲۶ به ۲۶ میلیارد دلار رسید که نشان‌دهنده رشد سالانه ۵۵ درصدی است.

آدام ولفنسون، مشاور و سرمایه‌گذار حوزه انرژی‌های پاک، تأکید می‌کند که فرصت‌های زیرساختی بسیار جذابی در این فضا وجود دارد که پروژه‌های گداخت هسته‌ای پیشرفته، توربین‌های بادی شناور در دریا و سامانه‌های ترکیبی خورشیدی و ذخیره‌سازی را در بر می‌گیرد. به گفته او، ارزان‌تر و کارآمدتر شدن پیوسته این فناوری‌ها، ظرفیت‌های عظیمی را برای انرژی‌های تجدیدپذیر و مدل‌های مالی نوین گشوده و اکنون زمانی فوق‌العاده برای ورود به این بازار است.

شبکه GIIN که به ۳۵۰ سازمان عضو در بیش از ۴۰ کشور (از جمله ۱۲۶ نهاد در آمریکا) خدمات مشاوره‌ای می‌دهد، اخیراً چارچوب سرمایه‌گذاری جدیدی را برای راهکارهای اقلیمی معرفی کرده است. به گفته بوری، این چارچوب برای کمک به سرمایه‌گذاران جهت درک دقیق چشم‌انداز بازار و حصول اطمینان از اثر‌بخشی واقعی راهبردهای زیست‌محیطی طراحی شده است؛ چراکه امروزه بسیاری از طرح‌ها برچسب سبز می‌خورند، اما آنچه اهمیت واقعی دارد، دستیابی به نتایج ملموس برای مردم و سیاره زمین است.