مدیر ارشد آمازون: هوش مصنوعی هرگز نمی‌تواند جایگزین برنامه‌نویسان انسان شود

رویداد نوآوری در عمل با تمرکز ویژه بر هوش مصنوعی فیزیکی در مرکز همایش‌های دانشگاه MIT در کمبریج ماساچوست برگزار شد؛ رویدادی که نخبگان برجسته فناوری را گرد هم آورد تا به بررسی وضعیت کنونی و چشم‌انداز هوش تجسم‌یافته بپردازند. در جریان این همایش، تای بردی (Tye Brady)، مدیر ارشد فناوری بخش رباتیک آمازون، در گفتگویی تحلیلی با آرون پرسمن، خبرنگار روزنامه بوستون گلوب، به تشریح مسیر تحول ربات‌ها و جایگاه محوری هوش مصنوعی در زیرساخت‌های عملیاتی آمازون پرداخت.

بردی با مروری بر ریشه‌های الهام‌بخش دوران جوانی خود خاطرنشان کرد که آثاری مانند «جنگ ستارگان» و «پیشتازان فضا» نقشی ماندگار در آغاز مسیر حرفه‌ای او داشته‌اند. با این حال، محور اصلی این نشست خیلی زود به بررسی تقاطع هوش مصنوعی و رباتیک معطوف شد؛ حوزه‌ای که طی سال‌های اخیر شاکله لجستیک و انبارداری آمازون را دستخوش دگرگونی بنیادین کرده است.

به‌گفته مدیر فناوری آمازون، هوش مصنوعی طی ۵ سال گذشته دنیای رباتیک را دگرگون ساخته است: «هوش مصنوعی توانمندی‌های بی‌شماری در آمازون ایجاد کرده که به ما امکان داده عملیات خود را به شکلی شگفت‌انگیز گسترش دهیم و خدماتی بسیار دقیق‌تر، سریع‌تر و باکیفیت‌تر به مشتریانمان ارائه کنیم.»

توصیه‌هایی برای نسل جوان و ورود به دنیای رباتیک

بردی توصیه‌هایی راهبردی و روشن برای فارغ‌التحصیلان دانشگاهی و متخصصانی داشت که سودای ورود به این عرصه نوین را در سر دارند. او جامعه رباتیک را محیطی گرم و پویا توصیف کرد که نقشی حیاتی در اقتصاد مدرن بر عهده گرفته است: «رباتیک در شرایط فعلی درست در همان نقطه‌ای قرار دارد که فناوری محاسبات و کامپیوتر در دهه ۱۹۵۰ میلادی در آن ایستاده بود؛ ما در مراحل اولیه اما عمیقاً سرنوشت‌ساز این حوزه قرار داریم.»

او با تأکید بر لزوم مسئولیت‌پذیری تمام‌عیار در محیط‌های کاری اضافه کرد: «همه‌چیز به انگیزه درونی فرد و نگاه او به حل مسائل بستگی دارد. اگر می‌خواهید در انجام کارها به اوج برسید، باید با تمام توان و اشتیاق وارد میدان شوید. در این مسیر باید با خودتان کاملاً صادق باشید؛ اگر شوق لازم را در دل احساس نمی‌کنید، اگر آغاز هفته کاری برایتان هیجان‌انگیز نیست یا برنامه‌نویسی و تماشای نخستین گام‌های یک ربات ضربان قلبتان را بالا نمی‌برد، شاید بهتر باشد حوزه دیگری را برگزینید، زیرا دستیابی به دستاوردهای واقعی در رباتیک بسیار دشوار و نفس‌گیر خواهد بود.»

این مدیر باسابقه به ارزشی اخلاقی نیز اشاره کرد که شاید کمتر در گفتمان‌های سازمانی شنیده شود: «ما همواره باید مهربانی و مدارا را سرلوحه رفتارمان قرار دهیم. فعالیت در این حوزه کار تیمی است؛ در چنین ساختاری، مهربانی مانند چتر نجاتی مطمئن در زمان بروز خطاها و شکست‌ها عمل می‌کند و هم‌زمان شتاب‌دهنده‌ای قدرتمند برای رسیدن به موفقیت‌های بزرگ است. وقتی تیمی همدل و باانگیزه می‌سازید، اطرافتان را افرادی پر می‌کنند که حقیقتاً برای کار و همکارانشان ارزش و اهمیت قائل هستند.»

چرا انسان‌ها حتی با وجود هوش مصنوعی باید کدنویسی کنند؟

با توجه به جهش چشمگیر ابزارهای هوش مصنوعی در تولید خودکار کد، پرسمن از بردی پرسید که آیا با وجود این فناوری‌ها، انسان‌ها همچنان باید کدنویسی را بیاموزند؟ پاسخ بردی کاملاً صریح و بدون تردید بود.

بردی اظهار داشت: «یک راز بنیادین وجود دارد که نباید از آن غافل شد؛ شما موظفید مبانی و منطق پایه را درک کنید، چراکه حتی در هوش مصنوعی نیز چیزی به نام اتوماسیون ۱۰۰ درصدی معنا ندارد. کدهای تولیدشده توسط مدل‌ها همیشه درست و بدون نقص نیستند و متخصص انسانی باید از آنچه در لایه‌های پنهان نرم‌افزار اتفاق می‌افتد آگاهی دقیق داشته باشد. دیدگاه من این است که ما در آینده به مهندسان نرم‌افزار بیشتری نیاز خواهیم داشت؛ فرقی نمی‌کند آنها را برنامه‌نویس بنامیم یا مهندس، ما به افرادی محتاجیم که بتوانند عملکرد سامانه‌ها را به‌صورت نقادانه بسنجند. اگر خود را از این فرایند کنار بکشیم، مهارت‌های تحلیلی و تفکر مهندسی انسان‌ها تحلیل خواهد رفت.»

او در ادامه با رد راهکارهایی که صرفاً «به‌اندازه کافی خوب» هستند، بر ضرورت کمال فنی در دنیای واقعی پافشاری کرد: «با کمک ابزارهای هوش مصنوعی می‌توان خیلی سریع به‌دقت ۹۹ درصدی در کدنویسی رسید، اما در مقیاس حساسی که ما در آمازون فعالیت می‌کنیم، این میزان از دقت هرگز کافی نیست. شما به محصولی نیاز دارید که هر روز و در بدترین شرایط محیطی بدون کوچک‌ترین خطا کار کند. مرز پیوند رباتیک و هوش مصنوعی فیزیکی در همین محیط‌های خشن شکل می‌گیرد و اینجا فقط تسلط انسانی، تخصص و درک نقادانه از کارکرد ابزارها نجات‌بخش است؛ نباید بدون تفکر و به‌صورت کورکورانه به این ابزارها تکیه کرد.»

تفاوت دنیای فرضی آزمایشگاه با آزمون دشوار محیط واقعی

مدیر فناوری آمازون در بخش دیگری از این گفتگو به چالش بزرگی اشاره کرد که پژوهشگران معمولاً در مسیر پیاده‌سازی نوآوری‌ها با آن مواجه می‌شوند: «گاهی در آزمایشگاه به این نتیجه می‌رسید که دستگاهی خارق‌العاده ساخته‌اید؛ بنابراین پرسش‌های سخت را کنار می‌گذارید و با خود می‌گویید مشکل حل شد. حتی ممکن است همکارانتان را متقاعد کنید یا یک مدل تجاری برای آن بنویسید. این مرحله ارزشمند است اما ابداً کافی نیست، چون شما فقط در حصار امن آزمایشگاه پاسخ گرفته‌اید.»

بردی مراحل پیش‌رو را این‌گونه توصیف کرد: «سپس ممکن است فضایی شبیه‌سازی‌شده ایجاد کنید که شباهت زیادی به خط تولید یا انبار پردازش کالا دارد. در این مرحله نیز چند مشکل ناشناخته را پیدا می‌کنید، اما ماجرای اصلی تازه زمانی شروع می‌شود که دستگاه را به دل محیط واقعی می‌برید؛ یعنی درون انبار فعال با انبوه سفارش‌ها، یا در معابر شهری در میان رفت‌وآمد شهروندان و تعامل با مشتریان واقعی که واکنش‌های غیرقابل‌پیش‌بینی به ربات‌ها نشان می‌دهند.»

شبکه‌ای از یک میلیون ربات فعال و اشتراک‌گذاری داده‌ها

بردی توضیح داد زمانی که ربات‌ها در بستری گسترده و به‌هم‌پیوسته کار می‌کنند، دانش عملیاتی آنها لحظه‌به‌لحظه ارتقا می‌یابد: «به‌محض اینکه یکی از سامانه‌های ما در مراکز تحویل نکته تازه‌ای یاد بگیرد، این یاد‌گیری بلافاصله در کل شبکه و میان تمامی دستگاه‌ها تکثیر و هماهنگ می‌شود.»

او برای روشن‌تر شدن این مفهوم، سیستم شناسایی آسیب‌دیدگی کالاها را مثال زد: «همه مشتریان خواهان تحویل بسته‌هایی کاملاً سالم هستند. ما برای تک‌تک محصولات موجود در انبارها مدل‌های تشخیصی ویژه‌ای تعریف کرده‌ایم. بازوهای رباتیک پیشرفته و حسگرهای بینایی درست پیش از بسته‌بندی، سلامت فیزیکی مرسوله را ارزیابی می‌کنند و کالا پس از تأیید در جعبه قرار می‌گیرد. این روزها حتی فرایند بسته‌بندی و چسب‌زنی جعبه‌ها نیز با ربات‌های خودکار انجام می‌شود.»

ربات‌های انسان‌نما در برابر ماشین‌های تخصصی و رویکرد آمازون

پرسمن با اشاره به رقابت فشرده شرکت‌ها بر سر ربات‌های انسان‌نما پرسید که آیا آینده از آن ربات‌های دوپایی خواهد بود که شبیه انسان گام برمی‌دارند و صحبت می‌کنند، یا سیستم‌های مکانیکی فوق‌پیشرفته و هدفمند دست بالا را خواهند داشت؟

بردی در پاسخ به این پرسش فلسفه طراحی آمازون را تشریح کرد: «فرهنگ مهندسی در آمازون بر یک اصل اساسی بنا شده است: ابتدا باید دقیقاً بفهمیم چه مشکلی قرار است حل شود؟ پس از تعریف شفاف مسئله، ارزیابی می‌کنیم که آیا توسعه فناوری توجیه دارد یا موضوعی فرآیندی و فرهنگی است. در صورتی که پاسخ مثبت باشد، کارکردهای فنی لازم را استخراج می‌کنیم. در نهایت، فرم فیزیکی دستگاه به گونه‌ای شکل می‌گیرد که بهترین بستر را برای پیاده‌سازی آن کارکردها فراهم کند؛ به بیان دیگر، همیشه فرم باید تابع کارکرد باشد، نه برعکس.»

هم‌افزایی انسان و ربات و نقش سرمایه‌گذاری در اشتغال‌زایی

در بخش پایانی این نشست، خبرنگار پرسش مهمی درباره سرنوشت کارگران و امنیت شغلی انسان‌ها در کنار ربات‌ها مطرح ساخت. بردی با یادآوری تجربه خرید شرکت Kiva Systems توسط آمازون در سال ۲۰۱۲ با ارزش ۷۸۵ میلیون دلار عنوان کرد که جف بزوس با این سرمایه‌گذاری بزرگ، مسیر آمازون را در رباتیک به شکلی اساسی هموار ساخت.

او با قاطعیت ادعای نابودی مشاغل را رد کرد و اظهار داشت: «ما سرمایه‌گذاری بی‌سابقه‌ای در این بخش انجام دادیم و امروز بیش از یک میلیون ربات در بالغ بر ۳۰۰ ساختمان فعال داریم. مایه غرور ماست که در طول ۱۰ سال گذشته، هیچ شرکتی در سراسر تاریخ ایالات متحده به اندازه آمازون فرصت شغلی جدید خلق نکرده است.»

بردی ضمن اشاره به اختصاص بودجه ۲٫۵ میلیارد دلاری برای آموزش و ارتقای مهارت کارکنان یادآور شد: «وقتی رباتیک را به شیوه درست و منطقی پیاده می‌کنید، بهره‌وری زنجیره تأمین جهش می‌یابد، کیفیت خدمات مشتریان بهتر می‌شود و درآمد حاصله افزایش می‌یابد. در چنین وضعیتی می‌توانید سود به‌دست‌آمده را مجدداً در دو بخش سرمایه‌گذاری کنید: ارتقای ربات‌ها و توانمندسازی انسان‌ها. این توازن باید همیشه حفظ شود؛ هرگز نباید ارزش نیروی انسانی را نادیده گرفت.»

او هم‌چنین به برنامه کارآموزی رباتیک برای پرسنل شاغل اشاره کرد که در آن کارکنان می‌توانند هم‌زمان با فراگیری دانش کار با ربات‌ها دستمزد خود را تا دو برابر افزایش دهند. مدیر ارشد آمازون هدف نهایی را خلق ربات‌هایی ساده، کارآمد و در خدمت انسان‌ها دانست که بر پایه همکاری سه‌جانبه صنعت، دانشگاه و نهادهای دولتی توسعه می‌یابند.