زلزله هوش مصنوعی در بازار کار؛ ۱۱ میلیون نفر باید به فکر تغییر شغل باشند!

بر اساس گزارش تحلیلی جدید موسسه جهانی مکنزی، حدود ۱۱ میلیون نیروی کار (تقریباً ۷ درصد از کل شاغلان فعلی) احتمالاً در طول یک دهه آینده و هم‌زمان با تطبیق اقتصاد با عصر هوش مصنوعی، ناچار به تغییر شغل خواهند شد.

تصویر کلی ماجرا: فناوری‌های نو همیشه شیوه کار مردم را متحول کرده‌اند، اما پژوهشگران مکنزی معتقدند که سرعت تحولات ناشی از هوش مصنوعی در بازار کار می‌تواند سه تا چهار برابر سریع‌تر از روند تاریخی گذشته باشد.

آمار و ارقام چه می‌گویند؟ طبق برآورد این گزارش، سالانه حدود ۷۷۰ هزار نفر ممکن است نیازمند تغییر حرفه خود شوند؛ در حالی که میانگین درازمدت این رقم در گذشته حدود ۲۱۵ هزار نفر بوده است.

• محققان یادآوری می‌کنند که بازار کار پیش‌تر در دوران همه‌گیری کرونا طعم چنین تحول پرسرعتی را چشیده بود؛ دوره‌ای که نرخ جابه‌جایی شغلی به حدود ۷۸۸ هزار نفر در سال رسید.

• افرادی هم که شغلشان را عوض نمی‌کنند، کارشان با ورود ابزارهای جدید حسابی تغییر خواهد کرد؛ این گزارش نشان می‌دهد حدود ۷۰ درصد از کارکنان ناچارند نقش‌های شغلی خود را به شکلی اساسی بازتعریف کنند (درست مثل تجربه‌ای که خیلی‌ها در دوران ظهور اینترنت پشت سر گذاشتند).

نگاهی عمیق‌تر: آنا کورتیس، از شرکای ارشد مکنزی و از نویسندگان این گزارش، توضیح می‌دهد: «ما شاهد تولد مشاغل جدید، نقش‌های تازه و شکل‌گیری دوباره ساختار کارها خواهیم بود؛ درست مثل چیزی که با ورود دیگر فناوری‌های بنیادین در تاریخ تجربه کردیم. اما این بار همه‌چیز با سرعتی بیشتر و در مقیاسی به مراتب گسترده‌تر رخ می‌دهد.»

نکته پشت پرده: تحولات سریع و دگرگون‌کننده فناوری فقط در چارچوب محیط کار باقی نمی‌مانند، بلکه می‌توانند موجی از پیامدها و تغییرات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی گسترده به راه بیندازند؛ درست مانند انقلاب صنعتی که در نهایت به شکل‌گیری اتحادیه‌ها و اعتراضات گسترده کارگری ختم شد.

وضعیت فعلی در میان کارکنان: شاغلان حسابی از تغییرات پیش‌رو نگرانند؛ داده‌های پلتفرم گلس‌دور نشان می‌دهد اعتمادبه‌نفس و رضایت شغلی کارکنان در ماه سپتامبر به پایین‌ترین رکورد تاریخی خود سقوط کرده است.

• هوش مصنوعی یکی از عوامل اصلی این اضطراب روزافزون بوده است؛ اشاره به نام هوش مصنوعی در نظرات و بازخوردهای کارمندان نسبت به سال گذشته ۱۶۴ درصد افزایش پیدا کرده است.

فلش‌بک: بیش از یک سال پیش، داریو آمودی، مدیرعامل شرکت آنتروپیک (Anthropic)، پیش‌بینی کرده بود که با موج هوش مصنوعی، نیمی از مشاغل اداری سطح پایه طی یک تا پنج سال ناپدید می‌شوند و نرخ بیکاری به ۱۰ تا ۲۰ درصد می‌رسد.

• البته تا به امروز خبری از چنین فروپاشی سراسری نبوده است.

چه چیزی را باید زیر نظر داشت؟ نرخ بیکاری در ماه آگوست ۴.۱ درصد گزارش شد و آمار جدید بازار کار نیز تصویر دقیق‌تری از مسیر پیش‌رو ارائه خواهد داد.

کلام آخر: به جای یک آخرالزمان شغلی ترسناک و نابودی یک‌باره کارها، واقعیت پیچیده‌تری در حال نمایان شدن است: احتمالاً شغل به اندازه کافی وجود خواهد داشت، اما میلیون‌ها نفر برای رسیدن به این موقعیت‌های تازه و تطبیق با شرایط، مسیر آسانی پیش‌رو نخواهند داشت.