ورود معترضان به محوطه ساخت مرکز داده یک میلیارد دلاری مایکروسافت در آمستردام

نزدیک به ۱۰۰ فعال مدنی با ورود به محوطه ساخت مرکز داده یک میلیارد دلاری مایکروسافت، اعتراضات هماهنگی را که در ۱۶ کشور جریان دارد، به حومه آمستردام کشاندند.

در تاریخ ۶ نوامبر ۲۰۲۶، حدود ۱۰۰ فعال مدنی وارد محوطه ساخت مرکز داده وابسته به مایکروسافت در حومه شهر آمستردام شدند تا یکی از برجستهترین تظاهرات سال جاری علیه گسترش زیرساخت‌های هوش مصنوعی در قاره اروپا شکل بگیرد.

شاهدان عینی گزارش دادند که حدود ۱۰۰ معترض وارد این محوطه ساختمانی شدند و در مجموع بیش از ۱۰۰ فعال در محل حضور یافتند. تظاهرکنندگان از جرثقیل‌ها بالا رفتند، بادکنک‌هایی در هوا نصب کردند و بنرهایی در مخالفت با هوش مصنوعی و هم‌چنین پلاکاردهایی با ادعای همکاری مایکروسافت در جنگ غزه به نمایش گذاشتند؛ ادعایی که از سوی معترضان مطرح شده است و به‌طور مستقل تأیید نمی‌شود.

نیروهای پلیس با محاصره معترضان در محل حاضر شدند و طبق گزارش رسانه‌های هلندی به نقل از یورونیوز، پس از ورود غیرقانونی به محوطه، شماری از افراد حاضر بازداشت شدند.

شعارهایی نظیر لزوم توقف فعالیت‌های مایکروسافت و حمایت از فلسطین نشاندهنده دو دغدغه اصلی معترضان بود: مخالفت با گسترش مراکز داده و ادعاهای مربوط به قراردادهای فناوری این شرکت در منطقه، هرچند این ادعاها صرفاً دیدگاه معترضان به‌شمار می‌رود و از نظر قانونی اثبات نشده است.

این مجتمع در دست ساخت شامل سه برج است که ارتفاع هر یک به حدود ۸۵ متر می‌رسد و مایکروسافت تنها مستأجر نهایی آن خواهد بود. شرکت بریتانیایی Pure Data Centres با پشتیبانی هلدینگ سرمایه‌گذاری Oaktree (زیرمجموعه Brookfield) مدیریت این پروژه را بر عهده دارد و حجم سرمایه‌گذاری برنامهریزیشده برای آن به بیش از یک میلیارد دلار می‌رسد.

شهر آمستردام احداث مراکز داده جدید را با وضع مقررات تعلیقی تا سال ۲۰۳۰ محدود کرده است تا از فشار بر شبکه برق، زمین، منابع آب و مسکن بکاهد. با این حال، این پروژه با وجود محدودیت‌های اعمالشده همچنان دنبال شد. گزارش‌های رسانه‌ای نشان می‌دهد تداوم احداث این مرکز به پیشینه درخواست ساخت آن در سال ۲۰۱۶ بازمیگردد و دولت استانی در ژانویه ۲۰۲۶ مجوز ادامه کار آن را صادر کرد.

مخالفان استدلال می‌کنند که تا زمان پابرجا بودن مجوزهای قدیمی، سیاست‌های اعلامشده آمستردام عملاً کنترل کمتری نسبت به آنچه تصور می‌شود بر پروژه‌های بزرگ دارد؛ هرچند این ادعا دیدگاه منتقدان است و نتیجه‌ای حقوقی و مستقل محسوب نمی‌شود.

گروه کنشگر Geef Tegengas مدعی است که این مرکز پردازشی می‌تواند به اندازه تمام خانوارها و منازل شهر آمستردام برق مصرف کند و برنامه ساخت حدود ۳۰ هزار واحد مسکونی را تحت تأثیر قرار دهد؛ ارقامی که صرفاً ادعای تبلیغاتی این گروه به‌شمار می‌روند و از سوی مراجع مستقل تأیید نشده‌اند.

ائتلاف گسترده مخالفان شامل فعالان حوزه اقلیم، حامیان حقوق دیجیتال، گروه‌های همبستگی با فلسطین و شهروندان نگران درباره برنامه‌های توسعه مسکن است. شکل‌گیری این ائتلاف متنوع، حلوفصل مناقشه را صرفاً از طریق توجیهات فنی و برنامهریزی شهری دشوارتر کرده است.

اتفاقات آمستردام یک رویداد منفرد نبود، بلکه بخشی از کارزار موسوم به Stop Dirty Data Centres (توقف مراکز داده آلاینده) به‌شمار می‌رود که طی آن گروه‌های فعال از اجرای اقدامات هماهنگ در ۱۶ کشور در بازهای دوروزه خبر دادند.

تجمعات و اقداماتی نیز در دوبلین، ورشو و دانمارک گزارش یا برنامهریزی شده است که از موج فزاینده مخالفت‌ها با زیرساخت‌های پردازشیِ بهکاررفته برای توسعه هوش مصنوعی حکایت دارد.

مایکروسافت اعلام کرد احساسات شدید مردم نسبت به این پروژه را درک می‌کند و به حق آنها برای ابراز مسالمتآمیز نگرانی‌هایشان احترام می‌گذارد، اما اقدامات غیرقانونی را تأیید نمی‌کند. شرکت Pure Data Centres نیز از افراد حاضر در محل خواست با حفظ امنیت محوطه را ترک کنند و از آنها دعوت کرد برای گفتگو مستقیماً با این شرکت در ارتباط باشند.

اعتراضات آمستردام نشان‌های از سخت‌تر شدن شرایط فعالیت برای سازندگان مراکز داده در سراسر اروپا است. پروژه‌هایی که سال‌ها پیش موانع قانونی را پشت سر گذاشته بودند، اکنون با مخالفت سازمانیافته علیه توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی روبهرو می‌شوند و چالش‌های این صنعت از مباحث فنی، تدارکاتی و شهری فراتر رفته و به حوزه‌های سیاسی کشیده شده است.