هویت بصری جدید اپل موزیک؛ چرا هنر دست انسان در محاصره هوش مصنوعی ارزشمندتر شده است؟

اپل به‌تازگی هویت بصری جدیدی برای اپل موزیک معرفی کرده که مطابق انتظار، با سبک طراحی موسوم به «شیشه مایع» (Liquid Glass) همراه شده است. زبان طراحی جدید اپل در سال‌های اخیر منتقدانی هم داشته است؛ کاربرانی که شاید هنوز از نسخه‌های قدیمی‌تر مک‌اواس استفاده می‌کنند و ایراداتی به شعاع گردی گوشه‌ها و میزان خوانایی متن‌ها وارد می‌دانند.

البته این سبک‌های بصری معمولاً روندهایی گذرا هستند که با گذشت زمان عادی می‌شوند و در نهایت، وقتی پای نیاز به دریافت به‌روزرسانی‌های امنیتی و حفظ بهره‌وری کاری به میان بیاید، کاربران چاره‌ای جز ارتقا و هماهنگ شدن با آن نخواهند داشت؛ تغییری که پس از مدتی به بخشی نامحسوس از عادت روزمره تبدیل می‌شود.

در نگاه اول، بازطراحی هویت بصری یک سرویس پخش موسیقی شاید رویدادی معمولی به نظر برسد و بحث چندانی برنیانگیزد؛ اما انتشار ویدیوی پشت صحنه ساخت این نشان تجاری جدید توسط اپل، زاویه دید بسیار متفاوتی را پیش روی مخاطبان قرار می‌دهد.

این کلیپ کوتاه که تنها کمی بیش از یک دقیقه زمان می‌برد، با احترام به وقت بیننده، فرآیند هنری و خلاقانه پشت این پروژه را به تصویر می‌کشد.

نخست باید به نکته‌ای بدیهی اشاره کرد: این پروژه در اوج استانداردهای خاص و اشرافی اپل ساخته شده است؛ اثری با چاشنی خودنمایی که فقط از شرکتی با ارزش بازار ۵ تریلیون دلاری برمی‌آید که می‌تواند برای هر جزئیات کوچکی، بی‌شمار منابع مالی و انسانی صرف کند.

در ساخت این اثر، آژانس تبلیغاتی و طراحی نام‌آشنای TBWA/Media Arts Lab، فرد اگین (Fred again..)، تهیه‌کننده و ستاره مطرح موسیقی پاپ، تیمی حرفه‌ای از فیلم‌برداران و متخصصان نورپردازی، و یک مخزن بزرگ روغن معدنی مجهز به مبدل صوتی (ترنسدیوسر) حضور داشته‌اند تا سیگنال‌ها و ارتعاشات موسیقی را مستقیماً به موج‌هایی فیزیکی و ملموس تبدیل کنند.

تیم تولید حجم عظیمی از تصاویر حرکت روغن معدنی (که به دلیل گرانروی و ویسکوزیته بالا انتخاب شده بود) را در برهم‌کنش با نشان‌های تجاری چاپ‌شده روی صفحه‌های شفاف ضبط کردند. نشریه فست کامپنی نیز در گزارشی تحلیلی ابعاد فنی و مهندسی این فرآیند را با جزئیات کامل تشریح کرده است.

هرچند گفتار متن این ویدیو شاید کمی پرطمطراق و اغراق‌آمیز به نظر برسد، اما دقت، وسواس و ظرافت به کار رفته در اجرای آن واقعاً تحسین‌برانگیز است. این ویدیو به‌خوبی نشان می‌دهد که در عصری که هر تصویر و ویدیویی را می‌توان صرفاً با تایپ یک دستور متنی (پرامپت) خلق کرد، ارزش کار دستی، لمس فیزیکی و هنر واقعی انسان تا چه اندازه برای همه ما افزایش خواهد یافت.

امروزه تصاویر ساخته‌شده با هوش مصنوعی مولد احساسات و واکنش‌های متناقضی را میان علاقه‌مندان به دنیای فناوری برانگیخته است. فرار از این محتواهای ماشینی در جریان زندگی روزمره تقریباً غیرممکن شده؛ تا جایی که برخی منتقدان برای توصیف این پدیده از اصطلاح کنایه‌آمیز «غول‌های لجن‌زار هوش مصنوعی» (slop ghouls) استفاده می‌کنند تا به سیل محتواهای بی‌ارزش و ماشینی اشاره داشته باشند.

یکی از پیامدهای ناگوار گسترش این موج، شکل‌گیری نوعی بدبینی ناخودآگاه نسبت به تمام تصاویری است که می‌بینیم: آیا تصویری که پیش روی ما قرار دارد، با دستان یک هنرمند ترسیم شده یا اینکه فردی با یک پرامپت ساده و با سرقت سبک‌های بصری هنرمندان واقعی، آن را به وجود آورده است؟

در چنین فضایی، توجه و ارزش‌گذاری واقعی جامعه نه‌تنها به آثاری جلب می‌شود که انسان آنها را خلق کرده، بلکه فرآیند پشت صحنه‌ای اهمیت می‌یابد که دستان آفریننده را در حین کار به نمایش می‌گذارد. ویدیوی اپل شاید در ظاهر قطعه‌ای تبلیغاتی باشد، اما سندی ملموس از حقیقت ارائه می‌دهد: انسان‌هایی واقعی در دنیای واقعی دست به کار شده‌اند تا تصاویر و ویدیوهای نهایی را خلق کنند.

جلوه نهایی این پروژه بدون شک در مراحل پس‌تولید ویرایش و تمیزکاری شده است؛ اما تماشای آن فراتر از دیدن جلوه گرافیکی «شیشه مایع» معنا پیدا می‌کند. در این اثر، ردپای انسان‌ها و زمان، انرژی و خلاقیت صرف‌شده توسط آنان کاملاً احساس می‌شود. نشان دادن مراحل کار و اثبات وقتی که صرف آفرینش یک اثر شده، احترامی ارزشمند به مخاطب است که حس رضایت عمیقی بر جای می‌گذارد.

هوش مصنوعی مولد فناوری ماندگاری است و غول چراغ جادو دیگر هرگز به درون شیشه بازنخواهد گشت؛ چه بخواهیم و چه نخواهیم، ناچاریم با حضور دائمی آن در زندگی مدرن کنار بیاییم. با این حال، در عصر تسلط الگوریتم‌ها، پاسداشت نقش محوری انسان در آفرینشگری و نمایش جسورانه فرآیندهای پشت‌صحنه و کارهای دست‌ساز، زیباترین و موثرترین راه برای زنده نگه داشتن ارزش هنر به‌شمار می‌رود.