روشن ماندن ۲۴ ساعته ژنراتورهای دیزلی یک دیتاسنتر در ویرجینیا؛ فرار ساکنان از دود و آلودگی هوا

ساکنان منطقه استرلینگ در ایالت ویرجینیا عملاً هیچ راهکار قانونی برای اعتراض نداشتند؛ چرا که ۱۸۹ مجوز از مجموع ۱۹۷ مجوز کیفیت هوای دیتاسنترها در این ایالت به آن‌ها اجازه می‌دهد در شرایط اضطراری، ژنراتورهای دیزلی خود را بدون نیاز به بررسی عمومی یا پاسخگویی به مردم روشن کنند.

ساعت ۸:۱۵ شب بود که گرگ پیریو (Greg Pirio) صدای غرش روشن شدن ژنراتورها را شنید. با فرا رسیدن سپیده دم، سوزش و درد ریه آن‌قدر به او فشار آورد که طاقتش طاق شد؛ وسایلش را جمع کرد و از خانه‌اش در استرلینگ فرار کرد و به خانه دخترش در شهر وین (Vienna) در فاصله ۱۵ مایلی پناه برد.

منشأ این سر و صدا و دود، پردیس VA2 متعلق به شرکت Vantage Data Centers در استرلینگ بود؛ جایی که پس از یک نقص فنی ناگهانی و از کار افتادن توربین‌های گاز طبیعی اختصاصی مجتمع، ده‌ها ژنراتور دیزلی اضطراری نزدیک به ۲۴ ساعت یک‌نفس کار کردند. زمان‌بندی این ماجرا اوضاع را به مراتب وخیم‌تر کرد، چرا که منطقه از قبل به دلیل دود ناشی از آتش‌سوزی جنگل‌های کانادا در وضعیت هشدار قرمز (Code Red) آلودگی هوا قرار داشت.

مایکل رولباند، مدیر اداره کیفیت محیط‌زیست ویرجینیا (DEQ)، به مقامات محلی اعلام کرد که طبق مقررات فعلی، این سازمان هیچ اختیار قانونی برای متوقف کردن کار ژنراتورها ندارد. مجوز زیست‌محیطی ونتیج استفاده از ژنراتورها را در مواقع اضطراری مجاز می‌داند و خرابی توربین‌ها هم مصداق شرایط اضطراری شناخته شده است. با این حال، اداره DEQ اعلام کرد که بازرسان پس از حادثه مجتمع را ارزیابی خواهند کرد و در صورت مشاهده هرگونه نقض شرایط مجوز، اقدامات مقتضی را به کار خواهند بست.

تأسیساتی کاملاً متفاوت با بقیه دیتاسنترها

پردیس VA2 برق مورد نیازش را تماماً در محل تولید می‌کند؛ همین موضوع باعث شد خرابی توربین‌ها در ژوئیه گذشته، بحرانی به مراتب عمیق‌تر از یک قطعی برق معمولی در دیتاسنترها ایجاد کند.

مجتمع VA2 اصولاً به شبکه سراسری برق وصل نیست! هشت توربین گاز طبیعی مستقر در محل، برق اصلی را تأمین می‌کنند و ژنراتورهای دیزلی تنها نقش پشتیبان را دارند. شرکت ونتیج تأیید کرد که نیروگاه توربینی آن دچار خرابی شده و همین مسأله باعث روشن ماندن طولانی‌مدت ژنراتورها شده است. این شرکت مدعی شد که این نیروگاه داخلی موقتی است و به محض آن‌که شرکت برق منطقه‌ای بتواند بار مصرفی عظیم مجتمع را تأمین کند، اتصال به شبکه سراسری انجام خواهد شد.

پیریو در طول شب سر و صدا را ثبت کرد و گفت که سطح صدای ایجادشده در مرز ملک او به ۶۰ دسی‌بل رسیده که بالا‌تر از حد مجاز ۵۵ دسی‌بل شبانه در شهرستان لودون (Loudoun) است؛ هرچند این رقم حاصل سنجش شخصی اوست و به عنوان یک گزارش رسمی تأیید نشده است.

مجوزهایی که برای دیتاسنترهای کوچک دیروز طراحی شده‌اند

ساختار صدور مجوزهای حاکم بر دیتاسنترهای ویرجینیا، سال‌ها پیش و برای تأسیساتی بسیار کوچک‌تر از غول‌های امروزی مستقر در «گذرگاه دیتاسنتر» (Data Center Alley) تدوین شده است.

بر اساس بررسی اسناد دولتی توسط شبکه WUSA9، تعداد ۱۸۹ مجوز از کل ۱۹۷ مجوز زیست‌محیطی دیتاسنترها در ایالت ویرجینیا در رده «خرد» (Minor) دسته‌بندی شده‌اند. طبق قوانین ویرجینیا، یک مجوز خرد می‌تواند تا سقف ۱۰۰ تن در سال از یک آلاینده ناشی از احتراق دیزل یا گاز را مجاز بداند. این رده‌بندی حتی نیازی به انتشار آگهی عمومی یا برگزاری جلسات استماع با حضور شهروندان ندارد. جالب اینجاست که ۹۱ مورد از این مجوزهای خرد تنها در شهرستان لودون متمرکز شده‌اند.

تصویر پیامدهای سلامتی این ماجرا همچنان محل مناقشه است. گزارشی که در ماه فوریه برای «شورای محیط‌زیست پیمونت» تهیه شد، نشان می‌دهد در صورت رسیدن آلایندگی مجتمع VA2 به حداکثر سطح مجاز، سالانه بین ۵۳ تا ۹۹ میلیون دلار خسارت سلامتی به بار خواهد آمد. همچنین در بد‌ترین سناریو، مرگ زودرس سالانه ۳.۴ تا ۶.۵ نفر پیش‌بینی شده است؛ البته این ارقام صرفاً برآوردهای شبیه‌سازی‌شده هستند و به عنوان آمار قطعی ثبت نشده‌اند.

اداره DEQ رسماً از این گزارش انتقاد کرده و گفته که این ارقام در بازتاب اثرات واقعی غلو کرده‌اند و بر مدلی از انتشار هوا تکیه داشته‌اند که آژانس حفاظت از محیط‌زیست آمریکا (EPA) آن را برای سنجش تأسیسات منفرد تأیید نکرده است. تحلیل‌های خود اداره DEQ نشان داد که آلایندگی گزارش‌شده این مرکز در سال ۲۰۲۵ تقریباً نصف سقف مجاز بوده است.

گزارش دسامبر ۲۰۲۴ کمیسیون بازبینی و حسابرسی قوانین ویرجینیا مشخص کرد که ژنراتورهای پشتیبان دیتاسنترها معمولاً فقط ۱۰ تا ۳۰ دقیقه در ماه برای تست‌های روتین کار می‌کنند. طبق این گزارش، میزان آلایندگی واقعی بخش دیتاسنتر در سال ۲۰۲۳ تقریباً حدود ۷ درصد از سقف مجاز بوده است. با این حال، چنین پیش‌فرض‌های تاریخی، تبعات کارکرد مداوم و اضطراری مشابه حادثه پردیس VA2 را به هیچ وجه منعکس نمی‌کنند.

پایش‌های کیفیت هوای اداره DEQ در «گذرگاه دیتاسنتر» جهش‌های آلودگی ساعتی را به ثبت رسانده، اگرچه میانگین داده‌ها در محدوده استانداردهای سلامت فدرال باقی مانده است.

واکنش مقامات محلی و چالش قانون‌گذاری

مقامات محلی اکنون به‌دنبال اختیارات نظارتی جدیدی هستند؛ اختیاراتی که قوانین و آیین‌نامه‌های فعلی شهرستان در اختیار آن‌ها نمی‌گذارد.

کوران سینز (Koran Saines)، ناظر حوزه استرلینگ، پیشنهاد کرده است که کارشناسان شهرستان راه‌هایی برای نظارت و قانون‌گذاری بر ژنراتورهای پشتیبان فعال در لودون پیدا کنند؛ هرچند او خود اذعان دارد که قوانین فعلی اختیارات محلی را محدود کرده است. در سوی مقابل، شرکت ونتیج اعلام کرده که همواره به آیین‌نامه‌های محلی مربوط به آلودگی صوتی پایبند بوده و از برنامه‌های بهینه‌سازی جدید مانند ارتقای دریچه‌های خروجی توربین، نصب پنل‌های صوتی بیش‌تر و استفاده از عایق‌های صوتی ضخیم‌تر خبر داده است.

اسناد موجود نشان می‌دهند که معافیت‌های اضطراری بخش ثابتی از ساختار مجوزها هستند، اما مشخص نیست که آیا این بندها صرفاً برای حوادث نادر و کوتاه‌مدت پیش‌بینی شده بودند یا خیر. این‌که شکاف میان مفاد مجوزها و واقعیت زندگی همسایه‌ها تا چه حد در حال عمیق‌تر شدن است، همچنان یک پرسش باز حقوقی و زیست‌محیطی باقی مانده است. تا زمان انتشار این گزارش، بررسی‌های پس از حادثه توسط DEQ به نتیجه نهایی نرسیده بود؛ با این حال، شهروندانی که به‌دنبال دادخواهی هستند دریافته‌اند دیتاسنترهایی که زیر چتر معافیت‌های اضطراری ایالتی فعالیت می‌کنند، دست دولت‌های محلی را برای هرگونه مداخله عملاً بسته‌اند.